i
i nmnorj
J
cv
C H I R V R G I A Grxco in Latinum conuerfa, VidoVidio Florentino in- terprete,cum nonnullis eiufdemVidij co- mentanjs.
Indicem au&orum & operum fequenti pagina quarrito.
Excudebat Petrus Galterius Luceti* Pariliorum, pridie Calendas Maij.
M. D. XLIIII.
r
i
i
Index auftorum & operum.
De vlccribus. /eum Vulijin fin-
Dc filiolis- >gub»s libros coni -
Hippocratis. De vulneribus capitis. ' mentario.
De fradhnis, cum 1 1 1. Galeni commmcntanis Liber De articulis, cum 1 1 1 1. Galeni commentariis.
De officina medici, eu 1 1 1. Galeni commentariis.
Galeni De tafciis.
. f. jT De lacj ucis.
Onbalij. L p)e machinamentis.
i
PAVLVS PP. III.
Niuerfis & fingulis, quibus hx noftrae literx prxfentabuntur,Sa- lutcm & apoflolicam bcnedi&ionem. Qu_tim ficui diledus filius Vidus Vidius Philofoplius Florentinus, Regis ChriftianilTimi Pliyficus nobis nuper exponi fecit ipfe ad communem omnium vtilitate Hippocratis de vlccnbus,de filtulis,ac de vulneribus capitis, necnon de fraduris,ile articulis, & dc officina medici, ac Galeni de Fafcijs, & Oribafij de laqueis,aliumquc dc machinamentis libros cum eiufdcm Galeni commen - tarijs in tres vltimos ex fupradi&is Hippocratis libris abeoeGrxco in Lati- tinum conuerfosjcum comentanjs etiam, quos ipfe Vidus in tres priores Hip- pocratis libros defuper expreflos edidit, imprimi tacere & emittere intendat- Nos ne alij lucrum ex alieno labore quxrcntcs, fumpto inde exemplo, diftos libros Sc commentarios in eiufdem Vidi damnu Sc prciudicium imprimant, prouideic,ciu(dcmqnc Vidi indemnitati confulerc cupientes, eius fuper hoc nobis porreftis precibus inclinati, omnibus & lingulis Bibliopolis & hbroru imprclloribus invniucrla chriftianitate conflitutis fub excommunicationis lata: fententix poena, in noftro vero Sc fandx Romanx ecdefix flatu media- te vel immediate liibicdo commorantibus, etiam fubamiffionis librorum Sc centum ducatorum auri dc Camera, pro vna Camer$ noflrg apoftolic£,& pro allii medietatibus eidem Vulo applicandorum poena inhibemus, ne di&os li- bros tk. commentarios intra Decennium proxime futurum fine didti Vidi li- centia impriinere,fcu i m prcllos vendcrc,aut venales habere audeant vel prx- fumat. Mandantes omnibus & lingulis locorum ordinarijs, & eiufdem flatus noflri gubernatoribus Sc officialibus, vt ad omnem didi Vidi requifitioncm prxfcntcs publicent, & eas iuxta ipfirum tenorem obferuan faciant Sc curent, luris tfc lacti remediis opportunis.Coflitutipnibus & ordinationibus apofto- licis, cxtenTq; contrariis non obflatibus quibufcunq;. Datu Romx apud fan- dum Petrum fub annulo pifcatoris Dic fexta Decembris M. D. XLIII. Pontificatus noflri Anno Decimo.
Blo. EI. Fulginen.
Priuilege duRoy.
Rancoys paria gracc de dieu.Roy de France:au prcuoft de Paris, bailly de Mafcon,fcnechaI dcLyon:& a totis noz autres iufticiers, officiers,& Ieurs Lieutenans,falut.Noftre cher,& bien ayme,mai- ftre Vidus Vidius de Florecc,dofteur en medecinc, noftrc mcdc- cin ordinairc & lcfteur en Paris, nous a faift dire & remoftrer,quil eftoit apres auoir Iaifte a imprimer a fes grandz fraiz,mifes & defpens,& au gand proffit &promotiondcs eftudiansen medccine, & pnncipalcment en Ia chirurgie vngliurc intitule, Chirurgia e grarco in latinu verfa, Vido Vidio Florentino interprete, lequel liure il expofcroit & feroit voluntiers meftre en vente, a ce quii fut publie & manifefte a vng chacun,aymat la chirurgie, pour en predrc fruift & erudition:Mais il doubtc,que apres quii auroitefte vcu & manifefte (come dit eft)aulcuns imprimeurs & libraires fefforcent de le vouloir impri- mer & vendre:en nous humblement requerat a cefte caufe, que noftreplaifir foit luy oftroycr,que pour letcps & terme de fix ans prochainement venant, a commencer du iour & datte de ces prefentes, autres imprimeurs ne puiflent imprimer ne vendre ledift liure cnfemble, ou par fes parties, que ceulx a qui ledift fuppliant permeftra. Pourcc eft il,que nous inclinans a la fupplication &rcquefte dudift maiftre Vidus Vidius noftrc medecin , auons permis 8c oftroyc,permeftons & oftroyons,8c nous plaift de grace fpecial,que durat le teps & terme de fix ans, de la datte que dcfTus,il puiile &c luy Ioy fe laiffcr im- primer ledift liure tat de foys que bon luy femblera, & a telz maiftres impri- meurs quii vouldra,fans ce que durat ledift temps autre que ceulx quii voul- dra le puiiTent faire imprimer. Si votis mandons,& exprclTemet enioignons, & a chacun de vous(fi comme a luy appartiendra)qucdc noz prefcns, gracc, conge,pcrmiftk>n &c oftroy vous fuftcs,fouffres,& laifles ledift dofteur Vi- dus Vidius, iouyr & vfer piainement, & paifiblement ledift temps de fix ans durant : en faifant,ou faifant faire, exprefles inhibitions & deffenfes de par nous fur certaines & grads peines a nous a applicqucr,& de perdition,& co- fifcation defdiftz liures,&: deamede arbitraire,a tous imprimeurs, libraires, & autres que ledift fuppliant,que durant ledift temps ilz nayent a imprimer ledift liure ne en latin,ne en fracoys tranflate, finon parpermiiTion & congc dudift dofteur, en lescontraignant ace faire & fouffrir par totitesvoyes &c manicres deues & raifonnables:nonobftat oppofitions,ou appcllations quel- conqucs, pourlcfquelles ne voullons cftre differe, car tel eft noftreplaifir. Donne a FontaincbIeau,lc deuxicfme iour de lanuier, Lan de grace mil cinq cens quarante trois,& de noftrc regne,Ic vingt ncufiefme.
Par le Roy,a la rclation du confeil.
Signe Hurault.
Priuilegium ducis Ferraria: non adfcripfimus, quod vna excommu- nicatione excepta idem contineat, quod priuilegium Pontificis.
PAVLVS
VIDVS VIDIVS FRANCISCO Valefio Galliarum Regi S. P. D.
Lexanderille Magnus, quum audiret Ariftotelem foras dedifle pliyficos libros, cum eo queftus eft atque expoftuIauit,vt qui animu induxilTet ce- teros mortales de tanta rerum naturalium contemplatione defraudare: tu ex contrario rex regum maxime diuulgari iubes Grxcorum chirurgiam, cuius cuftodiendx acproferend$ fuit arbitrium tuum,quum folus habeas non modo has noftras interpretationes & commetaria,qux tibi fuperioribus annis dicaueram, fed grxeum etiam volumen , quod Cardinalis Rodulphus confenfu omnium in Ita- lia fummus literarum patronus ad te mifit munus tanto rege dignilTimum. vnicum enim legebatur in eius ampliffima bibliotheca, nam ea pars,qua: grxee imprefta ha- betur,mendofa vique adeo eft,vt non fecus quam extera:, qux alibi non extant, dici fane poflit eo tantum exemplo contineri. Quantum vero attulerit detrimenti, huius operis priuatio, illi quotidie experiuntur, qui diu quantumuisparuis vlceribus deti- nentur, qui membris luxatis aut fra&is, vel claudi, vel minus idonei ad folitas adtio- nes euadunt, optimeque fecum agi fibi perfuadent, quum non intereunt : qui capite etiam Icuiteri<9:o,vbi multum vexati a medicis fuerunt, tamen decedunt, acne cafus fingulos rccefeam,ex noftris chirurgicis quotus quifque tadem eft, qui, quod res exi- git,manu appofite moliatur, comode fafcias imjciat, idoneis machinationibus comi- nuta ofla coponat,vel fuo loco mota reftituac, capitis vulneribus medeatur? Sed bo- na ex parte a culpa vindicantur,quod careant grxeis autftoribus, qui hanc medicinx partem fumma cum dignitate excoluerunt-.hxc quum probe noueris, tantum huma- nx calamitatis prxfidium mortalibus non inuides,quo nomine, vt alijs compluribus Alcxadrum facile fupcras.nihil enim magis contendis, quam vt hominii generi pro- fis,dijs immortalibus fimilis.Illos enim in primis colimus, quod quxeunque poliidc- mus bona nobis impertiut, nos fuftinent, nos alunt, nobis confulunt atque opitulan- tur.qua rem tu,vt fi quifquam vnquam,omni opera, ftudio, cogitatione imitaris, atq; vtiuftitiam,pietatem,prudentia,magnanimitatem,& alias virtutes omittam,quibus rempublica adminiftras,qua vteris di j boni hberalitate,quos fumptus facis, vt bonas artes in vetere dignitatem c barbarorum fece reftituas? Id prxter exteras academias fen fit Lucetia Parifioru,qux ante obdudla tenebris, nunc tua ope ccepit caligine dif- culTa rcfpicere-.fed quid cccpifle inqua? nunc oculoru acie clari (fima eft, nunc grxea, Iiebr^am,& latina linguam docfte adeo callet atq; elcgater,vt li maiores ad vitam re- deant,qui eas a nutricibus didicerunt, Parifios a fuis difeernere vix poiTint.nunc ma- thcmatices,rhetorices,diale£Iices,medicinx,naturalis deniq;acdiuinxphilofophix peritia exteris academijs ita prxftat,vt merito prima omniu elfe cefcatur.qu? omnia tibi rex maxime accepta refert, quum vndequaq; copia vetuftiflimoru libroru com- pares,maximis ftipendijs accer(as,& ampliflimis (accrdotijs ornes, qui comemoratas artes & fcictias publice profiteantur ac doceant.In quoru numeru quod me allegeris, plurimum tibi debeo, quadoquide me idoneum putaueris, que non folum inter tuos medicos referres, fed in coetu quoq; eoi u profefforu annumerares. At logius laberer, fi perfequi vellem, q. Iiberaliter,q benigne tam litcras quam literaru ftudiofos cople- <ftaris,vnu illud attinga,quod tu interca du tantx reipublic? adminiftratio ab huiuf- modi ftudio te auertit,ne literx ia&ura faciant, hanc prouincia dedifti Petro Caftel- lano viro dodliflimo Matifconcnfi Pontifici defignato , ad qua de fententia omniu, neq-> aptiore quenquam inuenias, neq; meliore, quippe cum vere philofophus fua in minimis ponat, de republica literarum vehementer laboret, & gratia,qua iure pluri- mum apud te valet,confilio, labore, ftudio nitatur, vt prxclara,qua inftituifti, acade- mia abfoluatur, prompta & parata habeat libroru copiam, nihil defideret,quod ad fe facercpoflc videatur. V ale rex clariftime Lucetix Parifioru Cal.Maij M. D. XLIIII.
Avidius 1 cltori S.
D chirurgiam, quod ex vi.nominis colligitur, folum illi morbi pertinent, qui manus opera requirut, & idcirco ca prxfidia, qua: manu diitaxat adhibetur. Iurc igitur vlccra, fiftulx,fra£turx, luxata, quam- uis certam viftus rationem & medicamcta exigant, quia tamen a manu maximam partem curationis petiit, a nobis in hoc volumen, quod chirurgiam infcripfimus, coferimtur:iure etia fafcias, laquei, machinamenta,
. cum hxc auxilia ab eo tatum,qui manu medetur, admoueantur.de officina medici nihil attinet dicere, ciun ad vfuminftrumentorum chirurgi fpc£let fere vniucrfa.
In quibus da ordine fecuti fumus, que tum ratio, tum au&oritas indicauit .antea enim morbos adfcripfi- mus, deinde inftrumeta ad eorii curatione neceflaria: ex morbis primo vlcera &fiftulas,que ad vlcera quali ad genus lpecies referiitur,dcin fra&uras, prius quide capitis, tum aliani partiii,poftremo luxata, quo ordi- ne fcriplille etiam Hippocrate conftat. In libro de officina medici, quanquam tradit principio prooemium totius artis, luminarim tamen multa percurrit ex his, qua: dilatata erant in eo, qui de frafturis eft,& de ar - ticulis, cjobrem Galenus hunc poli illos legendi! ede in commctarijs,quos in ipfum icripfit,fxpius teftatur. Falcias prxpofuimiis laqueis, vt qiuc dentur fxpenumei o fine his,& contra vbicunq; laquei inijciuntur,ipfc quoq; obiioIiiatur.Mitto qj alioquin prius Galeni, cj Oribafij libros appofuitfe par fuit. Machinameta poli la queos icripfinuis,q> hxc fimiliter ppetuo eorii opera defidcrct,fed laquei itepd citra machinationes aptetur.
Quod fi grxei! cxepIar,quod pallim legitur, cum noftra interpretatione conferas, coplura inuenies longe aliter habere, cum qua: in illo feripta fiint mendofi(Time,a nobis correcta fuerint ac reliituta,quod quidem temere non fecimus,fcd freti pla-runq; cxcplaribus manu fcriptis,ijfdcq; vctuftilTiinis.coru nobis tum alibi copia fuit, tum Romx.prxcipue apud Cardinale Rodulphum patronii noftrum, qui non fecus ac permulta alia volumina fu mma diligentia ac fumptu maximo hqc varia coparauerat.nonnunquam mendu tale fuit, vt vna vel altera litera mutata, adic&a, vel expun&a facile corrigeretur, pluriniumquc ad emendationem contulit diligens collatio vnius atque eiufdem loci,qucm fxpius a Galeno pertraftatum nnimaduertimus.
