vorwSrts !
[Oslerreichischer Esperanlisi)
)ficia!a organo de Int. Esperanto-Muzeo kaj Austria Esperanto -Asocio
arabono (komencebla dumonate) por Austrio § 4.00, Aperas la 5. de du monato. Leteradreso: Wien, 1., Neue
agebia ankaŭ en partpagoj (M j. ŝ 2.35), aliaj landoj Burg (Tel. R-27-803). Manuskriptojn ni nur resendas kun
sv. fr. 3.75; ponumere 45 g (1 resp. kup.). reafranko. PoAtAparkaso-konto D-123.826.
Ne ĝustatempa malmendo de nia gazeto devigas al plupago de la jarkotizo por la sekvonta jaro.
Kongresa numero 8.
Kurage antauen!"
o 8 (133 en la vico)
La Kongreso de la patriotaj Kosmopolitoj.
orte subtenate de duj oficialaj rondoj kaj itoritatoj kaj invitite de la registaro Ostria La XXVIII. Universala Esperanto greso 1936 okazos en Wien, en Aŭstrujo. s do, ke loĝanto, eĉ indiĝeno de tiu ĉi vorita regneto esprimu sian kaj de siaj mlandanoj ĝojon pri tiu ĉi distingo kaj leco, montri al niaj samideanoj kaj ipatiantoj en la tuta mondo, ke ni iel kaŭ meritas ĉi tiun feliĉon.
Unue-kaj tio estas la pure esp-ista flanko 1' afero, ni havas fervorajn gesamideanojn, j ĉe la kompetentaj rangoj de nia hejm- o jam multon atingis por Esperanto.
Ii mencias p. e. la instalon de ŝtata ekzamen- misiono 1925; la fondon de Internacia peranto Muzeo en Wien, kiu instituto aldaŭ fariĝos unu el la plej gravaj en- eprenoj de l’Esperantismo; la uzadon de en la trafiko de poŝto, fervojoj, foiroj, )lico; fine la komence de d tiuj linioj instatitan akceladon de nia 28 a.
Due. Nia lando povas regali la vizito- (ojn per saniga ripozo en plej divers- :-ecaj kaj ĉiam belegaj regionoj. Vi povas romenadi sur arbarriĉaj montoj kaj mont- toj, en ombraj aleoj kaj parkoj, grimpi ar pitoreskaj kalkmontegaroj kaj mild- konturaj, herbejkovritaj montegoj kun bonodoraj alpfloroj; nagi en varmaj mont- arlagoj; migradi per bicikloj kaj aŭto- mobiloj sur bonegaj ŝoseoj; veturi per boatoj kun remiloj kaj veloj sur riverego kaj riveroj, lagoj kaj lagetoj, per vaporŝipo sur Danubo kaj lagoj, kajaki sur torentoj; admiri abundan kulturon harmoniigitan kun moderna civilizacio k. t. p.
Trie. Vi renkontos loĝantaron kompre- leman por des specialeco, gastaman kaj gajan, ĉar ĉi tie en la mezo de Eŭropo, travagita dum jarcentoj de la plej diversaj popoloj, distiliĝis ties bonaj ecoj je pro- dukto, k an bezonos la estonta Paneŭropo por felica ekzistado. Ni austrianoj kore amas ni n karan patrujon sen malamo kontraŭ u alia nacio, kiun ni Satas lau ĝla satin eco, memorante la konfeson de nia f am a :oeto Peter Rosegger, kiu skribis: Fatriotis: o ne estas malamo kontraŭ [remda, * d amo al la propra nacio. Do, ni ianoj estas patriotaj kosmopolitoj kaj
EBETIS
Korneuburg ce Wien, la 5. de aŭgusio 1430.
invitas la samopiniantojn en ĉiu alia popolo, festi kun ni la kongreson de patriotaj kosmopolitoj por manifesti la solidarecon de animoj en la grandaj aferoj de la tuta homaro, la ĉefkunvenon de Ligo de la koroj de nacioj.
D-ro Adolf Halbedl, Ried i. I.
Al 28 Universala Kongreso de Esperanto-Loka Komitato en Vieno.
Respondo de Leo Belmont je letero de 2 9./V. 1936 (en ritmo de Puakina , .Onegin"4).
Vi en Vien’, Vi en Vieno,
Karega samideanar’!
Letero Via — florĝardeno De l’ambrozi’ kaj de 1’nektar Portas mielon, bonodoron,
Dankeme tuŝas mian koron,
Vekas sopiron per la son’
De la ĉarmanta Vindobon’ . . .
Min veturigas jam duone Via atent’ kaj flata tent’ . . .
Flugiloj de l’facila vent’
Jam kaptis min . . . Sed ne persone! Kun Vi mi estos per anim’,
Sed ne per Korpo — plendas rim’.
Se estas ver evangelia,
Ke montojn ho! transportas Kred’ Haltigas min senkredo ia,
Kvazaŭ en stato de graved’ . . .
Ke mi ne inde Vin salutos,
Ne „oratoros“, sed balbutos,
En inaŭgur-Kongres-vesper’- Severe flustras malesper . . .
Ne estas mi „predestinitaM,
Nek „kompetenta“ . . . En leter’ Estas nur unu bela ver’,
Ke mi, feliĉa — (ne merita!) Ektuŝis iam per la man’
La Majstran manon — veteran’!
Nun, veterano mi — sen forto,
Sen sankta fajro, sen talent’ . . .
La malkredul’ ! ... Maldolĉa sorto Min ne transports, lau la tent’, Al la palacoj Vindobonaj Al kamaradoj, junaj, bonaj,
Al sankta Domo de Stefan’ . . .
13. jaro
Ne-ebla estas Via plan’ . . . Tamen ne moku di’-Mamono, (Terura estas ĝi sekret’,
Kaŝita kun la honf kaj ted’), Ke mankas nur malsaĝa mono, Por ke vojaĝu mi sen pen’
Kaj jen aperu en Vien’!
P o 1 u s’ ja volus esti Polo Se ne malhelpus Sanĝ-akcent . . . Eranc-maniere ĝia volo iRestas en „p o 1 u s“ per la sent’. Mi sentas ankaŭ: se mi ^ionus*’, Mi tre volonte „Vindobonus“,
Eĉ se modesta muta best’
Sidus ĉe Via granda fest‘!... Nune Vi kredu: eĉ kuŝanta En Varsovia mia lit’,
Kun Vi mi estos — per Spirit’, Por bel-estonto Vin benanta,
Eĉ nevidebla dum festen’ Kuntrinkos vinon en Vien’ . . .
Mi krios — ĉu trinkul’-diabl’,
Cu bon-anĝelo en la kanto,
Ce Via tablo, aŭ sub tabl’:
Vivu eterne Esperanto!
Varsovio, 31. /5. 1936.
Leo Belmont
(Tradukinto pola de „Onegin“).
Saluton kaj Bondeziron al la 28-a
Kongreso.
El la Moutaro de Ned.-Hindujo.
Pere de julia „Austria Esperantisto“ de pasinta jaro, la Austria Registaro gentile invitis la tutmondan esperantistaron, ĉe- esti la 28-an Univ. Kongreson de Esp., kiu okazos en la bela urbo ĉe Danubo. Ho, kiel volontege ĉiu esperantisto akceptus tiun Ci afablan mviton! Nur vere nevenk- eblaj cirkonstancoj povus motivi foreston. Car ju pli da ĉeestantoj, des pli da sukceso! Nu, ni eĉ unu momenton ne dubas pri tiu sukceso. Cu en la lasta de ni ricevita numero, la marta, ne montriĝis, ke jam 512 personoj aliĝis el 28 landoj? Sendube en aŭgusto la nombro multobligos. Tiel la 8-an de aŭg. la iama Imperia Kastelo, la fiera „Burg“, malfermos siajn pordojn
Paco 2
Aŭstria Esperantisto
tie granda aro da vizitaotoj el ĉiuj i.f.idoj d la mondo. En la brilaj, imponaj alon *g(.| ih saJutos unu la alian, ne kiel ■ »o] de diversaj nacioj, ne kiel fremduloj, s(*d kie! sarnideanoj.
★
La utiltcon de kongresoj neniu povas nei, ear ili Gain estas la centro, kie la inreresatoj pritraktas komunan gravan laboron. Ci tic ni celas la kutimajn kon- gresojn, pn kiuj nur certa kategorio da personoj mteresigas. Kompare kun tiaj kmrvenoj, niaj 1 speranto-kongresoj, veraj Mondkongresoj, estas multe pli signifaj: ill ja bonvenigas ĉiajn naciojn ne kiel I rancojn, Belgojn, Anglojn kip., sed kiel hoinojn, kunlioinojn, fratojn kaj fratinojn, kvankani apartcnantajn al plej inalsamaj popoloj, tarnen samsentanoj kaj samcelanoj. Ili estis trovintaj pli belan kaj multvaloran interkompreniĝilon, kin forjetis Ciujn mal- facilajojn, faligis ciujn lingvajn barojn. Dank’ al tiu universala lingvo la kon- gresanoj scntas sin gefratoj, ili faras, al- inenaŭ unu semajnon, unu grandan rondon fainriian, lau la alta Zamenhofa idealo.
Du in la tagoj de la Kongreso la stratoj de la ĉnrma inctropolo pleniĝas je loĝantoj el Ciuj landoj de la mondo. Ho, kia babilona lingva konfuzo naskiĝus, se Ciuj uzus sian propran lingvon! Kia malbelsona bruo!
*
Kvankani la cirkonstaneoj al ni mal- ebligas persone Ceesti, ni tainen kun tuta koro enpense partoprenos en la kongreso. La kongreso kun ĝiaj benoj pasos antaii niaj animaj okuloj. La 28-a meritas spe- cialan atenton pro tio, ke en ĝi havos lokon la unua Konferenco de Virinoj.