Eo autem vbiq; fpc£tauimus,vt clare metem auftoris inteipretaremur, quanti! hic permilit, fequuti ver- ba.nec de noftro quidquam adiecinuis.q» fi non omnia latina refpondcre grqcis,fed quxda addita coperias, hic certe noua fentetiam no declarant, 1'ed eam, quae ipfius auftoris cft, adeo enodat, vt fine illis coprchedi nulla ratione potuerit.quod potillimum in Galeni commetarijs accidit,vbi aliquod Hippocratis vocabuli! explanat, de hoc enim loquitur quali de eo, quod in propofitis verbis Hippocratis legatur, atque in gr.eco quide codice res ita habet, in latino non item, in quo verba ipfa Hippocratis, qui Galenus nititur enodare, grxee no legi!tur,{ed latine,ita vt neceffarii! fuerit adfcribcre,quo verbo vfiis fuerit Hippocrates, cum Ga- leni lenti tiam afteqiti alioquin no liceret. Exc|ili gratia in primo de fra&uris Hippocrates mutuatur verbi! Jtdfifip, quod Galenus accipit vel pro chirurgia, vel pro reru omnii! admotione, id nos latine reddimus cu - ratione, qobre in Galeni interpretatione co.iiti fumus de noftro gricil vocabuli! adijeere ,hoc modo cum habet [Curatione vero]fiibiecimiis [qua dixit] , quod no opus fuit,vbi ex toto latini! verbi! gnco rc-
fpodebat.Omittutur etia quqda a Galeno, vt grqcq linguq peritis euidentiffima ,quq ab interprete exponeda fiint, fi modo latini linguq peritis libru interpretatur.id nos fecim9 in feciido de officina medici non loge a fine , cum difputat de verbo Hippocratis a-nom™Tu|i,fcriptum ne fit attico morc,vbi atticii more indicam - mus, a Galeno pntermiffum,vt qui gricis fcriberct.eiufmodi loquedi forma non ignorantibus, hoc ficus accidit interpreti, quod quidemnon cft aliquid adijeere de fuo,fcd auftoris mentem clarillimc explicare.
Vt autem res oculis, ac manibus teneretur, in his, qui obfcura vita fiint, &(vt cenfet Galenus'monftra- tione indigent, pifturam adiccimus,nequc vllam diligentiam pntermifimus,vt hic propolitq rei refpon- d :ret,quo 1'aluo indulgcdum fuit aliquid piftori.
Poftrcmi libri de feicijs,de laqueis de machinamctis no rcperiutur(quod fciajnifi in eo codice, cuius nic- tionc fecimus in epiftola ad rege, in quo funt tres auftores de f ifcijs,Galcn9,Soran9,& Heliodorus, i quili® ego latini! feci Galeni! dutaxat, nam qui huc norit, reliquos plane norit.Sed an eiufmodi liber germanus fit Galeni, dubitare nemo debet, na vel iplo p.rmio coi imcif,atq;hiceft ille libcr,queiple pollicitus cft infedo comcntario deofficinamcdici.Vcnim defiderantur in Galeno quqda.qux placuit accepta a Sorano & He- liodoro in huc libru infercrc,ne qua fupfit humani corporis pars, cui’' vinculi! in hoc opere no icpcrias.quq fupplcuim9 putam9, vel ab auftore omiffa,vel(q<l magis pbabile cftjintcrcidifle. neq; uii verilimile ell: Ga- leni! ta Sorano q Heliodoro pofteriorc, q ab vtroq; multa alia de fifcijs mutuat, qui niic^efideratur omi- fiffc,ncc lingulis partib9(vt pollicctffua vinciedi ratione affignaffe. Huc accedit q> deferiptio Alcix vincu- li,qua pofuit Hcliodor9 ad vinciedi! femur, in libro Galeni no legit, licet eius meminerit fipenumcr d,qiiia tamc neceflaria fuit,prqtereuda fuiffe no videt, vbiciiq; ante aliudc quitlq petem9, auftoris nome maiiifculis Jiterisnotjbim9hocpa£to. F.x sorano. ex h t l iodo R o.cfiq; ad Galeni! reuertcmur.NucGalen9.
Laudatur liber de laqueis a Galeno in libro defafcijs, quanuiis alibi quoque mentione fecit laqueo ri!, qui hoc opere cotinetur, refertur tamen hic liber in grqco exemplo ad Orihafium auttorem, quidquid cft, opus vtiliflimum eft,fine quo multa funt, qui in medicinali arte neccoprehendi.nec prxftari poliunt, pertinent enim laquei non modo ad felciandi!,led etia ad extendendum olla frafta,vel fiio loco mota,feu iqualiter, fcu inxqualiter adhibere vim oporteat:tum ad curanda atque alligada membra, dum manus adhibetur.
Machinamctis vero no folii vtunf archite&i.fed medici etia,cii his rohuftiora mebra vtiliter, & quatum fieri potcft,fine dolore extcdat,vbi luxatis vel fraftis mcdetur.hxc ah Oribafio colleifta funt ex Hippocra- te,Galeno, atq; alijs au£foribus, vt patet, vbi finguloru vfus & ftruftura exponit: led prxtcr vtilitate, quam in curatione cxhibcnt,mtiJtos aperiunt in medicina locos,qui fine his omnino funt incomprehenfibilas. quanquam in hoc libro inachinamcntaaliqua defiint, qui auftor inter initia commcmorauit,vbi vniu .-r - fam machinamentorum rationem recen(et,fed optime nobilcum agitur, quando non omnia interierunt.
I N
INDEX EORVM <^y JE
ex hoc opere annotanda duximus, vbi prior numerus pagina com- monftrat, alter ciufdem pagi- na; Iineaimquod fi cubi po- ftcrior defit, fatis cuidens monftratio tibi fuerit paginx folius.
A
SBfceffus, vbi maturari poliunt, fi' quid cius humoris in pus verfum effundatur,noxium eft. 385.30. AbfcclTus,qui nodum verfus eft in finu, quam curationem amet. 385. n. Abfceffus quod vitium dicatur. 383.10. AbfcelTus quo pado vinciendi. 418. ir. Abfceiruum curatio, quomodo differat a finibus. 385.34.
Abfccffuum finus. 383.18.
Accipiter vinculi genus. 438.1 9.
Accipiter vinculi genus ad nafu. 435.9. Acetum. 30.7.
Acida neruofis partibus nocent. 107.15. Adarca. 35.38.
Adeps. 37.14.
Adiantipuluis. 57.34.
Adftringentium natura. 311. 11. Adufta omnia tegere expedit. 147.5.& 148.1.
Aduftorum remedia. 37.37.
Aes. 30.35.
Aesrubrum. 17.15.
zEftiuo tempore caro magis putrefeit. 94.11.
Aesvftum. 3.7.46.
Affedus obeofortiu orti interdum ma- nent finito etiam morbo alterius loci. 56.5.
Alxvinculum. 447.13, & 448.1.
Alcyonius. 57- 31.
Allium. 55.14.
Alumen. 19. 30.& 30.34.
Alumen Melinum. 15.44.
Alumen vftu carnem dctrahit,cuiusloco veteres vtebantur chalcitidc, myfi, vel xruginc. 9 9.6.
D E X.
Aluum purgare in bona parte viceram prxftat. 15.1.
Amazones fuis maribus jptinus infanti- busarticulos fua fede expellut.300.37. Ambulandi modus. 195.39.
Ambulantium diuerfitas in pede figu-
|
rando. |
319.31. |
|
Amurca. |
19.10. |
|
Anchufa. |
35-31. |
|
Andrex organi vfus. |
335-4°- |
|
Angulus acutus quis dicatur. |
357-7- |
|
Angulus obtufus quis dicatur. |
357-5* |
|
Am dolentis citra inflammationem, cu- |
ratio. .5^.13.
Ani inflammati ablquefangumis fluxu, curatio. 59.3.
Ani madentis, & faniem fundentiscura- tio- _ SI-1?-
Animalia, qux ruminat, inferiorem tan- tum dentium ordinem habent. 140.9.
Ani ob Iflamationcjpcidctiscauf^.51.45
Ani procidentis caufa. 60.1.
Ani procidentis & fanguinem fundetis, curatio. 58.19.
Ani procidentis remedia. 58.1.
Ani procidentis curatio. 55.18.
Ani prolapfi curatio. 54.11.
Ani vinculum. 50.47.& 458.34.
Aqua biliofis naturaliter bilem facit, Sc prxcordijs aliena. 105.47.
Aqua frigida qua ratione in vlceribus jp- ficiat. 87.3.
Aqua: calid^ moderata perfufio quid ef- ficiat. 394.4.&ibidcm ix.
Aqux frigidx perfufio calorem reuocat. 410.18.
Aqu£ temperametum,qux frafturis per- fundi debet,quodnam erit. 393-8.
Argenti fpuma. 1.15.
Anftolochia. 30.45".
Aitem non fatis eft ratione feire, fed vfu experiri oportet. 143.1.
Arteria etiam venx nomine comprehe- debatur veteribus. 66.16.Sc 51.34.
Artcrix & venx vbique iunftx. 66. 15.
Articuli deligati, fi inflamatio timetur, frequenter loluendifunt. 341.37.
aa iiij
INDEX.
Articuli duabus de caufis eruput.21 5.22
Articuli illigantur inflamatione,vbi cum ea funt mucci. 240.42.
Articuli l$fi inferre neruorum diflentio- nem folent. 6. 5.
Articuli luxati minime reponendi tertio aut quarto dic. 353.41.
Articuli muccis redundat magis in gra- cili,quam in pleno. 140.33.
Articuli qua de caufa eo modo figurari nequeut,quo 1 fanis corporibus. 1 4 3.6'.
Articuli, qui facile reconduntur, minime inflammatione tentantur. 2.40.2.8.
Articuli vlcerati quare Inimida prxfidia requirant. 3.14.
Articuli vulnerati cataplafmate nutrien- di non funt. 4.16.
Articulis quia agunt nodus in deligado fuperimponi non debet. 371.15.
Articuloru fabricatio ad duo fpcdat,vt libere moueatur,& 116 excidat. 20 5 36.
Articulorum intentio tribus modis in- dicatur. . 3x1.35».
Articulum nullum dum febris efl,c5pel- lere 111 fuam fedem conuemt. 2-13.5.
Articulorum plus aut minus excidetium differentia. 316.7.
Articulum prolapfum repellere ad con- trariam partem cius, in quam venit,per- petuumeft. 211.36.
Articulii quid vocet Hippocrates. 208. i.& 216.12.
Articulus lati fcapularu offis in quas par- tes excidat. 216.10.
Articulus luxatus fi c regione fu a: fedis collocetur,facillimc rccoditur.227.27.
Articulus omnis luxatus fi commode re «Seque cxtendatur,impellaturq-„ reuer- titurin fedem fuam. 355.31.
Articulus quare protinus rcflituendus. «3-*7-
Articulus qui facile excidit, facile ite re- ponitur. 140.27.
Articulus, qui reconditur abflincntiam feprem dieru requirit, ac fi inflamma- tio fit, frequetem refolutionem, perpe-
‘ tuamque quietem- 342.35.
Articulus vbicunq, reponitur, imperada eftabftinentia. 342.5.
Artifices ignaris pra: flant celeritate atq;
elegantia. 415.14.
Artis prxeepta alium in exerccdo,alium in docendo ordinem habent. 242.15. Artium comunia prxeepta pluribus ver- bis explicari debent,quam qua: ad fin - gula pertinent. 351.27.
Artium confli tue ndaru tres funt poten- • tix. 350.40.
Arum. 5.8.43.
Afcia vinculi genus. 155.37. & 265.45. & 36 7-I3‘
Afcia vinculi fpecies, fima efl. 416. 8. Athletarum membra quare no facile lu- xentur. 332.27.
Audoris mens tandem repetita ledionc percipitur. 2 56.6.
Auribus viceratis cataplafma inimicum.
4.!8.
Auripigmentum. 33.3 5.
Auris frada ficcantia medicamenta re- quirit. 271.23.
Auris fradura ficcantia pofeit remedia, vtpotc pars ficca. 265.47.
Auris fradurx curatio. 265.36.
Auflcri medicamenti natura. 322.26. B
Bile amara naturaliter homo redudas, fuflineri debet potione aque.2 06.35 Bilis pura quo pado in febribus admo- dum acutis producatur. 261.42. Bobus potiffimu coxa: articulus luxatur, vbifencsfunt & graciles. 332-30. Bos qua de caufa pedem circumuoluit. 235.45.
Boui quare articuli vltimaiiycme prom- pte excidant. 4-1 2.35.4.
Brachij fradurx quibus de caufis cuius aut tardius confanefcant. 150.18
Brachij habitus naturalis fccundu duicr- fa artificia varius efl. 136.42.
Brachij iuflus habitus. 158.5.
Brachij offa inxqualia. 210.4.
Brachij offa fummu triginta diebus con- feruenr. 145.34.
Brachij
INDEX.
Brachi) offc vtroq; co minuto cur mebru puertatur magis q, li alccru tatu.i 5 3 •$ °- Brachij offibus in exteriore parte luxatis, quare digiti extendi nequeunt. 315. 38. Brachij os fuperius facilius curatur, quam inferius. 141.15.
Brachij pronus habitus melior quam fu-- pinus. 135.10.
Brachio in interiorem partem prolapfo, cur digiti curuari nequeant. 315.151. Brachium binis offibus conflat. 141. 30. Brachium quatuor modis fafeia fufpen- dipotcfl. 153.X.
Brachium refupinantes medici aut fagit- tariorum exemplo figurantes redargu- untur. 136.35.
Brachium fupino habitu coIIocatum,vc- hementer cruciatur. 140.5.
Brioniaalba. 58.43.
C
CAlce violato cur magnus dolor atq; inflammatio magna fuperueniat. 164. 1 8.
Calciamentum Cretenfe. 310.5.
Calcis curatio,qui a faltu ex fuperiori lo- co fuffunditur fmguine. .40 4.31. Calcis inflamatio vbi timetur, eius cutis fcalpcllo varijs locis eft exafpcranda. 164.16.