Ni gardos la niemoron pri la belega Cirkauajo de la kongresejo. Tial vi sciu gefratoj, ke ankaŭ en la malproksima Ned.- Hinduja niontaro bategas la koroj de veraj Lsperantistoj dum okazas kongresaj parol- adoj, kaj gajaj ekskursoj kaj festoj. For pensoj al la bono ne ekzistas distanco!
*
Ni finas nian leteron per ripeto de la titola ckkrio: Saluton kaj bondeziron al la Kongreso! Samideanino.
Nia Lingvo.
Solena kanto, deJicita al la 28-a Universala Kongreso de Esperanto (Melodio: „Alfuegu,
popolaroj!*4).
Tra la niondaj malproksimoj S oi las voko pli kaj pli,
Muroj, baroj, landaj limoj Ne ekzistas kontrau ĝi.
Ne la glavon ĝi admonas:
Anion, paeon en liber’,
Gojon kaj felicon donas Nia lingvo de 1’ esper’.
Voku, lingvo de 1’ espero,
Plu kaj plu de kor’ al kor’!
Ni vin sekvas kun fiero,
Kun fidelo kaj fervor’.
Brilu, brilu, verda stelo,
Super landoj, super mar’,
Kaj konduku al la celo Nin tra nokto kaj nubar’!
' , belpu nin kaj donu, la revo iĝu ver!
K *r i lingvo, sonu, sonu v: sui la ter’!
Verda stelo, kondukanto,
Radiegu pli kaj pli!
Vivu, vivu Esperanto,
En eterno vivu ĝi!
Karl Vanselow.
Dr. Wilhelm Robin.
Kial ni amas nian majstron?
Farolado dum la Aŭstria Vespero, okazinta
la 24. 4. 1936 en Varsovio.
Karaj Gesamideanoj !
Cu esperantistoj aranĝas aŭstrian, ĉu svedan, ĉu japanan vesperon, ĉiam ŝvebas super ni la spirito de 1’ kreinto de Esperanto, dr. L. Zamenhof, kaj liaj ordonoj.
Car mirindan potencon ekposedis nia Majstro en la esperantistaro dum sia vivo kaj eĉ post foriro en pli bonan mondon.
Li regis ne sole niajn mensojn, nian in- telekton, kiu koniprenis, ke la Zamenhofa verko estas grandioza, neordinara fakto, — ke ĝi eble iam permesos kunligi en unu „rondon familian** diversajn naciojn, rasojn, konvinkojn — , Li regis ankaŭ niajn korojn, niajn sentojn.
Ni lin amegis, admiris. Kiamaniere kon- keris niajn korojn homo modesta, ĉiam sin kaŝanta en angulo, homo posedanta influojn nek en la registaraj, nek en sociaj rondoj, kuracisto, ofte batalanta kun financaj mankoj, idealisto, fantaziulo, primokata de la aŭtori- tatoj, gazetaro?
ft
Mi devas esprimi en tiu loko mian kon- vinkon pri Esperanto. De la unua momento ni, malnovaj esperantistoj, estis frapotaj de ĝia simpla strukturo, logikeco, novaj kaj pravaj principal reguloj. Nr konsideris Espe- ranton ideala solvo de la helplingva pro- blemo, kiu tute ne devas timi konkurencon de aliaj provoj, antaiiaj kaj postaj. Ni estas kon- vinkitaj, ke Esperanto estas feliĉa, mirinde sukcesinta sintezo, ke ĝi estas verko de geniulo, simile al lego de Newton aŭ radio de Marconi.
Sed ĉu la mondo montris koran rilaton al Newton aŭ Marconi? Ne, la mondo ilin kaj aliajn geniulojn admiris, donacis al ili honorajn titolojn, Nobel-premiojn ktp.
Kial do esperantistoj, disjetitaj en la tuta mondo, esprimadis ĉiam tute alian, el- kora n simpation al nia Majstro?
Eble tial, ke li n e ricevis la Nobel-premion. ne riĉiĝis?
Mi kredas, ke ne tie ĉi kuŝas la kaŭzo.
Tiom pli, ke Zamenhof ĝisvivis multajn ho-
norojn, ordenojn, estis ne unufoje akceptita
de reĝoj kaj regnestroj, mem vidis monu-
menton, starigitan al lia honoro (ekz. en
Franzensbad), bone sciis pri multaj Zamen-
hofaj stratoj kaj placoj en diversaj landoj.
*
Permesu, karaj gesamideanoj. ke mi por unu momento deflankiĝu de la temo. En la historio de eltrovaĵoj ni ne malofte renkontas saĝajn sciencajn teoriojn, mirindajn inventojn, kies aŭtoroj, forgesitaj, mortadis en mizero. Okazas eĉ, ke post multaj jaroj la saman forĵetitan, primokitan, teorion aŭ eltrovon eltiradis iu alia, anoncadis sin ĝia aŭtoro kaj famiĝadis.
Kial? Car ne sufiĉas inventi aŭ ekpensi novan teorion, sed ne- cesas ankoraŭ scipovi gin popu- larigi, disvastigi, konvinki pri ĝiaj valoroj la mondon.
Iuj eble dirus, ke mankis al Esperanto reklamo, mankis gazetara propagando. pre- legoj pri nova grava eltrovo.
N-ro 8 (1;
prol
Kai
Ne! Zamenhof venkis uste tia ke li ne uzadis reklamo n, ne laŭ mem sian verkon, ne faris bruon ĉirkaŭ persono.
Car Zamenhof, la 100%-a ealisto, funde konis la mondon, la reaiajn faktoro en ĝi regantajn. Tio savis la lin;, . on. Zainer,-' hof bone antaŭvidis la homon envion. eventualajn suspektojn pri Ha monamo, monemo, honoraspiroj ktp. Zamenhof distranĉis ĉiujn suspei^ tojn per unu tranĉo.
Li senpage forsendadis el sia kabineto| milojn da lingvaj konsiloj, li transdoms ĉiujn siajn personajn rajtojn al la espera^ tistaro („la lingvo estas posedaĵo de ĉii| esperantistoj'*) — jam en 1893, t. e. 6 jarojs* post apero de Esperanto, kiam troviĝisj esperantistoj reformemaj, li mem aran plebisciton kaj deklaris anticipe sian p obeon al ĝiaj decidoj, — fine en 1912, durj la Universala Kongreso en Krakow, kiam m esperanta movado sufiĉe maturiĝis, li fa * la konatan deklaracion: „Gis nun mi antaŭ Vi, de nun mi estos inter Vi
Guste dank’ al tiuj ecoj granda prudent o, modest o, tak rilato al ĉiuj, demokrateco,— akiris nian amon, niajn korojn.
Tio kaŭzis la grandan estimon kaj ador ne nur de sarnideanoj, sed ankaŭ flanke multaj potencaj spiritoj, kiel ekz. Max Mul Leo Tolstoj, August Forel, Charles Ric k. a.
Tial al la teatra loĝio, kie sidis la Maj marŝadis vico da regnaj aŭtoritatoj, set culoj, jurnalistoj. Tial en Cambridge renkontis Zamenhof-on kun preskaŭ re honoroj: en la stacidomo la skota gvir ludis anglan kaj esperantan himnojn, la t urbo estis ornamita per esperantaj flagoj la Universitata Senato atendis lin por ofici akcepto.
Tiun miraklon jam en 1907, t. e. ant 30 jaroj, povis okazigi nia Majstro ne dank j al la lingvo mem, kiu tiam estis ankora&j „muziko de l’estonteco**, sed dank’ al sii personaj kvalitoj kaj al la ideo de Esperanto!
Ouste por tiu ideo la esperantista monda kolektiĝas ĉiujare dum la Universalaj Kosn gresoj kaj kreas tie „Esperantujon“, se9-| partian, apolitikan oazon, „paradizon sur ^ tero“, daŭrantan, kiel ĉio bela, mallonge, nur 8 tagojn.
Tiujare la Esperantujo okazos en la sirs- patia urbo Vieno kaj en la pitoreska Aŭstri — ni do havos „duoblan paradizon“.
Kiu konas Vienon, tiu volonte refoje ĝ vizitos, — kiu ne konas, estas bedaiiri homo kaj li nepre profitu la nunjaran pa dizon, por ke li poste ne ploru pri ,.parad;z perdita**.
inillllllUIIIIIIIIIH
Daŭrigu la legadon de Austria EspfnuwJI tisto per abono, se ĝi plaĉas ,ŭ vi.
Daŭriga abono ĝis fino 1 16 svfr. 1 (3 poŝtaj resp. kup.), por 1' '7 svfr. 3.75| kune 4.50.
Partoprenu en konkursoj:
a) proponoj pri plibonigo la gazetof
b) ensendo de manuskrip >
(ĝis 3 kolonoj) kaj ĝenerak
lllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll
Xll-A SOMEfiA UNIVER5ITATO
MilTILA, (l'A >VftM/»iiAi DUOSlfMG.' Of 7*FŬ5TW
INTERN. KONFERENCO DE VIRINOJ VOJAĜO .TRA AŬSTRIO’
FESTARANGOJ
KOSTUM*
duck)' u r
4PSUO £4
Austria Esperantistd
848. Gruneau Anna, sekretariino, Stockholm.
849. Kern Gottfried, SchillerstraBe 20, Krems.
850. Tiichler Robert, episkopo de la malnov- katolika eklezio de Aŭstrio, XV., Gey- schlagergasse, Wien.
851. Protiwinsky Josefine, ofic., Krems a. D. ■852. de Cock Buning Willem, sekretario por
Eiiropo de Intern. Auxiliary Language Association, Haag.