Calli pduccdi tepusi frado 0fle.150.40 Callus in fradis offibus vnde creatur. / * 49-4 3-
/ Callus in oris fradura: vnde increfcat. 151.33.
Callus in offibus, qua: rara fuht, celeriter increfcit. 163.46.
Callus quo pado nutriatur. 150.44. Calor haturalis quare hyeme potentior. <>7.13.
Calorquo padocotinuufoluat. 101.36". Caluaria an iduvnius partis findatur in contraria. 71.16".
Caluaria an incidcda fit ltcgra cute. 77.1 Caluaria: foraminum figura. 6" 4;i. Caluaria media duplex. 101.13.
Caluaria offium natura- 6" 3. 41.
Caluaria:, fradura: diucrfa:. 6"8. 31.
Caluaria quare non fine futuris. 7 1.3 5. Calx dum corrumpitur, quo pado partes fuperiores afficiantur. 166.17.
Calx ex faltu quo pado ladatur. 165.15. Canalis cruri frado an fubijci debeat. 178-3*.
Canalis tk gloflocomi difFeretia.173.43 Canalis ex quo ligno parari, potilfimum debet. 180.1.
Canalis quando cruri frado fubijciedus. 39f.”.
Canalis quid efficiat, vbi fubijcitur cruri frado. 186.31.
Canalis fi cruri fubiiciedus eft, crus totu excipere debet. 395-31.
Cacer vinculi fpecies. 416. 13. & 410.1. Cacer vinculi fpecies jp inguine. 457.16 Cantharides. 33.41.
Capiftrum vinculi fpecies. 415.10.& 416.1. & ibidem.15- Capite frado ofFenfus calido coclaui de- "tincatur,nontame fafeiarum multitu- dine prematur. 103.43.
Capite vulnerato aluus ducenda. 116. 8. Capite vulnerato, cito vicus exhibere pu rumprodeft. 101.7.
Capite vulnerato, fi fanguinis copia fit, fecandavena. no. 13.
Capitis os ad membranam vfque princi- pio fccandum non eft. no. 13.
Capitis prominentia, qua dicatur. 63.13. Capitis parte pofteriore vulnerati, quare plures mortem cuadanr. 67.6.
Capitis plag$ ob tres caufas fecari debet. 91.13.
Capitis prominentia fi defit, cur futura:
mucentur. 63.13.
Capitis finiftra partelgfa, cur dextra ner- uorum diftentione occupetur , & con-
"tra." ^ 107.35.
Capitis vlccra offendutur frigidis tadu.
' 80.33.
Capitis vlccra quando fcalpellu poftulet. 90. 37-
Capitis vlceru curatio eadem cum alioru curatione,cum non attingat os.84.43. Capitis vicus madefaciedu no eft. 8 4. 37
i N :
Capitis vulnus mortiferum duobus mo - dis. 108.7.
Capitum varietas in hominibus. 61. 39.
Capparis. 59.18.
Caprificus. 19.18.
Caput inflammationi minus obnoxium. 8o.ir.
Charchefius laqueus. 138.16".
Caricon. 33.31.
Caricon aridum. 54.1.
Carnem exedentia medicamenta. 33.31. &34-J*-
Carnis generatio vnde. 17.40.
Carnis vocabulo apud Hippocrate quid contineatur. 91. 33.
Caro collifa cataplafma requirit. 4.6".
Caro collifa detntaq; in pus verti debet. 8.17.
Caro collifa integra cute, digerentibus nonnunquam reftituitur. 11.18.
Caro collifa neccflario in pus vertitur. 80.43.
Caro detrahenda alumine vfto, cuius lo- co veteres vtebatur chalcitide,myfi,vel cerugine. 99.6".
Caro effeeminata. 199. 35-
Caro eorum, qui exercetur, qualis redda- tur. 199.16".
Caro in vlceribus producenda qualis effe debeat. 17.45.
Caro graciliu muccofa magis eft, quam plenorum. 140.41.
Caro lacerata & collifa non patitur vicus fanefcere,nifi tota in pus vertatur Sc purgetur. 98.38.
Caro neccflario vulneratur, vbi os la:di tur. 81.38.
Caro fentiens mufculi pars eft. 183. 43.
Catagmatica medicamenta. 85. 43.
Cataphrada vinculi genus. 4 46". 3 3.
Cataplafma adhibentes, quomodo no- ftri chirurgici errent. 8 8. 8.
Cataplafma in quem vfum detur. 3. 3 9.
Cataplafma, quando oris plaga: fuper- dari debet. 1r.11.
Cataplafmate in vlceribus interdum vti non licet. . 4.1.
E X.
Cataplafmate repudiato linameta etiam vitat Hippocrates. 88.1.
Cataplafmatis & Emplaftri differentia.
x6".37.
Cataplafmatis ex farina glutinofa facul- tas. 170.8.
Cataplafmatis ex farina hordei tofti & aceto facultas & vfus. 93.4.
Cataplafmatu materia ac effedus. 3.40.
Cathardicum vbi datui", vires perpetuo confideranda:.. 109.11.
Caua vena cur ficdida. 66.12,.
Canas venas Hippocrates appellat eas, qiue grandes fiint. 6"6".io.
Cedri lachryma. 19.1.
Cedrinum oleum. 33.43-
Cephalica arida ad nudatum os proban- tur. 80.4.
Cephalicorum aridoru copofitio. 80.6".
Cephalicorum vfus. 8o- 8.
Cera. 37.11.
Cerati duplex ratio. 141.11.
Cerati, quod picem habet, vis. 189.16".
Cerati vfurpandi modus. 141.4.
Cerebri noxa depreh editur fiepius affe- du lingua:. 107.14.
Cerebru quacuq; parte l^fujlethalc. 67.9
Ceruffa. 37.14.
Chalcitis. 30.35. & 36.3. & 37.18. & 57-35-
Charaflia. 49.8.
Charchcfiusduplcx. 471.
Charchefius limplex. Ibidem.
Chia: crepida:. 319. n.
Chirurgia a quibus, per qua:,quibufcum, & circa qua exerceatur. 351.36.
Chirurgiam vbi perfequitur Hippocra- tes,medicamentorum mentionem non facit. 411.17.
Chirurgici firmior habitus in deligado. 159.6.
Chirurgoru error in adhibendis ad vul- nera linteis ex aqua frigida madefadis. 80.40.
Chirurgicorum error , qui vlcera omnia vinciunt , &c multitudine linteorum onerant. 98.11.
Chirurgi coru
INDEX.
Chirurgicorum huius temporis error in cataplafmate adhibendo. 88.8. Chirurgicorum noftri temporis error in adhibendis capiti vinculis. 85.45. Chirurgicoru noftri feculi error xfecado plus offis capitis,q conueniat. 74.30. Chirurgo quanti vngucs,& quales digiti efle debeant. 364.31.
Chirurgoru error in fecando capitisofle. 111.17.
Chirurgoru noftri feculi error , qui vul- neribus relaxatia inducut medicamen- ta & mollientia,pro ficcis atq; adftrin- gentibus. 13.45.
Chirurgus in medendo, quomodo ftare debeat. 360.15.
Chirurgus quo pado federe debeat, cum medetur. 358. i.&c 355.14.
Chordarum ac ligamentorum proprium cft ad ofla pertinere. 110.10.
Chordarum duo genera. 157.15. Cicatrice inducetia medicamcta. 36.31. Cicatricibus magnis ac duris, quod ma- lum accidat. 305.3.
|
Cicatrix caua quando reddatur. |
18.3. |
|
Cicuta: femen. |
58.45. |
|
Cochlea. |
56.31. |
|
Cochlea quadrata quo pado tcftudinem |
|
|
moueat. |
480. |
|
Cceli vocabulo regio quoque ac |
tempe- |
|
ftas notatur. |
16.44. |
|
Colis vinculum. |
456.31. |
|
Collifum quomodo fit. |
55.11. |
|
Commcntarij quibus legendi. |
131.43. |
Comifliira: funt partes maxime neruofj. 311.10.
Conie&ura artificiofa,ab ea qua; artis cft expcrs,quo pa&o differat. 358.44.
Contraria contrarijs curanda. 3 88.11.
Contraria contrarijs curari quo pa&oac- cipiendum. 318.17.
Confuetudo nuncupatur natura aduen- titia. 35P-3-
Cotufa, maxime ab inflammatione vin- dicanda. 166.17.
Corij carnem quid nominarit Hippo- crates. 1-63.33.
Corium yEgyptium. 155.35.
Corium Carthaginenfe. 163.17.
Cofta abrupta deterior eft inedia, quam cibus. 151.30.
Cofta;hoIs maxime funt curu5.181.45. Cofta fra&a cur vitetur inedia. 6. 45. Coftaru fra&ura hmplex facile curatur. 151.13.
Cofta viginti diebus conferuet. 151.3.
Cofta violata, a motu atque agitatione corporis cauendum. 7.11.
Cofta violata quamobrem fanguine ex- puant nonnulli. 153.6.
Cotyla. 54.40.
Coxa; articulo in exteriore parte prola- pfo ingrefliis fit melior, qua vbi in in- teriorem excidit. 305.-43.
Coxa: offis natura. 305.14.
Coxa quid. 184.17.
Crocus. 18.17.
Crure ad talos excidente ofla minimum increfcunt. ' 301.16.
Crure hefo maiore abftinentia opus eft, quam vbi brachium latfum eft. 176. 41.
Cruri affe&o orbes e corio ./Egyptio,
quo pado accommodandi. 158.31.
Cruri extendendo ac vinciedo non con- uenit idem habitus, qui brachio.178.6.
Cruri frado an canalis fubijci debeat. 178.31.
Cruri frado fafei^ quomodo alliganda:. 178.13.
Cruris ofla conferuent quadraginta die- bus. 181.17.
Cruris ofle ad genu, flue in interiore, fi- uein exteriorem partem prolapfo, qua; mala immineant. 315.43.
Cruris oflium,quod a;grius, &c quod fa- cilius curationem admittat. 181.15.
Cruris partes. 165.37.
Cruri vitiato qs habitus coueniat. 158.11.
Crurum articulis vtrifque in exteriorem partem elapfis,qua; confequaturin am- bulando figura. 305.16.
Crurum nexus quot modis intelligi po- tcft. i84-J-6.
Crus binis oflibus continetur. 3I7-JS-
I N I
Cubiti commilTiirx varij cafus expoliti & curatio. pag.m.
Cubiti iudura grauibus noxis obnoxia.
Cubiti menfura vnde fumatur. 140.15). Cubiti, feu fradus,feu ,plapfus,fed didu- dus fit, deligandi ratio. 113-42.
Cubitum luxatum, dum febris eft, repo- nere minime conuenit. 113.6".
Cubitus. 141.33.& 153.10.
Cubitus excidens, dehifcens, aut fradus, quo pado figurandus. 113.31.
Cubitus luxatus qua via reftituatur. 45) r. Cubitus luxatus quo pado iacentelcala reftituatur. 499.
Cubitus quo excidat & curetur.in .44. Cubitus quomodo reftituatur per fcanu Hippocratis. 515.
Cucumis maturus. 53.11.
Cucurbitulam defigendam ratio. 45.5). Curatio iufta qua: vocetur. 15 1. 13. Cutis quamobrem fcalpello cxalpcrctur inflammatis partibus. i<S"4.4i.
Cutis refoluta ab aliqua parte no excide- da,fcd iteruinduceda, glutinatur enim etiam fi nigra fuerit. 104.
Curatio ficcior debetur partibus ficcio- ribus. 170.1.
Cyaneus. 3 7.15).
Cylindrus. 16*4.41.
D
DAffiSf fpiritus quis fit , & quomodo fiat. 15)4.4.
Deprauationibusalijs alia: fufpendendi rationes accommodantur. 318.44. Digerentia aperte exhauriunt. 185.41. Digiti articulus p.rolapfus confirmatur quatuordecim diebus. 341.38.
Digitoru articuli in quas partes excidat. 341.16.
Digitorum luxatorum reponendi ratio. 341.14.
Digitorum vfiis. 363.6.
Dilcrimen vinculi Ipecies. 411.44. Dodoris eft no fimpliciter imperare, fed via exponere qua qd inuencrit. 368.31. Dodrans. 54.40.
E X.
Dolorem tollentium medicamentorum facultas. 53.24.
Dolor omnis ad vlcerumgenus pertine- re poteft. 101.33.
Dorfum aduftum ficciora medicamenta exigit. 33.11.
Dyfentcrix caufic Sc fpecies. 330.7. E
EFfccminata caro, qua:. 199- 3S- Empiricus ewityopas refpicies, comu- nia figna intelligit & propria. 3 47.7. Emplaftra fere ex metallicis componun- tur. i6.r.
Emplaftra vlccri prius inducere, q vicus exquifite ficcetur,non expedit. 15.43. Emplaftri &c cataplafmatis differentia. 16.37.
Emplaftrorum genera. 16.2.
Epipctrum. 14.18.
Enema paucorum dierum. 32 4.45.
Error chirurgoru in adhibendis ad vul- nera linteis ex aqua frigida madefadis. 80.40.
Error chirurgoru in plaga capitis fccan- da. 31.13.
Error chirurgicorum in fecando olfe ca- pitis. 74.3°.
Erroru numerus vnde in excplaribusac- cumuletur. 373.11.333. 27.Sc 402.23. Eryfipelatc fuperueniente vlccri purgare corpus conuenit. 20.3.
Eryfipela: pnefigitio. 25.15.
Erylipclas. 404.10.
Eryfipelatiscaufi. 20.21.
Eryfipela vlceri fuperueniete,qux reme- dia adhiberi conuenit. 25. 4.
Excplis fcientia non coparatur.410.44. Exeplo lingulari folct Hippocrates co- munisprxeepti vim exponere. 264.33. & 15)3.7.
Exercitatione confueta partes , corporis bene valenr,augentur,Sc ad longam fc- nedutem perducuntur. 311.13.
Exercitatorum caro qualis reddatur.
2 33.26.
Experimento iudiciu fit certius. 333.17. Expolitionis expofitorilq; 0fficiu.31.i6.
Extentio
INDEX.
Extentio in diuerfas partes in omnibus articulis reftituendisprxcedere debet. 177.5.
Extenuata corpora quatuorpr^fidiorum generibus curantur. 408.5.
Extenuatis arte caro magis eft ficca,q q- bus alio quouis modo ob inopia alimeti. t41.11.
Exulceratarum partium curationis prx- cipua intentio. 32,2.. 14.
F
FAbri organum. 510.
Fabri organi vfus. 335.40.
Farina lota quarnam intelligatur apud Hippocratem. Z67.9.
Fafcia adducenda ad contrariam partem fra&ura:. 1 45.11.
Fafcia: bina; ab Hippocrate vulneribus imponuntur ad fra&uras vincicndas,ab aliisterna. 144 37.
Fafcic caput fuperfra&uram alligari du- pliciter mtelligitur. 143.16".
Fafcia: diftat inter fe, materia, habitu, 16- gitudine,Iatitudine,ftru<9:ura. 4i6"-i7. Fafcia: idonea: partium latitudine,craiTi - tudincq; infpe&ainueniuntur. 377.30. Fafcia: propter quid, & quo pa&o cerato inungenda:. 145.18.
Fafcia: que prxfidia per fe afferat. 8 8. 3 1. Fafcix,quibusobuoluenda funt vulnera, quales efTe debeant. 1C.1G.
Fafciadi rationes deferibuntur. pag.ipC. Fafcia, qua: dicatur orbicularis. 36"7.3. Fafcia qua: dicatur fima.
Fafcia quo pa&o inijei debeat in omni- bus vlcenbus- 2.5$. 9.
Fafciaru ambitus ita adftringi debet, vt prohibeat partes.ne fub pulfu cocutia- tur, neque prx anguftia impediat motu arteriarum. 414.16".
Fafciarum capita, quxnam intelligenda funt. ^ 378-
Fafciaru longitudo & latitudo. 1 46".i6". Fafciarum materia. 377.15.& 381.3. Fafciarum moderata alligatio, quibus in- diciis deprehendatur. 147.15.
Fafciarum numerus, longitudo & latitu-
do jp magnitudine fra&ura: definitur. X46‘.i5..& 351.18.
Fafciaru qprim? iniiciutur,efFeda.38i. 4
Fafciarum vfus duplex. 88.30.
Fafciarum vfus, qu£ ad tenendum medi- camenta adhibentur. 88.41.
Fafcias a dextra vel finiftra attrahere o- portet, prout fradurx habitus exigit. J45-3-
Fafcias adftringedi modus quo pado etf iis, qua: xger refpondet, deprehedatur. 147.7.
Febris in vulnere capitis quando hyeme, & quando xftate accidat. 105.31.
Fcl bubulum. 18.10.
Femore in interiore parte prolapfo.qua de caufa crus longius eft. 155.46".
Femore in pofteriore partem luxato, qui articuli vitietur, Sc quo pado. 311.17.
Femore nodum audis luxato relido, mi- nus redditur crus totum. 1 5 5.5.
Femoris articulo in interiore parte pro- lapfb quis fit flatus corporis in ingreffii 158.10.
Femoris capite in exteriorem parte pro- Iapfo curuari crus nequit. 301.41.
Femoris capite in exteriorem parte pro- lapfo,quxnam accidant. 304.5.
Femoris capite in pofteriorem parte lu- xato,qux mala fuperueniant. 306". 17.
Femoris caput in exteriorem partem lu- xatum,crus reddit breuius. 302.15.
Femoris caput in exteriorem parte pro- lapfum,quo pado reftituatur. 335.12.
Femoris caput in interiore parte prola- pfum,quo pado reftitui debeat. 333-47
Femoris caput in pofteriore parteproci-
diffe,quibus notis deprehedatur. 310.5.
Femoris caput in pofteriore parte prola- pfum,quo pado reftituatur. 335.44.
Femoris caput quamobrem in pofterio- rem partem raro procidat. 3 06". 21.
Femoris figura. 183. 46".& 184.5.
Femoris in interiorem parte prolapfi in- dicia. 2.96. 16.
Femoris habitus redus prxter natura eft,
381.34-
INDEX.
Femoris in interiorem parte prolapfi per vtremreftitucndi modus, 340.31. Femoris ligamentum brcuiffimu.33t.il. Femoris luxati reponendi form$ aliquot. 341.17.
Femoris os fradu valenter extedi debet. 183.tr.
Femoris os quibus vulnere exceffit, fere non euadunr. 10 5.1.
Femoris luxatio ob humorem. 331. 37. Femur abrupto ligameto quo cotineba- tur,fua fede manere non poteft. 3 3 1. 31. Femur ex coxa prolabitur quatuor 1 par- tes. 2-5>5-35>-
Femur prolap fu, qua ratione reftituatur. 501.
Femur prolapfum quo pado per Teanum Hippocratis reftituatur. 530.
Femurqua via reponatur crure per fcala extento. 333.30.
Femurqua ratione in cox^ cauum repo- natur. ^ 33 J. 4 5-
Femur quare raro procidit. 117.35. Femur quinquaginta diebus confcruct. 183.41.
Femur repofitum manere in Tua fede po teft. 333.1.
Ferula: ad fra&um os continendum per- tinent. 1451.40.
Ferula: quales fraduris coueniat. 391.5. Ferula quibus fraduris conueniat.193.3. Ferula: quibus pars aliqua fulciri debet, quales effe debeant. 391.39.
FeruI^ quibus partibus adhibed^. 151.19 Ferulas quo tepore humero alligare con - ueniat. 1 5
Ficusficca, 31.41.
Fiffum neceffano colliditur. 59.5. Fiftuladum curatur,inflamatio redi in- teftini, quo pado vitetur. 49.18. Fiftul^ curatio per potione radicis fcfelis 48.8.
Fiftulanafcentis curatio. 48.4.
Fiftula fecanda ratio per linum. 49.35. Fiftula vnde oriantur. 47.5.
Fiftula non fanefeit nifi fecetur. 51.3 o. Fiftularum cui'atio. 48.37.
Fiftularum qua proxime ad inteftini re- dii tunicam accedunt curatio. 51.31.
Flos aris. 17.45.& 18.18.& 19.19. &c 49.9.SC 50.40.
Forceps ad euellendu ofla pertines. 130.
Fores bipartita, qua: dicantur. 137.5.
Forfex exci foria. 119.
Frada luxataq; oTa,in dirigedo non folii in naturale fedem exquifite reftituenda funt,fed etia ad cotraria regione.318.11
Fradu membru iam callo obdudum ite- rum frangi quandoq; oportet. 153.11.
Fradu inebrii initio extendedu, tertio & quarto die lenientibus curadu.101.14.
Fradu membru quo habitu figuradum. 134.33.
Fradum membrum quo tempore extedi debeat. 1011. o.
Fradum membrum fi ferius extendatur, qua incommoda fcquantur. 101.11.
Fradura brachij quibus de caufis citius aut tardius confanefcant. 150.18.
Fradura curatio quatuor recjrit. 13 4. 15.
Fradura definitio. 133.45.
Fradura duo genera, qua poffunt fenfui non apparere. 78-37.
Fradura HstTaTr^iiaaai(J. 151.17.
Fradura laxius aut ardius adftrida in- dicia. 148.1.
Fradura offis capitis latentes. 105.19.
Fradura offis capitis patentes. 105.5.
Fradura qu^na ferulas admitant. 193.3.
Fradura Ipccies, qua offis fedionc exi- gunt. 74,11.
Fradura, vbi vulnus quoq; adijeitur,, du- plex curatio. 1 8 8. 11.
Fradura improprie dida. 58.39.
Fradura quare Titio magis pruriat. 1 5 o. 1 1
Fraduris quales ferula conucniat.391.5.
Fraduris vlcera fupuenientia quo pado deprehendantur & curentur. 193.5.
Frangi ex toto quid dicatur. 151.33.
Fridio ad quid valeat. 141.1.
Fridio illigare & Ibluerepoteft.141.31.
Fridionis effeda. 401.11.
Frigida aqua perfufio calorem reuocat. 410.18.
INDEX.
Frigus, qux incomoda vlceribus impor-
tet. 148.5.
Frigus quo pa&o cotinuu foluat.i 01.57. Frigus vlceribus inimicum. 17.11.
Frons in duas diuifa partes. 8 3.3.
Funda vinculi genus ad labra. 441.1.
Funda vinculi genus ad nafum. 43<f.i6’. & 434-1-
Fuda viculi genus ad occipitiu. 443.10. Funda vinculi genus humerum comple- ctens. 445.14. & 44<T.r.
G
GAlea vinculi fpccies. 413.11 .&c ibidem 18.
Galeno iugulu ab humeri capite elapfu quo pa&o curatu fit. 150.13.& 151.11. Galenus poft trigcfimum & fecundum annum Roma: degit. 157.18.
Galenus Smyrna verfatus. 137.17. Galla. 13.4.
Gangraena. nfff.4i.& 311.15.
Gangrana auCta in atp^u.^sii degenerat. 5-43- _
Genu ab exteriori parte neruofis quibuf dam ligamentis continetur. 331.13. Genu articuli fatpius excidunt,& facilius reconduntur. 110.41.
Genu articulus folusiuftam naturam ha- bet. 108.11.
Genu commiffura:. 111.10.
Genu luxatu qua ratione reftituatur .501 Genu prolapfum quo paifto per fcamnu Hippocratis reftituatur. 531
Germana, qua nominet Hippocrates. 101. 5. & 308.13.
Gibba: fpina: fub fepto tranfiierlo, qua: vitia fupcrucniant. 17 5.1 8.
Gibba fpina reftituedi modus. 187.11. Gibba fpina ad lumbos, qua: incommo- da fupcrucniant. 175.3 6.
Gibba fpina pueris, qua mala accidant. *74-3-
Gibba fpina quibus modis fiat. 1 86". 45. Gibba fpina fupra feptum tranfuerfum, qua mala afferat. 174.14.
Gibbi caufa. 175.11.
Gibbi quamdiu viuant. 17tr.11.
Gibbu curat tormina & varices. 175.31. Glandulas ferramento candeti attinge- re periculofum. 144.33.
Glaftum. 15.14.
Glaucij vIculu.4i4.i4.4i3.5-& 411.1. Glutinantia medicamenta. i<r.i8. Gloflocomi & colis differentia. 173.14. Gloffocomi piftura. i8.x.
Gloffomi ftru&ura & vfus. 18 o.ix.
Gloffocomium ex Galeno. 481.
Gloffocomum Nymphodori. 503. Gloffocomum Nymphodori quomodo moueatur. 50^.
Gloffocomu quid ab Atticis appelletur. I79:I4‘
Gracilibus circa articulos mucci redudat magis quam plenis. 140.33.
Gracilibus magis procidut articuli quam habitioribus. 133.10.
Gracilitati quo pa<fto fuccurrit Galenus. 40C.15.& 407.10.
Gracilium caro muccofa magis eft quam plenorum. 140.41.
H
HEradides Tarentinus. 333. r.
Hippocrates duo. 131.11.
Hippocrates non fuit empiricus. 1 80.13. Hippocrates experimento comprobata docet. 118. <5".
Hippocrates in pr^ceptis rerum fingula- riuvimcomuneolm fimiliu exponere folet. i6'4.33.& 133.7.& 334.4<r. Hippocratesvno cxeplo appofito omnia intclligit,quoru ead e eft ratio. 3 1 3. 3 7. Hippocrates quafda figuras ac linguarii • proprietates vfurpare folet. 153.33. Hippocrates, qux plxrunque accidunt, quafi perpetua fcribit. <fi.ix.
Hippocrates quo pa&o veteru breuitate imitctur,aiiquid relinques, quod tamen ex propofitispoflitintclligi. xi.37. Hippocrates rationi corporum inciden- dorum operam dedit. 1 8 0.1 1.
Hippocrates vbi de vna fpecie ptra&at, complura docet communia. 185.11. H ippocratis £«ej»,id eft fcani deferiptio 338.
INDEX.
Hippocratis confiliu no foluin ad aegro- tantium falutem,fed etiam ad medico- rum laudem dirigitur. 318.35).
Hippocratis liber de diutinis affectibus pulmonis. 176.18.
Hippocratis liber de officina medici po- iitelimatusno eft,vt poffet edi. 381.7. Hippocratisliberde vniuerfa glandula- rum natura non extat. 144.41. Hippocratislibride fraduris,dc articu- lis, & de officina medici in vnunecol- latifuerint,annon. 131.10.
Hippocratis libro de vulneribus capitis .quaedam aliunde inferta. 113.. 1.
Hippocratis librorum duo genera. 1.6. Hippocratis fcrmo ccnfetur prifcus atti- cus. 131.8.
Hippocratis feculo de naturalibus indi- candi potentijs difceptatueft .350.17. H iftoria de iuuene,qui vulnus accepit in abdomine. 77.14.
Honorem quatenus medicus atque phi- lolophus ambire poteft. 366.
Humeri caput im um ytyK*.vfi«K$!. 138.17. Humeri caput in alam excidiffe,quo pa- do cognofcat medicus. 347.10. Humeri caput in ala prolapfum,quo pa- do reftituatur. 488.
Humeri caput in ala prolapfu, quo pado per fcanii Hippocratis reftituatur. 511. Humeri caput in priorem parte excides, quo pado reftituatur. 431.
Humeri caput luxatu, qua via rcuerti in fuamfedem debet. no.n.
Humeri caput quibus elapfum cft , quo- modo adurendi. 143.46.
Humeri caput quibus magis aut minus elabitur. 138.13.
Humeri caput, quado contineri non po- teft,quum reponitur. 134.14.
Humeri caput quibus fxpe elabitur, qua ratione curare conueniat. 143.35. Humeri caput quibus fuo loco non cft, qua: mala fequantur. 13 8. 37.
Humeri comiffura cum cubito. 10 3.6". Humeri figura eiulquc habitus varij. 138.14.
Humeri habitus redus pr^ter natura eft. 381.34.
Humeri os quibus vulnere excellit, fere non euadunt. 106,1.