853. Mackay William Robert, mara inĝeniero, Ilford, Anglujo.
854. Redding Charles S., Carcroft, Doncaster.
855. Cfzkova Anna, lerneja direkt., Slaskov b. Briinn, Cefioslovakujo.
856. Wandl Leo, Ruprechtshofen.
857. Pirchan Karl Siegfried, Wien.
858. Lundh Nelly, Orebro, Svedujo.
859. Andersson Martha, Orebro.
860. Elg Carl Gunnar Gottfrid, pentristo, Grums, Svedujo.
861. Baur Arthur Leonard, studento, Zurich.
862. Pollenus Emile, Spalbeek, Belglando.
863. Hofert Eranz, magistro, Znaim, ĈSR.
864. Volard Guy, desegnisto, Nantes.
865. Bassani Mario, inĝ., Torino.
866. Offerhaus Aleida Gezina, Lochem. Ned.
867. Dekker Maartje Louise, instr-ino, Pur- merend, Nederlando.
868. Seckel J. B., f-ino, instr-ino, Almelo.
869. d-ro Ardavazt, c/o Mr. O. Hamamci, Singer Sewing Machine Comp., Beyoglu, Turkujo.
870. Wiesbauer August, Bolzano, Italujo.
871. Wiesbauer s-ino, edzino, Bolzano.
872. Putto Tini, instr-ino, Arnhem, Ned.
873. Melich Valeria, stud., Kaposvar, Hung.
874. Felszeghy Maria, instr-ino, Kaposvdr.
875. Zumpf Josefine, vendejestrino, Wien.
876. Weibel Erna, priv. ofic-ino, Wien.
877. Dick E., s-ro., Gent, Belglando.
878. Degand, s-ro, advokato, Dunkerque.
879. Watier Renĉ, oficisto, Amiens.
880. Rettel Yvonne, Nancy.
881. Ost Lisa, Uppsala, Sivedujo.
882. Qvik Jenny, Uppsala.
883. d-ro Dattner Heinrich, konsilisto e. p. de la Stata fervojo, redaktoro, Krakow.
884. Bertig Hermine, Krakow.
885. Letfuiis Maria, Wien.
886. Gelin s-ro, instruisto, Arbresle, Francujo.
887. Michels Heinrich, Skodborg J., Danujo.
888. Hansen Anna Kaas, Svendborg, Danujo.
889. Rasmussen Esther, Svendborg.
890. Ulbert Franz, vic-urbestro de la kurac- loko Karlsbad, 0SR.
891. ** Kuracloka direkcio, 1 eplitz-Schdnau, CSR.
892. ** Kuracloka direkcio, Franzensbad, CSR.
893. ** Kuracloka direkcio, Marienbad, CSR.
894. Vranckx Alice, Oude God, Belglando.
895. (Bl.) Schober Otea, Wien.
896. Connor George A., instruisto, New York City.
897. Wilflingseder Fanny, Riedau.
898. van Pernis Ds. M. A., predikisto, Doe- tinchem, Nederlando.
899. StriznickA Julie, Prostejov, CSR.
900. Morris A. V., s-ino, Bar Harbor, Maine, Usono.
901. Koolschijn F., f-ino, Rijswijk-Z. H., Ned.
902. Dr. Allocchio Pietro, Milano.
903. Gamier Claire, Romans, Francujo.
904. Gaillard Germaine, Romans.
905. Markus Gizela, Budapest II.
906. Putto A. J., f-ino, Arnhem, Nederlando.
907. Bakker Hans, instr., Amsterdam.
908. Sirk d-ro Hugo, prof., Wien.
909. Mirwald Luise, Scharding am Inn.
910. Kutscher Ludwik, Krakow.
911. Arrigo Bajetti D., pastro, Brescia.
912. Zollinger Rene, teknik-horloĝisto, La Chaux-de-Fonds.
913. Buenting Frederik Wilhelm, E.-instr., el Nederlanda Hindujo.
914. Gonella d-rino Angiola, dir. de mezlern. Atata instituto, Torino.
915. Rotter-Waschmann Bertie, 6-ino, Jagern- dorf.
916. Maksimoviĉ s-ro, Beograd.
917. Maksimoviĉ Dana, edz.
918. Bee s-ro, Atatofic., Nice.
919. Pietschmann Marie, instr-ino, Tetschen, CSR.
920. Hallamayer Magda, s-ino, Graz.
921. Kasikova Frantiŝka, s-ino, M. Ostrava.
922. Hartman Aleksander, Waszawa.
923. Haudebine Madeleine, Ce-instro-ino, Paris.
924. Tiborsky Guszti, ofic-ino, Budapest.
925. Kelders r-ro, Den Burg, Nederl.
926. Thiessen 6-ro, Den Burg.
927. Sapiro Jakob, journalisto, BLalystok.
928. Ferradini d-ro Ferruccio, inĝ., Milano.
929. Bemdl Alois, Wien.
930. Baubock Josef, flegisto, Salzburg.
931. Baubock f-ino.
932. Baubock f-ino.
933. Csonka Vitĉz Kilmdn. hung. reĝ. agri- kultura ministra oficisto, Budapest.
934. Medrkiewicz d-ro Jan, Lublin.
935. April Helena, XXII., KrakCw.
936. Weinsberg Regina, Krakdw.
937. Stock! Josefine. XV111., Wien.
938. Blumental Leopold (Leo Belmont), verk- isto, jurnalisto, Warszawa.
939. Rytenberg Eugenjusz, Warszawa.
940. Rytenberg Emil ja, edzino.
941. Orosz Zofja, Warszawa.
942. Hermelin fcmilja, Warszawa.
943. Klein d-ro Karol, Lw6w.
944. Klein Natatja, edzino.
945. Zawada Jan, Warszawa.
946. Weinstein Halina, Warszawa.
947. Dawid Jozef, Szopienice, Polujo.
948. de St. Jullien P., St. Laurent-Blangy.
949. Galbusera France, industriisto, Verona. 1007. Blomkvist Sonja, Stockholm.
1014. Paulsson Agda, Malmo.
Kooperativa Esperanto-Ligo.
Vizito al interesaĵoj de Aŭstriaj Koopera- tivaj Societoi estas aranĝota. Vidu la anoncon sur la tabulo en Kongresejo. Demandoj pri la KEL al J. F. Jackson (Kongres-No 310).
„La Blanka Cevaleto.“
Kantludo en 3 aktoj (libere laŭ la komedio de Blumenthal kaj Kadelburg) de Hans Mtiller, muziko de Ralph Benatzky, trad, en E-o de Hovorka kaj Norbert.
Tekstoj de la kantoi de Robert Gilbert. Muzikaj enmetajoj de Robert Gilbert, Bruno Granichstaedten, Robert Stolz.
Aktoroj:
Josepha Voglhuber . . . Annie Sieburg Leopold Brandmayer . . Ernst Duschy Wilhelm Giesecke . . . Marcel B^nard
Ottilie Lotte Berg
Dr. Erich Siedler . . . Robert Pless
Siegismund Sulzheimer . Heinrich Gaftner Prof. Dr. Hinzelmann . . Ernst Rollĉ
Klarchen Hedy Straas
La imperiestro .... Dr. Paul Gerhardt
Pikkolo Anny Krenek
Kathi Mia Kainz
Muzika gvidado: Bruno Zilzer.
Enscenado: Ernst Rolll.
Dancoj: Thomas Peter.
XXVIII-UN’VERSALA KONGRESO DE ESPERANTO EN WIEN.1936
onjresejo: La salonegoj de iama imperiestra kastelo en Wien, Neue Burg.
«fr-kaj telegramadreso: Esperanto, Wien,
Hofburg.
Parolu Esperanton dum la kongreso!
Estas bedaŭrinda signo dum ĉiuj inter- xiaj Esperantokongresoj, ke parto de la jngresanaro parolas en nacia lingvo. Ni tentigas la ŝatatajn gekongresanojn, ke ili i siaj patrolandoj havas sufiĉan okazon roll nacilingve. Dum Esperantokongreso e preferu la esperantan lingvon. Ekzer- jdo perfektigas! Ni montru nian esperan- aecon, parolante ĉiam Esperanton!
8. listo.
II. Verot Francisque, instr-ino, St. Etienne, Francujo.
:i Verot Victoire, instr-ino, edzino.
3. Verot Euphrasie, studentino, filino. t. Davier Odette, gimnastika prof-ino, Saint Etienne, Francujo.
3 Haberler Hans, librotenisto, Wieselburg.
6. Pir^e G. A., Roosendaal.
i. Pirchan Paula, Waidhofen a. d. Thaya.
instr-ino, Waidhofen
f :5. ReiBmiiller Elfriede
)
3 d Fhsys
k d-ro Turi Ramiro, Napoli, bo. Turi Elmo, f-ino, advokato, Napoli.
Cl. Moccagatta Vittoria, instr-ino, Torino, p. Poitrey Luce, instr-ino, Oran, Alĝerio. b. Mounier Marie Josephine, inst-ino, Oran W Wilhelmsen Kirsten Pedersen, ludilvend- [ istino, Kobenhavn.
p. Lackenbacher Morico, spertulo de libro- tenado, Wien.
■t), Rode Vaino, lemanto, Tapa, Estonujo.
Jurnas Ida, farmaciistino, Parnu, Est.
5. Miina Elli, farmaciistino, Tartu, Est.
S. Rihitli Velda, medicina studentino, Tartu #. Riiiitlj Aliide, farmaciistino, Tartu.
•31. Sikkut Meeta, instr-ino, Vorumaa, Est.
2. Tihane Olga, frizistino, Tallinn.
9. Uus Gottfried, ofic., Tallinn.
H. Eik Margarete, ofic-ino, Tallinn.
n. Charlet J., f-ino, instr-ino, S. Bel, Franc Ŭ Buri Raymond, instr., Villeurbanne.
9. Clavier Blanche, instr-ino, Caluire.
8. Berro 1 Yvonne, instr-ino, Villeurbanne.
39. Rossignol, s-ro, Lyon.
#. Bouchardet Jeanne, ka&ulistino, Lyon.
31. Giraudot, s-ino, instr-ino, Oullins.
32. Giraudot Marie Therese, lernantino Oullins.
33. Hanss Vega, Stromsbro, Svedujo.
•h Bjorn- 6 Margit, Stockholm.
35. Perssc. , Oscar, komercisto, Smedjebacken,
I. . Sveduj ;.
35 Turfo , Einar, Morbylanga, Svedujo.
33 Spangberg Emma Elisabet, kontoristino, Boras. Svedujo.
Universal Edition A. G.
Wien, 1., Karlsplatz 6.
La gvidaj eldonajoj de kiasika kaj moderna muziko, modern igoj, partituroj en poSfor- mato, pruntrnaterialo por orkestroj, vendo
de teatroverkoj.
Komerca ĝeneral-reprezentanto, aĉet- isto de eksterlandaj firmoj (eksporto & importo) serĉas rilatojn kun gravaj firmoj. Korespondas germane, angle, france kaj Esperante. — Referencoj je dispono.
A. Fischer, Wien, Porzellangasse 13.
■
Austria Esperantisto
Nepridiskuteblaj estas la o ĉirkaŭ la antaŭpreparo de ranta dramo. Li mem verki ili kaj en tiu] de aliaj aŭtoro; granda sukceso; kaj kiel i miraklojn: el kelkaj bonvol sed neniel fakspertaj.. amatoro brilajn prezentadojn, ke, tran diri, li atingis la maksimui povas atingi. Kaj li semis g estonto rikoltos . . ,
Baghy kaj Kalocsay
prenanto en la E.-movado, gvidinto (j kursoj, ĉefredaktoro de Literaturo Mon Jo i ambaŭ periodoj ĝis nun, verkanto de sa sekve aperantaj libroj; jen la eksteraj dat el la vivo de tiu granda esperantisto kj granda homo, kiun ni konas sub la nomoi Kolomano Kalocsay.
Per verstradukoj li komencis sian nomoj tuj venas en la kapon memorbildo pri to | liaj majstraj traduklibroj. Kaj vere, la H locsay-tradukoj surhavas ian individue k rakterizan stampon, kiu ne nur mankis en j tradukaĵo, aperinta antaŭ li, sed kiu lew liajn tradukojn alte super la ĝistianu akiraĵon de la E.-literaturo. Kio estas] sekreto de liaj tradukoj? Botiajn tradukq ni ja trovas antaŭ li, sed la ĉefa kaj plejpai la sola gajnajo de tiuj tradukoj estis la ton solvo. La lingvo ankoraŭ ne estis ellabori kaj la tuta energio de la tradukanto elĉt piĝis en la serĉo de forma solvo, por io pi ne plu restis forto. La esenca supereco i Kalocsay kuŝas tie, ke la perfektecon de formo li levis tiel alten, ke la forma soli por li ne plu estas problemo, do li hav
studoj, foje por, foje kontraŭ : ja mi ne povus alie respondi: la interna ideo. Jes ja, ĝi estas la esenca trajto de la homa kaj verkista sintenoj de Baghy, gin li glorigas per sia poresperanta agado, gin li enpor- tigas pere de siaj verkoj, kiuj humile, sed konscie portas sur si la devizon: „AMO KREAS PACON, PACO KONSERVAS HOMECON, HOMECO ESTAS PLEJ ALTA IDEALISMO.“ Jes ja, tiu ĉi filozofio eble ŝajnas tro idealista, tro malfirmbaza, por nia sange reala epoko, ja aŭdiĝis voĉoj kritikaj, kiuj esprimis sian dubon pri la aktualeco de tia filozofio, sed ni konfesu sincere, ĉu la Baghya filozofio kulpas? Aŭ eble la epoko?! Kaj ĉu ne ĝuste tia simpla elementa kredo, tia mondrigardo iom naiva, (ni ne timu la vorton; trafulmas mian kapon la naiveco de Sankta Johana en la Shaw teatrajo). Estas eble tio, kio pleje mankas al nia generacio, tiel blinde rapidanta al la abismo ?
La granda literaturhistoria signifo de la Baghy-verkaro konsistas en tio, ke per sia ekzisto ĝi pruvis la kapablecon de Esperanto por originala literaturo. Jes, estis ja antaŭ lia apero originalaj romanoj kaj originalaj versoj kaj estis unuopaj esperantistoj, kiuj ilin legis, kelkaj poemoj de Zamenhof kaj Grabowski iĝis jam komunaj trezoroj de la esperantistaro, sed Baghy unue kapablis krei ĉirkaŭ si legantan publikon, jam ne plu unuopulon, sed publikon en la vera senco de la vorto, legantojn, kiuj ne nur legas la librojn, sed parolas pri ĝi, komentas gin; jes, Baghy alportis la novaĵon: la apero de E.-libro estas soda evento. Kaj li faris an- koraŭ plian miraklon: versoj generate ne estas vaste popularaj, krom la Zamenhof- poemoj, kiuj ja iĝis por la esperantistaro pli ol simplaj poemoj, akirinte la rangon kaj rolon de religiaj himnoj. Sed krom ili kaj eble kelkaj versoj de aliaj aŭtoroj, la espe- rantlingvaj poemoj ne vekis laŭtan reso- nadon. Nun venis la Baghy-poemoj kaj ilia dolĉa muziko, ilia facilsalta ritmado, ilia fortmuskola impeto enfrapis sin en la orelojn kaj korojn de la esperanta publiko. De tiam la E. -verso estas afero ne nur de la poetoj kaj recenzantoj.
Ankaŭ kiel satira prozisto li estas vojrom- panto sur tiu ĉi kampo, li verkis lirajn ĉapi- trojn en sia granda romano Hura kaj precipe estas mia korinfano la ruze mallerta, ĉarma figuro de Mihok, heroo de bonegaj Baghy- noveloj, kiu estas aparte sukcesa vivanta kreajo de Baghy, kvazaŭ vivanta persono el nia malgranda E.-mondo.
En ĉi tiu aŭtuno pasos dudekkvin jaroj, de kiain la du plej grandaj poetoj de nia literaturo: Julio Baghy kaj Kolomano Ka- locsay, ekkomencis sian laboron por Espe- ranto.
Interese koincidas kelkaj gravaj datoj en la vivo de niaj du gvidantaj poetoj: ili naskiĝi^ en la saina jaro, 1801, ili esperantistiĝis en la sama jaro 1011, ili same estas hungaroj kaj same en Budapest ili grupigas ĉirkaŭ si Ja modernan skolon de la esperanta lite- raturo. Ludo de la hazardo! Esence kiom da diferencoj koncerne verkistan profilon, laborsferon, legantar-tavolon . . . Sed malgraŭ la diferencoj, kun kia egale hela lumo brilas sur la firmamento de nia lingvo tiu ĉi ĝeinela steloparo, kies malsamspeca radiado ne malhelpas, eĉ fortigas la brilon unu de la alia kaj sorĉas antaŭ niaj okuloj tian diboĉan fajroludadon, ke apenaŭ ni kapablas malfermi la okulojn tiel kutimiĝantajn al la modestaj meĉoj de nia malriĉa ĉielo . . .
En la siberiaj militkaptitejoj komencigis la eksterordinara esperantista kariero de Julio Baghy: tie li gvidis kursojn por divers- nacianoj, tie vundiĝis por Ciam lia sentema, justoserĉanta animo pro la teruraĵoj de la bestiĝanta homo, tie formigis en li lia filo- zofio, kiun li volis fari savilo ĝuste kontraŭ tiu bestiĝo, kaj tie li travivis kun elementa forto la internan ideon, tiun ĉi ĉefmotoron de ĉia Baghy-a verkado kaj ago . . . Poste li revenis al la patrujo kaj intence partoprenis en la postmilita movado, gvidis kursojn, formis grupon, aranĝis literaturajn vesperojn ktp. Kaj venis la internacia laborkampo: umversalaj kongresoj, kiujn li partoprenis aktive kaj al kies spirita nivelo li signife kontribuis, kaj la rond-instruado Csehmetoda2 dum kiu li pruviĝis unu el niaj plej talentaj instruistoj; instruisto, kiu ne kontentiĝas per la strikta prezento de la lernomaterialo; in- struisto, kiun neniaj formuloj kapablas kateni; instruisto, kies disCiploj ne forlasas la mo- vadon, sed restas fidelaj eĉ post jaroj, Car vivas en iliaj koroj kun flagranta flamo la sankta fajro, kiun ekbruligis ilia instruanto.
11 Ci tiu tre multflanka laboro rezultis, ke Bagliv atingis ĉion atingeblan, kion tre mal- multaj verkistoj atingas jam en sia vivo: li e tas la plej populara homo en nia movado liaj portretoj pendas tiom ofte en la t i, kiom ofte nur tiuj de Zamenhof kaj i • s-.-h, kaj samtempe li atingis la plej
it ilau rekonon, fariĝinte jam antaŭ
' • ihto do la Esperantista Akademio.
■ vtus min, ke mi koncize klarigu al h ku) a tas mi Baghy-a filozofio, pri kiu oui P‘ vas leg i tie kaj ĉi tie, en recenzoj.
itaj nacuĵ l modest [is kun \i omence d? doj, de li )lej veluraj ne cannaj de mono-;
Austria Esperantisto
Paĝo 5
■ ■w
r#
8 (133)
A;
I ‘ I
F>
H
K
V
J4
H'
i >
■
M
a
I
■riespera vo!o de 1 a homo de 1 estonto:
■ problemoj entoj, humoroj de moderns Kih kiuj er. speranto unue eklaŭtis sur ■bronzo son. a de Kalocsay!
■Eranis tiu, kiu pensus, ke la lingvisto Ei ia apart, homo en Kalocsay. Ke la l»o kaj set', ulo estas apartaj personoj. Eliaokupi£ pri la lingvista flanko de la Krado estas ur alproksimiĝo al la sama E e! alia ti-uiko. La celo; vivigo de la to kaj ĝia evoluigo al tia nivelo, ke ĝi E kapabla • <primi Cion, kion homa cerbo K koro dikta .. jes, li celas fari la lingvon ft ilo por la homaro, strebanta alten. Li Enis, ke pc lari altnivelan literaturon, ne las la dekses regulojn kaj la trunka ■taro de la lundamento: estas bezonataj Eicoj kaj en la vortoj (neologismoj) kaj lia sintakso Humile kaj kun fera volo li Ijetis al studado de la ekzistanta lingvo- Erialo, Celt* al la verkoj de Zamenhof kaj Ezulton de sia laborego li transdonas al K m la Plena Gramatiko kaj en siaj lingvi- Ej artikoloj. Kaj al la leganto malkovriĝis
1 nova mondo: neniam ankoraŭ aperis al
■ Esperanto en formo tiel muskola, tiel Iwvela, kiel en la verkoj de la plej genia lovranto de ĝiaj leĝoj.