Humeri caput quo pado infantibus ela- batur. 143.17.
Humeri os quo tepore coferuet. 153.13.
Humeri jplapfi aliquot modi, quos Hip- pocrates non vidit. 137.11. & 14tr.11.
Humeri prolapfi indicia. 14318.
Humeri quibus in vtero luxantur - K4>*tf fiunt. 148.44.
Humeri reponendi modus Jicc j? uscra/xt- eyx. 117.1.
Humeri reponedi modus per humerum alterius. 115.11.
Humeri reponendi modus per piftillum. 117.30.
Humeri reponedi modus p fcdile Thef- falum,& fores bipartitas. 134,10.
Humeri reftituendi modus, pag.111.
Humeri tres mufculi 118.33.
Humerus fradus fimul & prolapfus, qua ratione curetur. 4 3 8.
Humerus in alam prolapfus dum refti- tuitur, triplice motu requirit. 1 13.46'.
Humerus lapfus dum reponitur, caucn- dum ne deorfum lapfus a mufculis in alam trahatur. 138.11.
Humerus loco fuo motus , quo indicio certo deprehendatur. 346.41.
Humerus luxatus comminutufque, quo pado per fcamnum Hippocratis refti- tuatur. 515.
H umerus ne prolabatur, quo pado adu rendus,& quibus ferramentis. 144.3.
Humerus quia gibbus facile perucrcitur, 153.16.
Humerus vbi vicera purafut ad latus de-
, ligari debet. 148.11.
Hyeme calor naturalis potentior.67.1 3.
Hycme vulneratus in capite diutius vi- uit,quatnina:ftate. 67.18.
I
IAcobus Perufinus chirurgus celeber- rimus. -77.6.
Idus tria genera. 80.
Idem &
INDEX.
Idem & fimilc quo pa&o differat. 3 5 1.3 7
Ilex. 15.18.
Imperatoris boni conditiones cx Archi- locho. 301. XI.
Indicia dignitate inter fe diftat. 3 45.3 4.
Indicia morboru ex fimiliu ac diffimiliu notatione cognofcenda funt. 347.35.
Inflammata: partes deuincieda; no funt.
387.33-.
Inflammatio auda fxpein gangrenam degenerat. 5. 43.
Inflammatio improprie dida. 53.37.
Inflammationem alicuius partis fequitur aliquando contra&io, aliquado hiatus. 387.11.
Inflammationis dura: curatio. 14.5.
Inflammatio omnis diftendit ac proinde dolorem excitat. 154.35.
Inflammatis partibus quamobrem cutis fcalpello exafperetur. 154. 41.
In fronte affluentem repellere materiam non licet. 85. 34.
Ingrcflui quatuor commifTure accomo- dantur,& earum vfus. 313*30.
Inguinis vinculum. 455.Sc 45<s\& 457. &4?8*
Intentio articulorum tribus modis indi- catur. 311.35.
Inteftinorcdo inflammato, vrinz diffi- cultas fupcrucnit. 54.1.
Indicandi duplex via. 331.3.
Indicandi potentia duplex. 351.15.
lugale os quodnam appelletur. 155.40.
Iuguli comiflura requirit quatuordccim dies,fummu vigintiadhoc vt fanefeat. 154.1°;
Iuguli deligandi ratio. 151.5.
Iuguli fradure fpecies quarnam facilius fanetur. 154.14.
Iuglui fradura quomodo plsrunq; fiat. 151.45.
Iuguli vitia &.curatio. 151.11.
Iugulum extoto fradu, facilius curatur, licet grauis videatur fradura & tegre fa nabilisiat iugulum fradu in longitudi- nem, leuior quidc apparet cafus,a:grius tamen curationem admittit. 1 5 1. 3 8.
Iugulum no nifi quadraginta diebus ex- quifite curuari poteft. 151.17.
Iugulum quare cito fanefeit. 151.3. Iugulu quomodo commode reftituatur. 2-55*5-
Iufta curatio, qua: vocetur. 151.13. Iufte cjd intelligat Hippocrates. 145.15. Iuftum apud Hippocratem quid intelli- gatur. 108.13. & 315.5".
Iuftum corpus quodnam vocarit Hip -
|
pocrates. L |
141.41. |
|
T Agopyros. 1 — < Lamina ^koufotfuAaf. |
3I*4ff* |
|
118. |
|
|
Lana: fuccida: vis. |
185.35-* |
|
Lana fuccida vfta. |
35.18. |
|
Laqueus attollens ad extendedum, con- |
tinendum,& figurandu corpus rnchi- rurgia.extcdit autem a:qualiter. 45 7.
Laqueus auricula:. 475.
Laqueus Charchefius. 471.
Laqueus draco ad talum. 470.
Laqueus epagylotus ad continedas ma- nus,du manus curatio adhibetur. 47 4.
Laqueus ex duobus finibus ad alliganda corpora in chirurgia propter morbos iuxta anum. 47 5.
Laqueus hyperbatus. 475.
Laqueus nauticus.extendit aute in$qua- liter,& valet ad ferulas continendas, 8c cubitum fufpendcndum. 458.
Laqueus paftoralis vel Sandalius ad ma- xillam & talum. 469-
Laqueus Plinthium ad fradura meti, & ad extendendum ^qualiter. 470.
Laqueus qui dicitur fimplex nodus, valet ad extendendum inxqualiter. 470.
Laqueus quo ad extedenduprolapfuhu- meru vtimur, qualis efTe debeat.138.15.
Laqueus ftrangulans. 475".
Laqueus ad extendedum iirequa- litcr. 4<f8.
Laferpitium. 58.11.
Lati fcapularum offis articulus cur facil- lime prolabatur. 117.15.
Lati fcapularu offis Iapfus & eius curatio.
145*37*
bb
INDE X.
Lati (capularum odis fummum cartila- ginofuracd. 150.11.
Laurion. 30.43.
Legitimum quodnam vocet Hippocra- tes. x 5 4. 11.
Lenia medicameta vlceri no conueniut. I4*I4*_
Lenientia prohibent, ne materia prx do- lore ad vitiatam fedem concitetur. I^5,43;
Lenientia vicus fordidum efficiunt. 104.41.
Lenticula. 15.46.
Lepus auritus vinculi (pecies. 430.1. Lepus fine auribus vinculi fpecics. 4x1. u.& 4x8.1.
Lex quid (it apud Hippocratem. 3 65. 3 4. Lienis affe&ibus confert capparis. 51.31. Ligameta Hippocrates neruos appellat- xio.16.
Ligamenta quxdam appellatur nerui il- ligantes. 331.41.
Ligamentorum acpropterca chordarum proprium cd ad o/Ta pertinere. 11 0.10. Linamenta quorfum dentur. 8 7. 3 8. Linamenta vitat Hippocrates , vbi vitat cataplafma. 8 8. 1.
Linamentis quando impicantur vulnera. 386.14.
Linamentorum vfus. 51. 37.
Lingua; affc&u mentis alienatio & cere- bri noxa fcpius indicatur. 107.14. Linteum dum inijcitur,qux animaduer- tere oporteat. 150.14.
Linteum quod vulneri accommodatur, qualenam ede debeat. i6.n.
Liuidus color quis dicatur. 165.15. Liuidus color quis fit. 15.1.
Locus parte corporis fignificat. 354.10. Lotifcobes. 37.17.&57.4.
Lumen quo in cafu oculis infcdilfimum eft. 35C-I3-
Luminis (pecies dux. 355-2-Q.
Lupus laqueus xqualiter extendit, valet- que in curatione hernig ad addringen- dum, & ad venarum capita fanguinem fundentia. 471.
Luxata fra&aque omnia , dum dirigutur non folum in naturalem fedem exqui- fite redimenda funt, fcd etiam ad con- trariam regionem. 318.11.
Luxata membra extendenda prius quam redimantur. 115.10.
Luxata non commode redimuntur, nifi ita diducantur, vt alterum alteri no in- ii xreat. 176.7.
Luxata tribus modis redimuntur. 477. Luxatis articulis contrarix partes graci- liores fiunt,& molliores. 304.18. Luxatorum differentia. 31(7.14.
Luxatorum numerus increuit,tum pro- pter palxdrx vfum, tum infeitiam me- dicorum. 137.35. & 138.4.
Luxatum membrum mouetur mufculis (itis in ea parte in quam articulus eru- pit,& nonhisqui in contraria. 177.18. M
MAchinamenta varia, quorum me- minit Galenus. 481.
Machinamentis vti, vbi res non exigit, ia&antix cd. 178.8.
Machinationes tres valetidim£,axisvcr- fatio, impulfus per veftem , & cuneus adadtus. 103.11.
Machinationibus non vinculis in cruris vitijs vtendum. 158.1(7.
Machinationibus vtccem ipfa machina- tione deditui turpe. 100.46.
Madefacientia in vlceribus vitanda.
■ 85-i3-
Mala corporis nonulla grauia funt, qua- uis lenia videantur , nonnulla contra, grauia videntur ,quamuis Icuia fint.
. 101.3.
Malxcx multis offibus condat. 1(74. 14. Malx,quxfint. 1517.35.
Malxquamob caufamnon moucantur. 158.16".
Malicorium. 18.35.
Malleolus. 116.
Manus Sepedis odium collatio. 155.41. Manus offa quot. 160.15.
ManuSjplapfa quo pafto redimatur per fcamnum Hippocratis. 518»
Manus
INDEX.
Manus quo pa&o reftituatur, vbi prola-
p£a eft- 45 5-
Marrubium. 31.14.
Maxillx fra&x curatio. -2.61.7.
Maxillx prolapfx indicium. 159.41.
Maxillx prolapfx reponendi modus. 159.45. .
Maxillx quatuor mufculi. 2.6 1.13.
Maxilla ex duobus oflibus coftat. 144.1 3 Maxilla fra&a fafcijs parum limatur.
2. <5-1.31.
Maxilla fra&a, ejux mala impendeant. 141.14.
Maxilla ob quas caufasraro luxccur.15 8.
34.60 ibidem 40.
Maxilla,qux fit. 154.35.
Maxilla quando procidar. 1 57.3.
Maxilla quomodo moueatur. 1 5 8.11. Maxilla quo pado iuXetur. 154.7. Maxilla quo pa&o per fcamnu Hippo- cratis reftituatur. 510.
Maxilla vbi inflammatio non oritur vi- ginti diebus confcruer. 143.44. Maxillx vtraque parte el.ipfx curatio. 140.31.
Medicamenta ficcandi vim habentia. 170.17.
Medicamentum interdum optimum eft, medicamentum non adhibere. 170.5.
Medici male ratiocinantes magis peccat quamidiotx. x35*3i-
Medicinam no fatis eft ratione fcire, fed vfu experiri iplam oportet. 143.1.
Medici feculo Hippocratis optime prx- cepta artis difeebant. 137.45.
Medico quid faciendum in ijs,qux cura- tionem non admittunt. 310.38.
Medicorum auftoritati confulit Hippo- crates. 7 4. 8. & 105.5.
Medicorum error, qui cataplafmata non minus plagx oris inculcant, quam pro- ximis partibus. 10.34.
Medicus agere debet celeriter, iocunde, prompte, & eleganter. 345.19.
Medicus in ijs exerceri debet,qu£ prom- pte ad curationem accommodantur. 341.4.
Medicus rationalis ab Empirico qd dif- ferat,quod ad fignorum notitiam fpe- dat. 347.-1*-
Medicus fimul ac philofophus quatenus honorem ambire poteft. 344.11.
Mei 18.13.
Mei cedrinum. 18.43.
Mellis optimi notx; 17.14.
Membra dum prxcidutur,quxnam fint aduertenda. 317.30.
Membra luxata tertio aut quarto die ex- tendi non debent. 353.41.
Membrana cerebri inuiolata,ficcantibus nutrienda eftjxfx autem lenientiafu- perdan debent. 99.10.
Membrana cerebri, quum neque inflam- matio vrget neq; dolor, ficcari debet: quod fi infeftent ea, ad lenientia con- fugiendum. IIO.I.
Mebranx prxfidia ofle caluarix detra- <3:o,qux proprie conueniant. 99. 31.
Membrana fub caiuaria, vbi telo Ixditur incidenda. 85.10.
Membra, qux extrema parte tenuantur, quum fracfta vinciuntur, pannis.xqua- da funt. 145.40.
Membrorum naturalem habitum indi- cant duo. 134.31.
Membrum lxfum fuperius contineri de- bet. 41.34.
MefiUjpfluuiuquopafto fiftatur. 43.10.
Mentis alienatio affc&u lingux fxpius indicatur. 107.14.
Menti vinculum. 443.18.
Modicu, alterius extremi negatione no nunquam appellatur. 373.18.
Modioli defcnptio & vfus; .1x4.10.
Modiolus. 115.
Morbi mixti, mixta quoqi prxfidia exi gunt. 313.10,
Morbi qui dolore affcrunt,quomodo vl- ceribus annumerari poliunt. 101.30.
Morborum indicia ex fimilium ac dilfi- milium notatione cognofeenda funt. 347-5*-
Morboru quidam graucs funt, qui.tamS leues videntur, & c contrario. 191.47.
bb ij
INDEX.
Morborum figna quibus viribus inter fe dident. 347.11.
Morbus, quomodo ratione exploratur f podquam refponfione hominis colle- ftuseft. 78.45.
Motu calefit, nutritur,ac firmatur corpus
i77-IO-_
Motus ali j naturales, alij prcter naturam. 413.14.
Mouetur corpus etia dando ac fedendo.
7-I7:
Mucci in quibus redundent, 6c quid effi- ciant. 140.33.
Muccofus humor, cum a medicis depre- henditur,quo pa&o erretur. 2-71.3.
Muccofus humor quibus in partibus co- trahitur. 195.15.
Muccofus humor quis appelletur. 195.1.
Muccus glutinofus adudione curatur, cumperincdicameta diffipari nequit. 195.35.
Mufculi definitio. 139.38.
Mufculi dum agunt, contrahuntur; dum vero ab oppofitis attrahuntur, exten- duntur. 308.17.
Mufculis priuatum corpus quodnam in- telligatur. 2,99.33.