L redaktora seĝo portis al Kalocsay mul- nn laboron, sed lia redaktoreco portis al ITiteraturo multegan benon. Lia bonvola Iziado, liaj ĉiam modeste prezentitaj va- l.aj konsiloj, helpis al multaj talentaj Ideanoj; lia pasio al malkovro de novaj Krloj konatigis multajn novulojn al la ftdo, lia fantazio riĉa je ideoj, lia nela- Eia instigemo al laboro jam naskigis Kiajn Jibrojn, artikolojn . . . Kaj certe oni Inmarkis, ke Kalocsay havas ian propran Iteron de korektado: ankau sur tiu ĉi I'o li sekvas la principon de neceso kaj E, nome li korektas nur la nepre ne- fcn, sed lasas valida la individuan stilon lia korektito.
Kuitaj imagas Kalocsay kiel nuran litera- pltii, kiun la movada parto de Esperanto unite interesas. Eraro! La movado inter- ! tin same, kiel la literaturo. Li rekonis, Esperanto nur helpe de sia literaturo as ĝisatendi sian ĝeneraliĝon, ke la nto de la lingvo baziĝas sur sia litera- ls tial li akcentas ĝian gravecon. Por li p:aturo ne estas io memcela, kiel ankau It igvo ne estas memcela: en lia mond- f pto ambaŭ servas la venontan pli per- pn homon.
»i deziru al niaj jubileantoj, ke la frukto- bjn dudekkvin jarojn sekvu ankorau ^j-multaj jaroj plenaj de sano kaj suk-
a laboro.
L. Totsche.
jilio Baghy kaj Kolomano Kalocsay festos i25-jaran Esperanto-jub leon de sia espe-
&tiĝo.
2 komitato por „Baghy-Kalocsay-jubileo“
nĝos en la kadro de nunjara Hungarlanda
Kongreso la 15. de aŭg. dum la tagoj
Postkongreso (15. — 18. aŭg.) feston, al
ĉiu amiko de ambaŭ estas kore invitata.
■
jt tiu okazo ankaŭ aperos
Jubilea Albumo,
ŭota de la aranĝanta komitato kun **teroj s ndotaj je tiu okazo. Informojn too Fr. Szilagyi, Budapest, VII., Peterdy- 38.
Antaŭ 25 jaroj, en septembro 1911, esperantiĝis kort. kons. Hugo Steiner, Wien. Instruis lin Julius Gluck.
D-ro L. L. Zamenhof pri neolog- ismoj.
(Daurigo.)
d) La kvara kategorio prezentas re- formojn, kiuj per si mem eble efektive pre- zentus kelkan plibonigon, sed kies valoro estas tiel malgrandega, ke ili certe ne meritas, ke pro ili oni faru ian ŝanĝon en la lingvo. Sekve ankau pri tiu ĉi kategorio da reformoj ni povas tute ne paroli.
e) Tiamaniere restas nur unu tre mal- granda kvina kategorio da reformoj, kiuj prezentas plibonigon ne sole efektivan kaj send u ban, sed ankaŭ sufiĉe gra- v a n por la praktika uzado de la lingvo kaj kiuj sekve devas esti enkondukataj en la lingvon. Sed la nombro de t i u j ĉ i efektive reformindaj vortoj kaj formoj estas tre malgranda. Kion do ni devas fari kun ili? Cu ni devas fari en la lingvo certan nombron da ŝanĝoj?
Ne, absolute ne! Car Esperanto estas tiel konstruita, ke ne sole ĉiu vorto, sed ankaŭ ĉiu gramatika formo prezentas nur ereton de la v o r t a r o, tial ni bezonas nur krei kelkan nombron da novaj vortoj, kiuj ne faros eĉ la plej malgrandan tuŝon en nia Eundamento, ĉar ili ne a n s t a t a ŭ o s la maloportunajn novajn vortojn, sed ekzistos nur p a r a 1 e 1 e kun ili, kiel s i n o n i m o j, kiuj ekzistas ja en granda nombro en ĉ i u lingvo, — kiel neo- logismoj, kiuj kredeble iom post iom elpuŝos la malnovajn formojn kaj faros el ili arĥaismojn, tamen neniam nuligos, neniam senvalorigos ilin. En ĉiuj estontaj lernolibroj kaj vortaroj de nia lingvo kaj en ĉiuj novaj eldonoj de la ĝis nun jam verkitaj lernolibroj kaj vortaroj la novaj vortoj kaj formoj estos presataj ne a n s t a t a ŭ la mal- novaj, sed nur krom la malnovaj, s a in- tern pe kun la malnovaj (aŭ tabelo de la novaj vortoj kaj formoj estos simple al- donata al la libroj en formo de aparta folieto). La novaj vortoj estos aldonitaj al la F:undamento, kaj la estontaj esperantistoj krom la novaj formoj lernos ankau la mal- novajn, kiuj eĉ ne estos por ili superfluaj, car ili povos de tempo al tempo uzadi ankaŭ ilin (kiam ili volos uzi stilon iom „antikvan“, aŭ kiam ili volos pli a k c e n t i la vortojn; ekzemple: „mi as (= estas) nevidata, sed mi tie ĉi e s t a s.“
Sekve la estontaj uzantoj de Esperanto havas nenian novan ŝarĝon, ĉar kiu ellernis kelkajn milojn da vortoj de nia lingvo, tiu ja certe ne plendos, se li devos lerni ankorau kelkajn dekojn aŭ eĉ kelkajn centojn da vortoj; en la lingvo estos farita nenia ŝanĝo aŭ rompo; neniu el la jam eldonitaj verkoj perdos sian valoron k. t. p. Kaj tamen kian grandegan gajnon ni havos! Dank’ al la malmultaj novaj vor- toj kaj formoj nia lingvo fariĝos multe pli eleganta, oportuna kaj flua, ĉar la malnovaj vortoj estos ja ĝuste tiuj, kiuj estas uzataj la plej ofte kaj per sia maloportuneco aŭ longeco faras la paroladon Esperantan neoportuna kaj lama.
La enkonduko de certa nombro da neo- logismoj donos al ni ankorau la sekvantan gravan gajnon: ĝis nun diversaj malkon-
tentuloj diradis, ke la praktika uzado montris en Esperanto diversaj n gravajn malbonaĵojn, kiujn la esperantistoj, ti- mante disfalon, nun jam ne povas forigi, kaj tial la malkontentuloj „estas devigataj krei novajn lingvojn44; la ŝanĝo de kelkaj formoj per vojo de neo- logismoj montros al la mondo, ke Esperanto, timante nenian disfalon, povas tre facile forigi tiujn punktojn, kiuj montriĝis efektive malbonaj. Tial, se Esperanto eĉ estus absolute perfekta, iii devus i n t e n c e fari en ĝi kelkajn ŝanĝojn, por fari savantan oferdonon al la dio de malpaco kaj fermi la buŝon al la kriantoj, al kiuj ni povos nun ĉiam res- pondi: „se vi certigas, ke Via kritiko estas ne Via persona kaprico, sed efektive ,tre grava malbonajo4, pri kiu ,1a tuta mondo konsentas4, tiam Vi povas ja prezenti Vian proponon al la Lingva Komitato, kiu enkondukos Vian proponon per vojo de neologismoj.44
La frazo, ke „tio aŭ alia ne povas esti enkondukita per neologismoj, sed postulas reformon rompa n“, estus ne vera, Car per la sendangera vojo de neologismoj ni povas enkonduki Cion, eĉ en tia okazo, se ĝi postulus ŝanĝon de la formoj jam ekzistantaj; la diferenco estas nur tiu, ke plibonigojn de la lasta kategorio n$ devas fari ne per unu fojo, sed per d u fojoj. Ekzcmploj: 1. Imagu al Vi, ke la Lingva Komitato venis al la konvinko, ke la ĝisnuna „g44 nepre devas esti elparolata kiel „gi“ (kiel opinias kelkaj esperantistoj, kvankam mia opinio estas tute alia); kiel tiam agi? Decidi per unu fojo, ke „g44 povas esti elparolata „g“ oni ne povas, Car tio Ci donus kolizion kun la formo jam ekzistanta kaj sekve enportus kon- fuzon en la lingvon. Sed tiam oni povus agi en la sekvanta maniero: oni unue 1 i b e r i g u s la literon „g44, decidante, ke oni ĝin povas skribi ankau per la vakanta kaj senkolizia „q“, kaj post kelka serio da jaroj, kiam la „g44 jam estos mal- aperinta el Ciuj verkoj Esperantaj kaj forgesita, oni decidos, ke la nun vakanta kaj nenian kolizion donanta „g“ devas esti elparolata kiel „g44. 2. Imagu al Vi, ke montriĝis necesa (?), ke la multe- nombro de substantivoj finiĝu per „i“ anstataŭ „oj“; tiam oni agas en la sek- vanta maniero: unue oni liberigas la „i“ de la infinitivo, decidante, ke la infini- tivo povas finiĝi ankau per „ar44; kiam Ia „i“ de la infinitivo estos jam forgesita, tiam oni enkondukos gin por la multe- nombro. (Daŭrigota.)
Por Tokio, kiel urbo de T sekvanta
Olimpiado!
Alvoko de Japana Esperanto-lnstituto.
Ni urge petas helpon de V europaj sami- deanoj, kio certe faros gravan servon por nia movado.
Tre baldau oni konsiliĝos en Berlino por decidi la lokon, kie okazos fa 12-a Olimpiado, 1940. Kaj ĝin volas inviti Helsinki, Romo kaj Tokio. Krome oni informas, ke ankaŭ Londono prezentas sin kiel Kandidaton.
Kiun lokon oni elektos, tio wajnas tute senrifata al nia afero. Sed ni atentigas, ke la invito de Tokio havas specialan signifon, kio certe interesas ankau La esperantbtojn.
Jam ne bezonus mencii, ke Olimpiado estas unu el la plej evidentaj internaciaj aferoj, kiel nia movado. Sed ni devas ci-tie tion akcenti, car ĝi nun staras Ce la grava momento. A I ni, japanoj ftajnas, ke nemahnultaj europaj
\>l\ {- (\ ( :
Aŭstria Esperantisto
N-ro 8 (
fit. .-j mskomprenas, kvazaii Olimniado estas i,;»! i'urop ammka afero.
I .in la r.»portoj de Tokiaj jurnaloj, ke en ( ;].-<v>:ij landoj oni tlustras, ke Tokio estas tre r < j : -,L ,ima, kaj sekve per tiu motivo — .i i prett k'to oni intencas ne akcepti la inviton Jf 1 ok 10.
It vere lokio estas inalproksima de I uropo. Sed pripensu; tio signilas, ke Eŭropo tMtj, nialproksima de lokio. Sed malgraŭ tio lokio japamijo sendis jam 11 fojojn siajn sporti'toj.; al tiu j malproksimaj europaj kaj ii'onaj nrhoj! Ankau en la nuna jaro ĝi sendis korpuson da junuloi. For tio la japana par- b men to aprobis -.ubvencion de ne malgrava sumo.
I uti Japamijo iras 1 1-foje al Eŭropo aŭ lisono. Kaj Ja europaj landoj ne povas — aii ne vofas sendi al lokio eĉ tin u fojon! Kion tio siynifas?
lokio havas specialan aspiron inviti la 12-an, car 1640 Japanujo festos grandan jubi- leon - la 2600a jaro de la fondo de la irnperio. Se oni perdos la fiancon la japanoj devas atendi ankoraŭ jarcenton! 1 uta Japanujo
— 6ia registaro, la magistrate, urbanoj de Tokio, kaj tuta popolo aspiras!
Agante en la senco de 1’ supra alvoko ni tuj skribis konforme al la Prezidanto de 1’ Austria komitato por Olimpiaj Ludoj en Wien, sinj. kom. kon. d-ro Theodor Schmidt, petante pri subteno de Tokio flanke de Aŭstriaj delegitoj.
IXa Jugoslava Esperanto-Kongreso
en Ljubljana.
La 30an de majo okazis en Ljubljana la IXa Jugoslava E-kongreso, kiu estis tre bela kaj sukcesplena. Partoprenis ĉirkau 250 per- sonoj.
La stacidomo, bele ornamita per verdaj kaj naciaj flagoi, aspektis tre solene. La tuta urbo laris vere testan impreson: ĉiuj tramoj estis ornamitaj per naciaj kaj verdstelaj flagetoj kaj supre, kie oni alitempe vidas la numerojn, oni povis vidi la verdan stelon, kiu vespere estis lumigita. De sur la kastelo oni rigardis grandlitere „Bonvenon“ kaj de la kaetela turo
brilis la verda stelo: ami u estis v lumigitaj. Vespere je la 20. h komencigk E-akademio en Kazino, trails endata p*r La programo estis tre interesa kaj dauris la 22. h; paste estis dancado.
La sekvintan tagon, dimanĉe. estis Di servo en la monaĥina pregejo kaj lia pastro Teofil Veluic el Dubrovnik predtkis E belajn kaj impresajn vortojn. Poste salono de Filharmonio okazis la solena fermo de la Kongreso. Post la nacia h Judita de orkestro, parolis la b (provincestro) kaj la urbestro de Ljub! Laŭvice sekvis la salutvortoj de LKK-estr La orkestro ekludis la E himnon kaj sekvis la salutparoladoj de la delegitoj diversaj landoj kaj urboj. En la nomo aŭstriaj esp-istoj parolis sam. Kompos Klagenfurt kelkajn salut-vortojn. Ankaŭ t malfermo de la kongreso estis dissendita radio.
Tagmeze la festo estis finita kaj nun rinde pluvis. La kongresanoj estis k fotografitaj, la programs ekskurso ne
La „ Viena Kafejo“.
De Franz V a s t a, Wien.
Vienano ŝatas ne nur vinon, virinon kaj kanton, sed krom tio ankaŭ — la kafon. Tutrajte oni povas nomi Vienon la urbo de la kafejoj. Antaŭ tri jaroj, la Viena kafejo povis registri sian 250-jaran ek- zistadon.
Estas Ja merito de lukrajn-ano Georgo Francisko Kolschitzky (elp. kolsicki), ke li fariĝis la prapatro de Vienaj kafejestroj kaj pioniro en la disvastiĝo de I’kafo. Pro sukcesinta spiona servo favore al la defendantoj de Vieno, sieĝata de la turkoj en 1683, li post forpelo de l’mala- miko rekompence ricevis el la postrestinta abunda trofearo 3(K) sakojn da kafo kaj de la urba magistrato domon en Wien en flaid-strato kun koncesio, fondi kaf- ejon. La unua kafejo estiĝis en „Kleine Schulerstralk*“ en la t. n. „Kleiner Bischofshof“ (nun Domgasse 6) kaj nomiĝis „Beim rothen Kreutz“ (Ce la ruga kruco).
Kolschitzky pretigis la kafon, kiel li estis tion vidinta Ce la turkoj. La rostitaj kafo-fruktoj estis erigataj en pistujo kaj poste kuirataj. La trinkajon unuateinpe oni prezentis al la gastoj en etaj argilaj tasoj, kun la pistaj- sedimento, sed sen sukero. Kvankam la nombro de la gastoj pro scivolemo kreskis Ciutage, tamen la maldolCa trinkajo ne volis tre bongusti al la Vienanoj. Tial Kolschitzky pensis pri plibonigo. Li forigis la pistajon kaj aldonis unue siropon, kaj pli poste kan-sukeron. Sed nur, kiani nia unua kafejmastro estis decidiĝinta, aldoni al la kafo ankaŭ lakton, la trinkajo vere bon- gustis al la vizitantoj.
Kafo kaj lakto estis metataj sur tablon en ventro-formaj latun-kruĉoj; la gasto miksis lau sia bontrovo. El granda latuna sukerujo, kiu suficis por 100 porcioj, li prenis sian pecon da kan-sukero. Ciu kafej-vizitanlo ricevis du lun-fortnajn bakajojn (Vienane . Kipferl**). Kafo kun lakto kaj du bakajoj kosi'' tiatn kvar krejcerojn. Por la mal- 'iCuln; en la tiatna tempo ankaŭ tio estis jam lukso. Akvon post la kafo oni tiam ne trrnkis, Car ĝi estis tro malbona kaj eĉ san- endanĝct tga.
Post la kafo-konsumo la kelnero alportis por la gasto ,.kolonjan pipon“ kun longa tubo kaj ekbruligis servoprete la tabakon. Estis tiam ankaŭ la kutimo, ke la kafejestro prezentu al siaj gastoj pinĉprenon el sia bela tabakujo. Jam en tiu tempo la kafejo fariĝis la loko, kie oni povis infor- miĝi pri novaĵoj el la tuta mondo. Sed la kafejo restis rezervita, kiel la plejmulto de la tiamaj publikaj institucioj, ekskluzive al la viroj. —
Post la morto de Kolschitzky (19. IE 1692) la kafejon heredis liaj posteuloj, kiuj instalis en la domo Nr. 586 (nun Prater- strasse 2) en Leopoldstadt, novan kafejon, kiu ankaŭ baldaŭ bonfamiĝis. lom post iom la Vienanoj alkutimiĝis al la kafokonsum- ado kaj la kafeja negoco trovis multajn
La unua kafejo en Wien: Mezepoka, malhela ejo, en kies fundo estas granda fajrujo. Kolschitzky, laŭ turka maniero vestita, babilas kun siaj gastoj kaj Ursula, lia brava edzino, helpas lin en la servado.
adeptojn. En la jaro 1700 ekzistis en Vieno nur kvar, en 1747 jam dekunu, en 1780 dekses kafejoj. Cirkaŭ la jaro 1800 estiĝis la tri kafejoj en la tiama nobelula „Prater“.
Kia longa vojo depost tiam ĝis la nuna abundo je kafejoj Ciuspecaj! Inter ili ekzistis kelkaj, kiujn oni ne povas forpensi el la evoluo de nia urbo. — Specialajo estis en Backerstrasse Nr. 3 la
Kafejo „Schmauswaberlu (frandemulino); imperiestrino Maria Theresia (1740 — 1780) dekretis, ke la restintaj bakaĵoj el la kortega kuirejo estu malmultekoste disponigataj al tiu-Ci kafejo; estas do nemirinde, ke tie kunvenadis aro da frandemuloj, laŭ kiuj la kafejo ricevis sian trafan nomon.
Kafejo Kramer Ce angulo de Goldsch gasse, estis la unua, kiu disponigis al gastoj ankaŭ gazetojn: „Wiener Diari kaj kelkaj Munfienaj kaj Berlinaj. La form-servo estis ja tremalvigla, ĉarĝi b; sur la leterpoŝto, ekspedata de veturistoj. — En 1820, je angulo de N Markt estiĝis Silbernes Cafehaus (ar kafejo), kiu estis por la tiama tempo lukse adaptita; la kafo-subtasoj kaj vestaĵ-hokoj estis arĝentumitaj, la oni prezentis en belaj porcelan-tasoj, muroj estis altaj speguloj kaj stari por longtubaj pipoj, eĉ bonkvalita bil ne mankis. Famaj gastoj vizitis tiun-ĉi ejon: Jarolinsky, Deinhardstein, Lanner, Strauss, Schuster, Raimund, F Grillparzer, Anastasius Grŭn, Ada Stifter, Bauerle kaj Schreyvogel.