Mufculis proprium in feipfos contrahi.
Mufculi, vbi verfus fuum initium cotra- huntur,fuo fungutur munere.103.4ff.
MufculoruafFc&us in humero tegre co- gnofeitur. 347.31.
Mufculoru duofuntprincipia. 199.10.
Mufculorum pofitio ac natura circa ver- tebras. 183.40.
Mufcus 34.14.
Myrrha 2-7.43.
Myrtus agreftis 3 ff.iff.
Myfi 35.17.
N
X T Afi contufi alligandi, atque curan- | > di ratio habetur pagina iffff. Nafifra&i remedia 1 <"7.16".
Nafi fra&ura: modi z «"5. 13.
Na fi fradurae,fi vicus accedat, qua; cura- tio conueniat. KT9.11.
Nafifra&i deligandi ratio. 2.(75.33. Nafi vinculum. 413.10. & 434-r. 6c
435. 1.6 4317.1. 6c 438.18. 6c 439-2.
Nadurtium. 33.1.
Natura iudiffima. 135-15.
Naturalis habitus a&ionis propofito in-
dicatur & vfu. 3917.40.
Natura; iuditia in quo confidat. 158.1. Nauicula vinculi fpecics. 418.1.
Nerui frigore laeduntur. 311.7.
Nerui illigantes appellantur qucedam li - gamenta. 331.41.
Nerui proprie didi ad os non pertinent.
110.19.
Ncruorum alimentum proprium cd hu - mor glutinofus ac muccofus. 171.18. Neruorum vulneribus per qua: mederi conuenit. 317.15.
Neruos ligameta Hippocrates appellat, no.iff.
Niger color vnde. ioff.41/
Nilei Plinthium. 483.
Nitrum. 17. 44. & 19.19.
Nodus Herculeus ad extendendu equa- liter. 471.
Nomina grseca , quae affedum fignifi - eant, acuto funt accentu in vltima.
284.20.
Nominum ratione illam tenuem, & ex- quifitam maiores non tenuerunt. 311.
14. 6 310.43.
Nymphodori gloflbeomum. 505. Nymphodori Gloflbeomum quomodo moueatur. 50«".
O
OBfcurum duplex. 131.1«!
Obfonia mollia, qua: fint. 1 5 1. 44 • Ocio cffccminatur,& imbecillum reddi- tur corpus. 403.13.
Oculus vinculi fpecies. 3ff8.15.6c 431.1.
& ibidem 11. & 430.1ff.6c 431.1. Oefypus. 19.18.
Olei facultas. 185.34.
Oleo in vlceribus vtendum ed potilfi- mum,vbi lenia medicamenta requiro* tur. »4*41-
Olcum. 37.17*
Oleum
index.
Oleum glutinadis vlceribus incommo- dum. 26,35.
OJcum quando in vicere vitandu. 26. 8.
Oleum vlceribus alienum. 14. 1 4.
Orationum diuiliones varis. 133.1,
Orbes e corio quo pafto ad crus exten- dendum accommodandi. 198.32..
Orbes quibus ad crus extendedum vte- nnn',quales clTc debeant. 199.32..
Orbicularis vinculi fpecics llmplex eft. 4"5'-7-
Orchomenion. 35.34.
Ordinis ratio in oratione no femper fer- uatur idem apud veteres, qui princi- pio proponitur. 354.36.
Ordo non idem in exercendo,atque do - cendo. 75.2.5,
Ordo praeceptorum artis alius requiritur in docendo,aliusin exercedo.24z.15.
Organi tra&orij motus. 4S6.
Organorum genera. 477-
Organorum materia. Ibidem.
Organorum partes & vius. 478.12.
Oris apertio duplici accomodatur vfui. 258.43.
Os capitis ad membranam fecadum vel radendum, vbi in vulnere capitis inua- dere febrem intelligas. 108.17.
Os capitis ad membranam vfque fecan- dum acutiori ferra, vbi minus, tempe- ftiuC committiturvulneratus. 112.1.
Os capitis dum fecatur ferramenta fub- inde recipienda, & in aquam frigidam demictenda. 111.26.
Os capitis dum fecatur infpicienda fub- indefc&ionis altitudo. 112.23.
Os capitis, qua parte fecari debear. 84. nr.112.30.
Os capitis quare initio totum aliquando fecatur. 113.17.
Os capitis quomodo fcalpro radedii,vbi vitium cius cognofci no poteft.9 3.34.
Os capitis quo pa&o puruletu fiat. 97.3.
Os capitis, fi a principio fecatur, non de- bet fecari vfq; ad membrana. 110.29.
Os capitis fi quis velit inter initia exci- dere,qua:pra:cepta feruanda. 113.10.
Os capitis,!! terebra perforetur,cauendu ne ipfa per totum penetret. 113.29.
Os capitis vulneratum exangue redditur tempore & medicamentis. 1 01.18.
Os KV&IHiftf. 160.2 7.
Os fraftum feu luxatum cur opus fit ante extendere. 133.42.
Os iugale quodnam appelletur. 2 5 6. 40.
Os la:fum,vbi iniuriam non prodat, me- dicamento nigro illinitur. .95. nT.
Osoccipitij robuftiflimum ex vniuerfa caluana. 66.11.
Os, quando fuo Joco moueri dicatur. 1^1.44.
Os quatuordecaufisabrupitur. 161.10.
Os quibus de cau fis procidedu.205.27.
Os recedens ab aliquo olTe,cum quo na- turaliter mngitur, nullum in priftinam fedem reuertimr. 250.8.
Offa capitis cur magis abrupta, minus pe riculo fubfint. 102. 16.
Offa capitis puerorum tenuiora. 103.5.
Offa dum prociduntur, quinam fintad- uertenda. 327.30.
. Offa frafta non coalcfcunt. 153.21?.
Offa frangi leuius vitium eft, quam fiijs integris vena: ac nerui gradiores con- terantur. 213.20.
Offa fra&a vel luxata,!! valentius exten- dantur, qus detrimenta fequantur. 400.24.
Offa gibba facile peruertuntur. 159.27.
Offa manus. 160.15.
Offa manus & pedis medulla carent, ca- ua fiint & lapillis fimi lia. 160.7.’
Os facrum,quod & latum nuncupatur, exulceratum difficulter curatur. 1 9 8. 3.
Offa ncc excidunt, nec nudatur, nifi cu- tis & fupie&i mufculi fccetur. r 8 8.11.
Offa pedis 160.17.
Offa, qua: bina inter fe iungutur, vbi de- hifcunt, non facile in priftinum locum reuertuntur. 213.11.
Offa , qua: citra noxam procidantur, j 327.44.
Offa qua:cunque rara funt, cito fanefeut. 252.3.
bb iij
INDEX.
Offa, qua: extremis membris moucntur eandem curatione, quam fradune, re- quirunt. 161.15.
Offa, cum frada aut luxata inter fe ceffc- runtjCur mufculoru diftentio fequatur. ao4.i.
Offa, qua: fub fradura funt, quare incer- to tempore abfcedunt. 105. n.
Offa, quo tempore impellenda. 103.18.
Os 160.2.%.
Olle capitis violato, quo pado per exi- guam terebram detrahere fanguinem oporteat. 10 4.1.
Offe frado quo tempore callus produca- tur. 150.40.
Offe frado, fi carnis quoque vulnus ac- ceffit,qute ratio vidus coueniat. 151.2,3.
Offelaffo carnem quoque vulnerari ne- ceffario. 81.38.
Oflibus luxatis fimul & nudatis quid a- gendum. 310.16.
Offibusquo pado pullus ineffe intelli- gatur. «>7.42..
Os liccantibus medicamentis celerrime abfcedit. 101.17.
Offe frado liimma quiete opus cft.150.1.
Offi frado,vbi vulnus acceffit, quomo- do ferula: imponi debeant. 1511.3 4.
Os fi reftituitur, magis neruorum difte- tio fequitur, quam fi non reftituatur. 103.15.
Offis fradi & prolapfi modus fimplcx
qui dicatur. 151.10.
Olfis in capite excidedi quatitas. 74.38.
Olfis, quod corrumpitur, nota:. 10 6. 15.
Olfis receffuri indicia. 15 4.1 8.
Offis fccandi caufa. 73.34.
Olfis fedio in quo fradur^ genere requi- ratur. 74.11.
Olfium partes extantes, ferulas non ad- mittunt. 181.35.
Olfium pedis & manus collatio. 155.16.
Oxyglycy. 107.14.
Oxymel inteftina inania deradit. 1 5. 41.
Oxymel neruofis partibus vitiatis alie- num. 168.14.
Oxymel quibus confiat. 168.17.
Alpebra ab inflammatione inteta in
1 exteriorem partem conuertitur .
3 87.1 5.
Palpebra,vbi tunica eius interior inflam- matione preheditur,in interiorem par- tem trahitu r. 387.1 6.
Panniculorum , qui fafcijs fubijciuntur, officium. 351.17.
Panni, qui fraduris fuperdantur, fafcijs alligandi funt. 145.17.
Panni fuperdandi fiadura: cerato inun- di. ... .* 45-13.
Pannorum, qui fraduris fupcrinijciutur, longitudo, latitudo, craflitudo, & nu- merus. 385.7.
Pannorum vino madentiu vis. 185.30.
Papauer album, quod & Herculeum & aphrodes dicitur. 5 5. 1 5.
Partes corporis noftri, quibus innitimur, quatfint. 371.11.
Partes minus aluntur & increfcunt, vbi non exercentur. 301.13.
Parthenium. 31.15.
Peden vinculi genus ad colem. 456.31.
Pedoris vinculum. 447. 13. & 448.1.
Pedem extremum quemnam Hippocra- tes appellet. 311.36.
Pede toto , qui inambulare dicantur. 313.44.
Pedis & manus oflium collatio. 155.41.
Pedis offa. 160.17.
Pedis offa refoiuta in fuperiorem vel in- feriorem regione,repofita, tegi c in fua fede feruantur. 161.7.
Pedti tumores nihil fub cataplafmatedc- fidentcs,quacaula proueniant. 35.16.
Pellis animalium duplicem naturam ha-
bet.
Pelops prarceptor Galeni. Phalerxvinculi genus.
Pharicon medicamentum.
Phyma.
Picea.
Pix.
Plaga; grauioris vel lenioris indicia. 81.11.
Plaga:
163,1
184.15.
437.40.
33.32-
47.30.
37.10.
30.5.
INDEX.
Plaga: capitis ob tres caufas fecari debet. 9*-* 9*
Plenitudinis humoru in corpore noftro caufa aliquot. 330.15.
Plinthium laqueus. 474
Plinthium Nilei. 483.
Plumbi recrementum. 6 0.17.
Plumbum. 30.2.2.*
Plulius Placinusmiro ridu os diducere folebat. 2,58.45.
Polyfpaftum. 335.37.
Poplitis commifluram etiam fani exten- dere non po/Tunt, nili flmul extendant eam, qua: ad inguen. 307.14.
Pradidtio praclara & ardua,in quo con- fiftat- 310.44.
Pronum quid. 135.13.
Pronus habitus quis dicatur. 340- 9-
Puerorum olla capitis tenuiora. 103. 5.
Pulfus in offibus quo pado intelligatur.
57.41.
Pulfus vlcerum. 5.11.
Purgantia vlcus,mordec idem. 1 o 4.3 o. Purgatio, vbi febris eft continua, n5 con- uenit. 16%. 6.
Pus coloris eft cinerei. 1C5.11.
Pus fit ex fanguine putri. 5. 30.
Puftulavnde. 107.15.
QVadriga vinculi genus. 446.17.
Quietem quid intelligat Hippo - crates. 35C.45.
Quinquefolium. 36".! 8.
RAdius. 141.35.
Ratione artem fcire non fatis eft ,fed vfu experiri oportet. 143.1.
Ratio in artibus magni eft effedus. 150.45.
Ratione quomodo exploradus morbus, alioquin colledus ex refponfis homi- num. 78*45.
Ratio vbi quid commonftrat,mutari tu- to poteft id, quod non rede adhibetur, neq; expedandus longus vfus. 150.38. Refrigeranuu duplex eft genus.311.1 o. Regium vinculi fpecies. 414.43.
Reponendi luxati modus vst-ra.
aucs . 110.14.
Refina terebinthina. 37.10.
Rhombus. z6‘6'.47.
Rhombus fpecies vinculi. 3C8.1C. 8c 411.10.
Romam terra habitata compedium di- xit Polemo rhetor. 137.15.
Rubrica. 58.17.
Ruminantia animalia inferiorem tatum dentium ordinem habent. 140.5. S
SAndaracha, 33.3C.
Sanguinem hominiprafo mittedum efle,quo pado intelligi debet. 4 4.1. Sanguinis eruptionem quo pado Gale- nus non folum ad contrariam partem, fed ad proximam etiam deriuat. quod Hippocratis fententia contrarium vi - detur. 43.11.
Sanguinis . immodice fluetis reprimendi modus. 41.38,
Sanguinis mittedi modus pralcribi cer- tusnequir. 11. 11.
Saguinis mittedi obferuationes aliquot neceflaria. 43.1.
Sanguinis plurimum ad membra cocur- rentis indicia. 411.13.
Sanguinis fuppurantis indiciu. 16 7. 4C. Sanguis extra venas colore mutat.18. 45. Sanguis extra venas putrefeit. 43. 40. & 47.31.
Sanguis in ventrem preter natura fluens, necefle eft fiippuret. 11.10.
Sanguisniger vnde generetur. 1 5. 4 Sanguis quibus de caufis colorem mutet. 1C5.C.
Sanguis fuffufus quando in pus vertitur, aut corrumpitur, 1C8.40.& deinceps pagina 165.
Sanguis quo pado per exigua terebram detrahendus ofle capitis violato. 10 4.1. Sanguis vbi mittitur,vires perpetuo co- fideranda. 105.11.
S cal per cauus. : 1 1 C.
Scalper in imo leticula reprafentas.n7- Scalper in medio recuruatus. 12-i
bb iiij
INDEX.
Scalper, prout varie adniouetur, tum ra-
dit,tum excidit. 123.7.
Scalper, quo iuniores ad omnes fra&urx modos vtuntur. izz.h.
Scalper quo iuniores os radunt. 115. Scalper redius. 123.
Scalpri oppofiti. 12.$.
Scalpri tria genera apud Galcnu. 122.1. Scalpris vecbantur veteres non folumad os radendum,fed etiam ad excidedum.
Scamni Hippocratis deferiptio. 338. Scamni Hippocratis ftruftura. 335.26". Scamni Hippocratis vfus. 335. 41. Scamnum Hippocratis. 518.
Scapha vinculi fpecies. 422.1. & 423.19. Scilla. 37.21.
Sedes genus fra&urx in capite.yr.z 4.& 80 -47.& 83.18.
Sedile ThelTalum. 234.20.
Sedilis Theftali figura. 237.1.
Semirliombus vinculi ijpecics.421. 22. & 428.!.
Senfu an mente percipiamus obiedta ex- teriora. 350.Hr.
Senfu, qux coprehcndi dicatur. 348.25. Serra: duplex ratio. 113.41.
Serram, qua caluarix os fccatur, teretem efle oportet. 114.6".
Serra,qua fabri vtuntur. 115.
Serrula. Ibidem.
Siccandi vim habentia medicamenta. 270.27.
Siccantia 6c refrigerantia medicamenta quo pa&o pus moneant, vbi caro colli faeft. 10.15.
Siccatia medicamcta in vulneribus glu- tinant, (brdeni purgat,carnem alunt, ad cicatricem ducunt, fupercrefcetem car- nem abfumunt. 2.19.
S igna morborum, quibus viribus inter fc diftent. 347.12.
Signis ijfde contingit potentia maximis cffe,& cognitu facillimis. 344.29. Simia homini fimillima,vnum tame ha- bet in fpina, aliarum quadrupedu com- mune. 285.42.
Simia ftru&ura habet homini, quamma- xime fimilem. 3o6".29.
Simile &idc quo pafto differat. 351.37-
Simplex compofito prius. 36"o.47.
Simum grxeis quid fignificet.
Sinus obliquus. 383.43.
Sinus, quod vitium appelletur. 383.22.
Sinus rc&us. 383.42.
Sinus quo pafto deligari debent. 383.29.
Sinuum curatio, quomodo differat a cu- ratione abfcefTuum. 385.34.
Sinuum, qui vlceribus fiipcrucniunt,cu- ratio. 22.20.
Smyrnx Galenus medicinam didicit. 237.27.
Sophiftas quos intelligat Hippocrates.
i3ff.ff.
Sphacelus curatione 116 admittit. 321.17.
Spedaculum magnum oftentarc fine vl- loprofe<ftu,turpccft. 280.4.
Spica vinculi genus. 444. i-& 44ff.27.
Spina diuerfii cjd cft a vercebris.28ff.26'.
Spinain homine quid. 272.10.
Spina in interiorem partem conuerfa, ad interitum xgrotatem prxcipitat.251.1.
Spina: & vertebram comiffura. 280. 40.
Spin^ & vertebrarum figura. 280.28.
Spinx luxatx extentio per fcalam nihil proficit. 277.15.
Spinx mcdullx velamentorum origo. 281.32.
Spinx, quxpars dicatur anterior &po- ftcrior. 282.5.
Spinx vertebrarum vitia. 272.8.
Spina luxata qua ratione reftituatur.501.
Spina luxata quo pafto per fcamnum Hippocratis reftituatur. 528.
Spina luxata reftituedi modus. 277.21.
Spina pluribus modis obliqua fanis red- ditur- zSff.43.
Spiritus rf&dilf quis fit, & quomodo fiat. 294.4.
Spodium. 30.23. & 37.27.
Spodium Cypriu & Lauriocicu. 30.44.
Spongix effeda in vlceribus. 21.22.
Spongia, qux vlceri alliganda eft, qualis effeaebeat. 13.46".
Squama
I N
Squama ieris. 30. 25. & 33.37.
Stando ac fedendo etiam corpus moueri dicitur. 7.17.
Sternutamentum mouctia medicameta.
|
58.17. |
|
|
Stertere quibus accidat magis. |
275.1. |
|
syaiTsjia? caufa. |
53. 4z. |
|
Sulphur. |
33.38. |
|
Supinum quid. |
I35"2'5* |
|
Sutura: capitis facile finduntur. |
83.8. |
|
Sutura; os in capite fecari no debet.84.1. |
|
|
Sutura infirma ad refiftendum iffui. |
6-8.4.
Suturarum caluaria: diuerfitas. 62.23. Suturarum in viris atque fceminis eadem ratio. 62.3 s.
T
“'Alus. 170.12..
Talus luxatus, quo patfto reftitua- tur. 502.
Talus prolapfus quo pafto per fcamnum Hippocratis reftituatur. 531.
Talus quo pafto vinciri debeat. 16-5.18. Tela acuta (ecant. 75.43.
Telagrauia duraquc, collidunt. 75.44. Teli nomine quid intelligatur. 6"8.3 7, Telis carne lacerantibus vlcera caua fiut. 81.41.
Telorum genera. 8i.3.vfque 2.5.
Telum proprie, quo alter alteru vulnerat. 80.3.
Telum varium quo pafto varia inferat vulnera. 80.35.
Tcpus fcalpcllo attingi no debet.5 1.2.4. Temporum os infirmiffimum. 6-5.31. Tempus ex quo malum incidit in cura- tione confiderandum effe. 353.35. Terebra, cui pilainfummo eft, per quam circumagitur. izo.
Terebraja^od-filisri 116.6.
Terebra: conucrtenda: rationes arecen- tioribus excogitata. 120.7.
Terebra: proprium perforare. 115.1. Terebr^ vfus alienus, vbi offa vehemen- ter funt perfra&a atq; imbecilla. 115.13. Terebra habena tribus modis fabri cir- cumducunt. 117.4.
D E X.
Terebra per manubrio!u,quo pa&o con - uertatur- izi.r»
Terebra non folum perforat, .fed excidit etiam offa per varia ferramenta, qumin imum eius demittuntur. 12 ir.nf.
Terebra, qua: defeendere no poteft. ii6>
Terebra, qus per arcu circuducitur. 118.
Terebra, qua: per habenam & tranfuer- farium circumagitur. 115.
Terebra, qua: per habenam in medio ar- <fte illigatam conuertitur. 117.
Terebra, qu£ per manubriolum conucr- titur. i2,z.
Terebra, qua:pertra(uer(anum, quod eft in fummaparte,conuertitur. 120.
T erebra qua fabri vtuntnr XI6".
T erebra, quando proprie aptatur, 1 16.2.
Terebrarum duo genera. 116.6.
Teftimoniumproligno. 168.38.
TCT^a^a^anojj inflammationem coercet ac lenit,fcd vicus fordidu eff1cit.z04.z8.
Thais vinculi fpecies. 422.5. & 4Z4.1, & ibidem 33.
Theffali fcdilis figura. 13 7.1.
Tholus viculi fpecies. 4x2. i.& 4x3.15.
Thorax vinculi fpecies. 448.4.
Thus. 28.26.
Thymium. 31.31»
Tibia: caput craffius quam lura: in com- miffura genu. 170.18.
Tithymallifuccus. 45.7.
Tormentilla. 36.30.
Tormina vnde fiant. 273.45.
Tremor duplici motu continetur. 7.15.
Trilpaftum Apcllidis , Ceu Archimedis machinamentum. 507.
Triticum quodnam Judicetur optimum.
Z67.Z6.
T umores iuxta poplitem vel pede, quo- modo curari debeant. 185. zi.
Tumores qbus fint exhauriedi. 185.41.
Tumoribus quando adhiberi fcalpellus debeat. 40.22.
Tumor, qui vulnerato capite fuperueni- re folet,quo padto curetur. 105.1.
Tumorum in vulnere diuerfitas. 23.15-
Tuflilago. 34. 5. & 322.41.
bb v
INDEX.
\ J Algi deterius fiant, curruntq-„qiiam V vari. 301.3.
Valgi fiut,vbi in partem interiorem crus erumpit. 301.4.
Vallum vinculi genus. 437. itf.
Vallu vinculi genus ad nafutn. 438.18. Varices iuxtalubos vndc fiant. 173.30. Varicis curatio 41.1. .
Varicum in inguine generatio. 173.34. V aricu in poplite generatio. 173.34. Varicum materia. 173. 41.
Vari fiur,vbi in exteriorem partem crus prorumpit. 301.3. & 31tf.41.81: 317.5. Vari pedismodus eft multiplex. 317.16'. Varix quid fit. 41.13.
Varo pedi qu<£ deligandi ratio couemat. 318.19.
Vedbes quales parari debeant ad cruris offa impellenda. 103.1.
Ve£tis,quo recentiorcs membrana tuen- tur,& os attollunt. 1.18.
Vena caua cur fic dida. tftf. 11.
Vena crailain humero quxnam dicatur ab Hippocrate. 14tf.11.
Vena; & arteria: vbique iun<5hr. tf tf.15. Vcnx nomine arteria comprehendeba- tur veteribus. tf6.itf.& 91.34.
Venx,qux thoracem nutriunt. 173.14. Vena no folum in multitudine fecari de- bet, fcd etiam vbi timetur inflamatio.
194.16".
Venas cauas Hippocrates appellat eas, qua: grandes funt. tftf.io.
Venis priuatum corpus quodnam intel- ligatur. 199.31.
Ventrem homo ex omnibus animalibus habet anguftiffimum. i8tf.30.
Veratrum. 33.35.6c 34.47.
Veratrum dare, antequam corpus vi&u prxparctur,fallaciffimum. 167.1.6,
Veratrum Hippocrates intellexit album. 167.14.
Veratrum molle quodnaintelligat Hip- pocrates. lOtf.ltf,
Vcrrebrx in interiorem partem excede - Scs curari nequeunt, i8tf.i9.
Vertebrarum compofitio fpina vocatur. 2'72"10^
Vcrcebraru & rpinxc6miiTura.180.40. Vertebrarum & fpinx figura. 1 80.18. Vertebrarum ofla,quomodo peruertan- tur. 171.38.
V ertebrarum proceiTus. 1 8tf. 1 3.
Vertebrarum proceiTus cartilaginem ad-
ie&am habent. 181.14,
Vertebrarum, qux ad coftas funt, figura. 185.18.
Verticis os, quare natura tenuiifimum. ^S-5-
Viftus fimplcx,& quinis. 151.1
V idus tenuis & exquifitus. 151-3. Vinciendi modus. 401.41.
Vinciendi rationes diuerfx. 417 11.
Vincula alia fanant, alia fanandi funt fo- cia. 380. 45. & 369. 1.
Vincula ad aurem. 440. i.& 439.19. Vincula in vlccribus capitis quare rcijci- antur. 88.18.
Vinculi adftringcndi modus ad oiTa fra- £ia. I45-33-
Vinculi ea moderatio efle debet, vtncq;
premat, neque oneret. 391.5.
Vinculi elegatis, in quo cofiftat. 365.30. Vinculi firmitas, vel prclTu coparatur,veI numero fafeiarum. 518.9.
V inculi iocunditas,qua in re confiftat. 365.30.
Vinculi promptitudo,qua in re c 6 fi fiat.
3 66.%.
Vinculi ratio duplex. 415.19.
Vinculi refte iniedti dug fpccics-3tf 8.37. Vinculis in qua capitis parte vtendum. 88.13.
Vinculi fpecies orbicularis. 4itf.7.
V inculi vfus alicnuSjvbi cataplafma non
imponitur. 4.11.
Vinculi vfus duplex. 4.1 4-& 141.6". Vinculorum adhibendorum confilium. 3 81.14. ^
Vinculoru appellatio ab euetis. 417.16". Vinculorum generaadlabra 441. 1, Vinculorum nomina. 417.14.
Vinculorum nomina a fede- 417.13.
Vinculorum
INDEX.
Vinculorum rationes aliquot. 365.18.
Vinculorum vfus. 418.3.
Vinculo fimilis affedus,quis fit, & vnde nafcatur. 111.6.& 140.40.
Vinculum ad frontem & partes,qua; iu- xtafunt. 419.1.&.441.45 .
V inculu a fradura femper ordiri debet.
148.18.
Vinculum ad malas. 441.17.
Vinculumad mentum. 443.18.
Vinculum ad totum caput. 419.15.
Vinculum diftindum quodnam appel- letur. 366.34.
Vinculum inflammationem reprimens.
33.18.
Vinculum nafl 435. i.8c 436.1.& 438. 18.& 439.1.
Vinculum non requiritur, vbi defit cata- plafmatis vfus. 3.34-&89.16".
Vinculum occipitij. 443.10.
Vinculum fciflum ad fummum caput, & ei proximam regionem. 418.18.
Vlculu fimplex quodna dicatur.366. 32.
Vini facultas. 185.35.
Vini vfus,quo vlcera madefacicda fiunt. 19^.19.
Vinum aufterum natura frigidu ac tcr- rcftrc. 197.1.
V inum cur vulneribus applicetur,capitis autc vlcenbus non item.i.40.& 85.16.
Vinum duabus de caufis ad vlcera perti- net. 85-31.
Vinum glutinandi vim habet 1.11.
Vinum in vlceribus adhibetur, quum in- flammatio timetur. 80.14.
Vinu in vulneribus capitis reijcitur.2.39
Vinum nigrum aufterum adftnngic & glutinat, atque repellit. 1.18.
Vinum nigrum aufterum efficax prxfi- dium,vbioscute excedit. 141.16.
Vinum nigru & aufterum affedas par- tes inflammari non patitur. 311. 4.8C ibidem 41.
Vires perpetuo confideradffi,vbi fanguis mittitur, vel cathardicu datur .109.11.
Vifccra vulnerata in inflammatione fa- cile incidunt 6.18.
Vlcera adufta vacant periculo eruptionis fanguinis 2,48.7.
Vlcera capitis offendutur frigidis tadu. 80.39.
Vlcera capitis,quando fcalpellum poftu- lent. 90.37.
Vlcera caua fiunt a telis carnem laceran- tibus. 81.41.