Je angulo de Schauflergasse est 1847 Kafejo Gr ensteidl. Tie ren iĝis Ciuj progresemaj personoj mgkemuloj donis al ĝi la nomon , Grossenwahn“ (kafejo „al gran frgnezo“). Car la malnova Burg-tea troviĝis tute proksime, la aktoroj\K venadis regule en „Griensteidl“. Potf| la kafejo fariĝis koncentriga pur de nova poeta generacio sub gvi de Hermann Bahr, Arthur Schni kaj Hugo von Hofmannsthal. A Viktor Adler kaj liaj amikoj estis ofte gastoj.
Kafejo Central en Herrengasse, i:& Leo Trotzki estis regula gasto, kiam en Vieno vivis kiel rusa elmigranto. E Kafejo „Daun“ sur Kohlmarkt sen
sin hejmece la politikistoj, kaj Kaf Seid) en Neulerchenfeld esbs konata siaj „Cifonul-balfestoj“, kiujn oni tiearanJ Cirkau 1860. —
Dum pli ol 250 jaroj la Viena kaLfS fariĝis institucio, kiu havigis al nia ar bonfamon tra la tuta mondo kaj kiu tro imiton eĉ en Ameriko. Ciuj prok* 800 kafejoj, kiuj nuntempe ekzistas Vieno, havas komune la delikaran „Melang (kafon kun lakto), la bongustajn bakaj abundan provizon je gazet kaj juma! atentemajn, spertajn keliv :ojn, do ti ., atmosferon de komforto k« agrablo, ki en tiel harmonia kombino ni povas tro nur en nia kara Vieno.
Aŭstria Esperantisto
Paĝo 7
8 (133)
1
,, kaj la divcr-saj kafejoj baldaŭ estis ,jcritai de bar : 'uaj samideanoj.
'sekvinfan )n la samideanoj vi«zi1is ian Oalerion ' oiron aŭ danc-kafejojrt. tage, je la 20 h venis la ĉefparto de la tuta 'rtso, la prezentado de la teatraĵo 'isfo Jernej fcsj lia rajto“, dramo kun ĥoro himbiktoj de Cankar, tradukita de prof, jrijan. Kvank ;n ludis nur diletantoj, oni ns la impresoi: ke veraj aktoroj staras sur :enejo, tiel fcone ili ludis, entute 20 per-
oj.
sekvintan rnafenon okazis ĉe bela vetero rso aŭtobu e al Bled (Veldes), kiu post- al la partoprenintoj tre agrablajn liorojn.
baldaŭ ni devis forveturi hejmen al rio; tre pezaj estis niaj koroj kaj nur la o, en !a venonta jaro revidi niajn lajn kaj gast-amajn jugoslavajn gesamide- jn, konsolis nin iomete.
Otto Miiller, Klagenfurt. i persone ĝ°jas pri la bela sukceso kaj bedaŭras, ke mi pro la kongreslaboroj en ne povis sekvi la inviton kiel pasintjare!
Steiner.
iistria E.-Asocio sin tuj turnis al la prez. Olimpia Komitato en Aŭstrio s-ro ko- k konsil. d-ro Theodor Schmidt kun la l, subteni la deziron de niaj japanaj (oj. D-ro Schmidt informis nin, ke li de Aŭstrio voĉdonos por Japanujo!
La prez. de AEA.
La juneco.
I.
Mi trakuris montojn, arbaron traserĉas, juneco la mia, juneco la mia, kie vi nur estas, kie vi nur restas?
II.
Mi serĉas vin dam, kar-inifan’ el oro, serĉas vin la koro ĉiam, ĉiam, ĉiam, ĉu trovos ĝin iam, ĉu trovos ĝin iam?
III.
Pied’ malfortiĝas, la sopiro kreskas, jameco ia mia, kie vi nur restas? en distanc’ ĝi estas, malproksime restas!
IV.
Otari' jam ne vidas, la brust’ nur sopiras, en distanc’ ĝi estas, malproksime restas, vojo al juneco . . .
Albine Multms (80->ara),.
ŭperanto en la Valencia Internacia Spe-
cimenfoiro.
Oaurigante plurjaran kutimon, ankaŭ nun- c Esperanto havis standon en la „XIXa ^acia li. rnacia Specimenfoiro (Hispanu- f. kiu okazis dum Majo. En ĝi estis pre- t'daj afiŝoj pri eksterlandaj similaj foiroj 1 ankaŭ b Idoj montrantaj la aplikon de la ’io al turismaj celoj. Samideanoj deĵoran- tie disd nadis propagandilojn al la vizi- fcj. La stando aspektis bele kaj ĝi aitiris •i la atenton de la publiko.
^Esperanto Triumfonta", Semajna organo de la Esperanto-Movado. Eldonanto: Neder- landa Esperanto-Centro, Schiedamseweg n-ro 209 B, Rotterdam W., Ned. Redaktoro: A. C. van Ingen, Rotterdam. Abonpago: hfl. 0.50 aŭ 1.05 svisaj frankoj monate.
Certe dolore mirigis la esperantistaron, ke nia semajna „Heroldo“ post Ia 27a numero tute subite, sen ia antaŭa informo, ĉesis aperi. La kaŭzo estas, kiel oni jam komunikis per aparta cirkulero, ke en Oermanujo oni ne plu rajtas publike okupi sin pri Esperanto kaj sekve de tio ankaŭ la firmo „Heroldo de Esperanto" estis devigita likvidi.
Por plenigi la breĉon la oferema neder- landa esperantistaro komencas eldoni nun anstataŭe tiun suprenomitan ĵumalon kaj donis al ĝi — por ne rompi la tradicion — la nomon „Esperanto Triumfonta", kiun nomon „Heroldo“ havis en la komenco.
Al la nova organo ni deziras firman sub- tenon de 1’ tutmonda esperantistaro!
El Tutmondo.
Scienca pritraktajo kun E.-resumo.
La unua dana scienca pritraktajo kun E.- resumo „Aarsberetning“ de s-ano Paul Neer- gaard, estro de Plantpatologia Laboratorio, Kopenhago, estu instigo al tiaj resumoj en sciencaj verkoj alilingvaj.
El la 8 paĝa teksto 1 paĝo en E.
Estas fondita asocio „ERATECA ESPE- RANTISTA MOVADO44, deziranta unuigi ĉiujn gesamideanojn, kiuj deziras efektivi- gadon de la nobla kaj frateca idealo de Zamen- hof, enkorpigita en la „interna ideo“. Ciujn 3 monatojn oni sendos al la aliĝintoj bultenon de la movado. Detalojn sendas al interesiĝan- toj la Administracio de F. E. M., 4, rue La- mandĉ, Paris ( 17e).
El Leningrad ni ricevas la informon:
En la fabrikon „Ruĝa Velo“ venis angla turistino, kiu vizitis ĉiujn 4 laboristin-ĥanĝojn kaj interparolis kun la laboristinoj. Si ne kom- prenis ruse kaj Aia tradukisto ne la anglan lingvon, sed nur Esperanton.
Vladimir Vladimirovic Majnov.
Tutmonda Fakadresaro 1930. Int. Ligo de la esperantista Post- kaj Ielegraf-Oficistaro el- donis en la E.-presejo A. Prazak, Jablonnĉ n. O., CSR., la umian fojon en tia deca formo. 74 paĝa kun rmiltaj adresoj kaj la bildoj de prez. Dufrenne, honorprez. d-ro Spielmann kaj la kunlaborantoj Musch, Lisac kaj Votrubec.
Francujo. Honorigo. Oni seiiĝas kun granda kontento pri la elekto kiel deputito al la franca parlamento de la prezidanto de la Universi- tata Esperantista Klubo en Lyon, s-ro Philip, profesoro en la jura fakultato. La esperanti- staro kore gratulas al li.
Ekster oiuj politikaj vidpunktoj, estas ĝojige konstati, ke la rezultato de la franca voĉdo- nado de la 20. aprilo kaj 3. majo ne estis malfavora al la Esp-a movado, kaj, kontraŭe, alportas novajn esperkialojn. Multaj novaj deputitoj estas konataj kiel esperantistoj au simpatiantoj. VerAajne la Parlamenta Espe- rantista Grupo baklau kunigos pH multe ol nun da niaj subtenantoj kaj tiel fariĝos pli potenca. Do ne estas momento por duboj, sed por pli vigla laboro.
Germanujo. Germana E.-Asocio eldonis la unuan serion da bildpoAtkartoj kun du-Hngva varboteksto. Temas prilokoj: Breslau, Flins- berg, Warmbrunn, Neisse kaj Landeck, ĉiuj cn Silezio.
Hispanujo. Nova Alosilo en „baska“ lingvo aperis lau la normoj de UEA, 39 paĝa kun flava kovrilo. Bona papero, bona preso.
Liechtenstein, kiu dank’ al la klopodoj de nia mortinta direktoro Kreuz, tie! favoras E.-on, jus eldonis vere belan 10 pagan gvidi- lon kun 15 belaj vidajoj. Ricevebla senpage de ,,Verband der liechtensteinischen Verkehrs- vereine" en V^aduz.
Austria Esperanto-Asocio Wien, I., Neue Burg (Tel. R-27-803).
ŝtataj ekzamenoj por E-instruado kaj atesto
pri E-kapableco.
Tiuj ĉi ekzamenoj komenciĝos marde, la 3. n o v e m b r o je la 8a horo per la skriba ekzameno en Stata Instruistina Senii- nario en Wien, I., Hegelgasse 14. La tempo de 1'praktikaj kaj buŝaj ekzamenoj estos al ĉiu ekzamenoto speciale konigata. La pet- skriboj pri allaso al la ekzamenoj, devas esti prezentitaj ĝis plej malfrue 19. oktobro 193t> ĉe la Direkcio de Ekzamena Komisiono, Wien, I., D.-Ignaz-Seipel-Ring (Stadtschulrat). La ekzamena takso (20 ŝ por la instruista ekzameno, 10 ŝ por L-kapableco) devas esti deponita antau la komenco de 1’skriba ekzameno.
Listo da verkoj rekomenditaj por preparo por la ekzameno kune kun la ekzamena regularo kaj preciza indiko de l’postuloj de la ekzameno, estas mendebla ĉe Bundesvcr- lag en Wien, I., SchwarzenbergstraBe 5 (3. — ŝ kaj 10 g) aŭ en iu librejo.
Serio-kursoj.
AEA intencas aranĝi nunvintre denove serio- kursojn per helpo de migrantaj E.-instruistoj.
Sin anoncu: •
Grupoj au unuopaj personoj, kiuj deziras en 6ia loko tiajn kursojn, kaj
samideanoj, kiuj estas pretaj kaj taŭgaj por gvidi tiajn kursojn. AF.A
Acetu ĉe esperantistoj!
Atinginda kaj atingota celo estas, eiukonduki Esperanton en la vendejoj: en ĉiu vendejo esperantoparolanta vendisto. Austria Espe- ranto-Asocio pro tio intencas aranĝi en aŭtuno spezialajn kursojn por vendistoj. Jam nun vendejoj en Wien deklaris sin pretaj, akcepti Esperanton kaj fiksis pro ekkono verdajn stelojn sur la pordoj kaj elmontrejaj fenestroj. Por firmigi tiun sekceson kaj konyinki la koncernajn posedantojn de la vendejoj, ĉiu kongresano estas petata, aĉeti prefere en tiuj esperantemaj veiulejoj. Detala lusto aperos en la kongreslibro.
Melk (Vahaŭ). Ankaŭ en tiu ĉi turiste mondfama loko ĉe Danubo nia movado enradi- kiĝas, precipe dank’ al la klopodoj de sam. Karl Enrenreich, hotelposedanto tie. Sakve de noto en la antaiilasta numero de „AE“ pri E-kurso en Melk, vizitis nin grupo da Espe- rantistoj-biciklantoj el Neuda kaj priparolis la autun-propagandon por nia loko, Neuda kaj Loosdorf, kie trovigas multaj interesigan- toj. En autuno estos fondita klubo.
Waidhofen a. Thaya. Tie d funkcias ele- menta kurso de E, 8 gekursanoj, gvidanto Fred. Pizl, vicdel. de ' UEA, lernolibro de Steiner. La kursanoj faras bonajn progresojn. — La Kongreson vizitos de Or. Siegharts kaj de Dietmans 6 personoj, de Waidhofen prok- simume 4.
Koran gratulon al
ges-anoj Johann Schwarz en Felixdorf okaze de ilia geedziĝo.
S-ano Schwarz gvidis en 1935 la unuajn seriokursojn Lambach-Ebensee de AEA.
AEA
Nikolaus Prdnay de Toth Prdna et Blatnicza, kara sam idea no, ideala kaj nobla homo, morti6 en Baden la 30. de junio. Li klopodis en Baden plivastigi E-on malgraŭ sia longjara malsano. Ni ne forgesos lin!
Recenzoj.
Worterbuch Deutsch-Esperanto (vortaro ger- mana-Esperanta) de d-ro Emil Pfeifer. Kvina eldono (17a ĝis 19a miloj. 20.000 germanaj vortoj kun pli ol 30.000 Esperantaj tradukoj. 184 paĝoj da dense, en tri kolonoj presita teksto. Kun aldono enhavanta german-
Austria Esperantisto
N-ro 8
m
I
j -a i iati h on da plej uzataj nomoj lopraj (persnnaj kaj geografiaj). — Eldonis I i bi.itt-Bibliothek", Wien. I., Wollzeile 20.
Prezo i.fJS an. s.
! ,i n.iva cltlono de tiu ĉi konata vortaro ( * = ; i < • r> < > v e /orge revizita kaj pliriĉigita • ir.cr .aj tak-er-primoj, krome enhavas tabelon :j{> oramatiko kaj vort-formado en Esperanto. Ci\ esta-^ nuntempe la plej disvastigita „meza“ vortaro kaj ne be/onas phi ian specialan rekomei: Jon.
Malgranda kor-Jesu-monato au pensoj pri la reuproka amo inter koro Jesua kaj pia anirno. 1 au tranca originalo verkis Marie I rard. Wien. I93f>. f>4 paĝoj. Prezo 50 grofioj (alrankite tien I respondkupono). Mendebla i'e la autorino, W/ien, X., Alxingergasse 2.
La libreto traktas en apartaj ĉapitroj pri la iinuopaj ecoj de la Jesu-koro: devoteco, pa- cienco, homamo, oferemo, fervoro, indufgemo, dankemo, fideleco ktp., ktp. Aldonita estas „Kor-Jesu-Kanto“ de s-ino d-ro B. Flasch.
Norvega Kanlareto. Kompilis Liv. Sandberg. Eldonis Norvega Esperantista Ligo. Oslo, 1(>30. 40 paĝoj. Prezo nemontrita.
Bona kolekto de ĝeneralaj kaj nordaj^ popo- laj kantoj: krom „Espero“ kaj „Tagigo“ ni trovas la norvegan nacian himnon, 9vedan, danan, finnan naciajn himnojn kaj tutan aron da nordaj melodioj popolaj kaj de konataj verkintoj, Bjornstjerne Bjornson, Ibsen, Ivar Aasen, Jorgen Moe kaj aliaj.
Por Esperanto-biciklistoj:
Firmo Ullmann, Sobotka & Co, Wien, I., Operngasse 5, fabrikis E.-flagetojn, bona propagandilo!
S-ano P. H. Mooij, Teunisbloemlaan 19, Den Haag, Nederlando, ĉefdel. de UEA, informas pri nova bela propagandilo. Muntebla estas la nova emblemo; novarĝenta neokeidebla ringo ĉirkaŭas la blankemajlan platon diametre 35 mm. Videbla en la elmontra sranko en la halo de la kongresejo. La prezo prokshnume, se oni mendas almenau 50, po ŝ 1.50 kun afranko.
Sinj. Eric Parker-Yonwin, 5 Pine Avenue, Besses’ o’th’Barn, WHITEFIELD, Lancashire, England, deziras korespondi en angla lingvo
ym $
c
kun samidean(in)o el Salzbu^ au Wien diversaj temoj. Respondo ceitigata.
Deziras korespondi: Jose onio tos, Rua do CMival n-126/2/E, I isboa. *
Kiuj volas helpi dekon da samideanoj, sukcesigi Esperanlan ek kun la celo plivastigi Esperanton, sendu ajn gazetojn, glumarkojn, i!u ritajn reklamilojn, turistajn gvidiloin ktp. al s J. v. d, Rhee, F Alblasserdam, Nederia
Rememorante pri la Viena Kongreso deziros ion legi pri la Viena kuirarto. ĝi estas:
100 pikantaj panŝmirajoj de Fr. Ruhm, kuirejestro.
Elgermanigis d-ro Sirk.
Ricevebla ĉe Ruhm-Verlag, W ien, VII., seumstraBe 3. Tel. B-32-2-89. Prezo ŝ
I
J
h
>1
L.-v;.
Eigentiinier, Herausgeber und veranlwortlicher Red* Hofrat Hugo Steiner, Bisamberg, Bundesstnfle 1S4. [ Bucta-, Kunst- und Zeiiungsdruckerei ,, Albrecht Di
Wien, VIL, Bandgaue 28.
«a
|v
rV'.; 1
&: fr
Lm
I
Ne sufiĉas unufoje veziti la Vienan vintrinkejon
Nur post kelkloja vizito vi ekkonos la Vienan „Gemiitlichkeit“ (carmon, gajecon, ĝojemon). Karl Hengl, Grinzing, fin-stacio de tramlinioU
h.
■
> • J
La plej grancla magazeno de Aŭstrio
^otTbiUIQUEIT* QUAUTATSWAgnT
Memore al 28-a Universala Kongreso de Esperanto aĉetu donacon kun Esperanto-banto en jenaj bombon-vendejoj :
Vieno: I. ĉe Preĝejo de Sa.
Aŭgusteno
1. Augustinerstrafie 7 I. Opernring 21 I. FriedrichstraBe 10
En la plej bela ĝardei*
Vieno
Kafcj restora en Durggart
Neue Hofburg malfermata de la 8-a ĝis 1; Tel. R-27-1-88
„Paulu8-Siu
Wien, L, Walfischgas la plej antikva enurb
trinkejo
„Heuriger“
Viena muziko de gek^ Barelvinoj, varniaj ma Malfermata ĝis la 4-;
Ehrbar-fortepiano
mondfama — nobla sono
solida
W'ien, L, Parkring 18 Tel. R-23-2-34
Robert Knisch Fabrikado de muzikiloj
Wien
L, Himmelpfortgasse 20
Carl Ceschka & Sohne
ĉapelfabriko La ĉapelo „Esperanto“
Wien
VIL, KaiserstraBe 123
|
Fabri! |
kad |
Lowy & lo de ves |
Co I/ • V taibukoj kkj |
|
1 |
but' |
onoi el ai |
J ) 'tkorno f |
Model-produktado Adele GroB
Vienaj manfaxitaj trikaj-modeloj ;>or sinjorinoj, sinjoroj kaj
infanoj
\ w
ten
VI., Barnabitengasse 9
„Esperanto-Sphinx“ kravato el unu p>eco de pura silko ankau kun la verda stelo aŭ. S 8.50 en modaj-vendejoj,
sinjoro!
Edelmetallwerke A.-G.
antaŭe Wilhelm Tobias
Wien, Aŭstrio, 13., Kuefsteing. 17 — 19
Fondita 1870
S p e c i a 1 a } o: Fabrikado de laumoda omamaĵo ĉiuspeca laŭ Viena artmctia stilo el latuno, alpako nikelumita, kromumita, arĝentumita kaj orumita.
I. Blocksb:rg Wien, VIL, Neub.r.tgassc
Fabrikado de on -oj kaj unuarangaj beleg:» j pudn kaj cigaredujo; el metak
J L