Vlcera cicatrices cauas accipiunt, vbi os quauis d e caufa receflerit. 18. 3.
Vlcera cute innata nudari non debent.
104.18.
Vlcera exedentia vnde oriantur. 13.14.
Vlcera inflammantur, quum ad fuppu- rationem /pedant 9.21.
Vlcera intus caua in orbem, vel ad dimi- dium fecari debent 19.17
vlcera magna fine tumore, peflima. 23.1 8
Vlcera omnia ficcanda, exceptis illis, vbi mouendum eft pus n.25.
Vlcera, qua: fradura? ob malam curantis tradationem fupcrueniunt,quibus de- prehendatur indicijs, & quopado ca- rentur. 193.6.
Vlcera, qug ad fanitatem intendunt, tuto & vtiliterlenibus medicamctis foucn- tur. 14.35;.
Vlcera, qua; glutinari no poflint. 18.15.
V Icera, qua ratione reddantur diuturna. 36.10.
Vlccra((i dolor vehemes occupet, ac- cedat inflammatio aut diftetio nemo- rum ) lenibus medicamentis inungere oportet. 14.3 9-
Vlcera vinciendi ratio. 2,1.2. 5.
Vlcera triplici de caufa reddutur magna.
15.18.
Vlcera vino madefieri debent. 1.46.
Vicere minus rc depurgato caro produ- da plus iufto increfcit. 17.27.
Vicere recenti nec lenia nec pinguia me- dicamenta conueniunt. 14.16.
Vicere recenti, nifi fuerit in ventre, /an- guinis detradio maior aut minor iuuat «•33*
Vlceribus cur vinum adhibeatur, capitis aute vlceribus non item. 2 . 40. & 8 5. 16.
bb vj
INDEX.
Vlceribus diuturnis, qua: finum habent, vi&us ratio tenuis non conuenit. 5.16". Vlceribus frigus inimicum. 17.11. Vlceribus pannos vino madefa&os, aut lanam fuccidam imponere conuenit ex Hippocratis fententia. 188.36". Vlceribus pani vino nigro madetes vti- liter imponuntur. i9ff.i8.
VlceribuSjpdeft abftinctia & aqua. 4.43 Vlceribus, qua: incommoda obtingant a frigore. 2.48.3.
Vlceribus, qux tepeftas coueniat.1ff.40. Vlceribus qua ratione aqua frigida pro- li t. 87.3.
Vlceribus vetuftis, quando prodeft cata- plafina. _ 4-IJ-
Vlccri conducunt quies & ocium. 7.1. Vlceriemplaftrainducere prius non ex- pedit,quam exquifite ficcetur. 15.43. Vlceri poft detraftionem fanguinis fpo- gia alliganda. 13. 33. & 15.44.
Vlccri prodeft, fi ex eo fanguis crebro euadac. 13.16".
Viceris color liuidus extingui calore na- turalem fignificat. 13. 5.
Viceris color niger extinclu calorem na- turalem fignificat. ibidem.
Vlccri fuperuenicnte eryfipelate purga- re corpus conuenit. 2,0.3.
Vlccri fuperuenicnte tumore quid acci- dat. 2.0.15.
Vlceritumor cum inflamatione,quadc cauiafuperueniar. 13.3 5».
Vlc cru capitis curatio no diucrfaab alijs, quiim non attingunt os. 84.43. Vlcerum capitis, ventris aut thoracis cu- ratio cur fit potior hyeme. 1 7.1 4. Vicerit curationis fumma in perfufionc vini fica cft primis diebus. 197.18. Vlceru frontis & capitis tria genera fcal- pellum requirentia. 91.1.
Vlcerum inflammatorii pnefidiit. iff, i.
Vlcerum omniu curatio ficcantibus per- ficitur. 1.1.
Vlcerum pulfus. 9.11.
Vicus capitis madefaciendum noneft. 84'37'
Vicus capitis quam celerrime fuppurarc expedit, vbi id neceffluiuni eft. 98.15.
Vicus in quo collila, detritaque caro eft, oportet in pus verti ac tabefeere. 11.1 4.
Vicus malignu quodna vocet Galenus. 15.18.
Vlcusquid. 155.10.
Vicus quomodo hiare dicatur. 104.10.
Vicus quonam medicamento purgetur. 189.13.
Vicus fi mplex cjeufia requirit. ix.ff.
Vlcus,vbimale dcuincitur,qua;nam ac- cidant. 191.7.
Vocabula coplura totis attribuiitur cor- poribus,qua: partium funt. 36^7.10.
Vomitum citantia. 170.16".
V lina: difficultatis, qux inflammato ano fuperuenit,caufa. 5 5. 41.
Vfu experienda ars poft ratione conce- ptam dodrinam. 143.2.
Vua acerba. 27.10.
Vulnera capitis, auris, ac cutis curatione ficciorem requirunt, quam reliqua vl- ccra. 27.40.
Vulnera plxraque tertio aut quarto dic rccrudefcunt. 201.15,
V ulnera quando impleantur linamentis.
38ff.i4.
V ulnerato capite potus aqu£ &vi£tus tc- nuisconuenit. 109.16".
Vulnere habito, quibus Idicijs morspre fagiatur. 104.18.
Vulneri fi fra&ura accedat, duplici no- mine vti abftinencia prxftat. ff.30.
V ulneris magni triplex genus, 110.7.
Vulnus capitis mortiferum duobus mo- dis, 108.7,
FINI S.
INDEX
I N
INDEX ALTER GR^- casdi&ionescompIures,tum a Ga- leno ipfojtum ab alijs explicatas coni monftras, qui verboru quidem eft, non tamen cuiuis cognitorum.
|
Ba-fifiyni terebra:. Iltf.tf. |
|
|
l68.38.8C 2^7.24. |
|
|
A^kuAh. |
305.34. |
|
A^oex/iip pioceflus fe quis fit. Ayndji. |
in lato fcapularu df- w 2 itr.32. |
|
140.21. |
|
|
HyfM. |
131.15- |
|
AtW. |
278.3. |
|
Aei£cM. |
24.15. |
|
Aira/ju. |
277.45- |
|
AAqirM/j. |
152.22. |
|
a''A4i&;j. |
53.27. |
|
a>/Sh. 232.4.86 33<).40.&3<S'7-M- |
|
|
Afifiap. |
231.4. |
|
tlflfM. 370. |
i.& 371. 15. & 373-3- |
|
AfiCfw <ft>vra. |
240.15. |
|
Avantdlfafi. |
jtfi.43. |
|
avcJk»- |
171.46-. |
|
152.7. |
|
|
A»cJAn>|lf. |
375.15.8c 384.34- |
|
AVa7ri*t<S3. |
270.25. |
|
AVatJiiJJc-fAj. |
241-43- |
|
a*«t ■fevftr. |
241.40.& 4°J. 37- |
|
A»a4uJi«g. |
153.23. |
|
avXkvh^iojj. |
«70.4,86 iSx.2tf. |
|
Avniigy?. |
17^.7- |
|
XvnAa^H. |
jjO.20, |
|
av7cAh\Jj,c |
Jbidem. |
|
AVtijc^. |
3<5'3.i<5'. |
|
UTra-y-px. |
4°5-z-<r- |
|
AWVTJHJU. |
2 76-l' |
|
ATOtjflgOOlf. |
2,58.22. |
|
Aira/j>row. |
t0-30. |
|
Amigri. |
81.27. |
|
258.23. |
|
|
A-zroicAa0jU«. K-BSOYS-miM. |
405.25. 0-38- |
|
AssifAi Ai. |
207-M- |
|
A-Z55«fll£fflW. |
257-18- |
E X.
|
ATOTflf. |
375.17.8c 385. 4^. |
|
A7Pt3A»|Ait lethalis. |
101.5. |
|
AWcpiAedva/J. |
26-3.41. |
|
A TPaxrcoyixct. |
405.11. |
|
Atpskoi s. |
384.22. 8c 385.23. |
|
A7Pj»fi«. |
385.14. |
|
413.12. |
|
|
A7P0T])l7|lf. |
384.2i‘ |
|
A7Pp(j^a. |
6-5.38. |
|
Aga< fty. |
58.5. |
|
AflliAdl. |
3x5.23. |
|
Ag>ts^. |
175.26-. |
|
A^fo/j. 175.47. & |
X76-.3. 8c 208.2. 8c |
|
2ttf.I2. 86 320.38. |
|
|
A'gf«c«. |
3tf4.44.8c355.33. |
|
Aejj-owci. |
414-7- |
|
AcjW-mo». |
33.40. |
|
81.26". |
|
|
372.4. |
|
|
Af^r. |
48.2. |
|
A'<n(«5>/<ftf. |
48.31. |
|
asj>otl>etA@^. ' |
165. 20. 8c 37tf.x2. |
|
K^tfUCt. |
7-4r- |
|
A0/UF. |
135.4. |
|
BaiveijJ. |
315.18. |
|
34.10. |
|
|
bAsmbf. |
405.41. |
|
X55.JI.8C 2X8.20. |
|
|
Rgtyfia. |
37<>.21. |
|
B(oy&- |
274.46-. |
|
/Jgvoji. |
34.15. |
|
AAm. |
248.47. |
|
jaAiarKfflver. |
248.44. 8c 302.15. |
|
yatTtM. |
184.4. |
|
j&iiac. |
421.4. |
|
jevvraiot |
284.38. |
|
j&Juf. |
26-0.37. |
|
7^«*/? vinculi fpecies. 416.13. 86 445. |
|
|
18. |
|
|
7iraA»/M0((?y imum caput humeri. 13 8.27. |
|
|
ylyuAiifUii |
X38.28, |
|
yAUu*. |
J7tf.4* |
|
yAv Km- |
207.37. |
|
184,37. |
|
|
'jnofl©-'. |
25tf.8.8citfo.35. |
I N D
■yvafis & 5 &to©j fignificationes apud Hip- pocratem confunduntur. 260.41. yvd^. 348.14.& 345.43.
e' coiun&io gr^ca quo pa&o in ora- tione vfurpetur. 2.15.13.
■M-ap. 2 5 5.11.
ActxfvHfUU 2 O 7. 3 4.
<ft«Hiv«aw. 334.31.
«Hfwots. Ibidem,
t litaurm. 11.30.
<ft«wnriujquid vocet Hippocrates. 72.4.
tftx-myp.ara.
«W-ssAcwif.
cftom/givou.
«ftotzsl/iaiva.
JldsH/XK.
iWsptfifi».
JV xtpctvh. fttupoyx. iidJQtito.
Jwf® fcS«3j. futuas pro i®
JrsJkoH.
18(1.41.
185.7. 478.2(1. 134.2. 265.1. 244.5. 176.1.8C 258.21. 304.46.8c 305.11.
405.17.
405.31. 244.15.
355.23.8c 368.40.
170.20. 258. 23. & 282.36.
200.32. 381.13. 350.5.
102.33.
E X.
£Ry/oajjx. in-dtA-u/aji. ekASjio^.
EX2stzs^iI<93. fjrmcyxx- EX-ZjJlHKTEiS?.
EX nf offc(ro>Sf.
EH-Hf to/MC.
EHTijfclTHf.
Exsye^tr.
EXrocW.
EK$o3t/j.
EILCfiisFuSj.
EK-reijk&.
EH-iet^Lf.
EXvufiSA.
E
E KAvjj.am;.
E'Amua(j.
E'AxgK EMinf«.
E>&>A«.
F^-aKulmi' tcc 4>a^ai<s(, quid Hippocrati di- catur. eW|i«. i<
34.38.
eW,u«: medicamenta, qua: dicantur. 185.' 8.8c 324.16.
3^7.55.
^•5i.
351.7. Io7-i. i85-7. ffS.3i.
104-n.
152.8.
405.15.
13^4. 3^.15. 315-5-. z45.45. 3^1.27, 3^1.15. 3^1.28. 360. 35. & 361, i4- Iff3-28.
404-1.
1<r,?.35- IS1*3 3- 1.33.& 265.35. 181.32,. j38.4.
j5-47-
11.&11.7.&16.2.8C 31.13. 8c
|
(fidi!'. |
174.43.8c 175.23. |
E’v<P(a.3fc<ps Asyos. |
348.16. |
|
C^GiTOIUK^'. |
407.11. |
Eitdfoct. |
181.41. |
|
cfyiQim.>USu. |
407.10. |
iiuL |
372.31. |
|
ftia'o/i£j,iac. |
330.5. |
EKo;i. |
372.30. |
|
ftitanC^la aijutTu<fvt. |
331.1. |
e«A^ xsd quid fignificetapud vete- |
|
|
res- 152.10 |
8c 157.11. 8c 33(*.8. |
||
|
, xf<ivrojj.i 38. 46.8C 357.2. 8c 358.47. |
EfoUpOfSJJ. |
170. 34. 8c 320.36. |
|
|
E'if«iio?. |
135.14- |
Elaagfl/ficyof. |
185.26. |
|
E.favw habitus. |
355-34- |
E'|coj>3gof. |
242.47. |
|
gyi&AoKr. |
200.21. |
Efa/|)0§(4*«T«. |
131-14. |
|
E7XH511 fis?. |
335-3- |
EjtAS^e^f. |
274.46. |
|
E7?<S>(7r-ra|). |
314.22. |
E|'f. |
370. 43. 8c 355-35. |
|
Erfka. |
48, 2. 8c 161.15. |
nicoi5iji n t& utayfxaZii. |
245-47. |
|
f.'<^a fra&ura: fpecies quid Hippocrati. |
iTmwijf&fil- |
381.13. |
|
|
71.36. |
i-myowalis. |
2n.22.8c375.3- |
|
|
iiSiAsji. |
312.34- |
EwyotMU. |
375-3- |
|
hSbt. |
355.22. 8c 368.35- |
EniAoif. |
370.40. |
|
I N |
D E X. |
||
|
irlSto/xos. |
3.90.40. |
kiop. |
178.30. |
|
impluis. |
101.18. |
i sit. |
178.19. |
|
Eafiijxfcaf. |
309.47. |
t&fop. |
184.17. |
|
iirlwX%QJ. |
16-4.8. |
11. 1. |
|
|
iu^l)UU(iOTX%!. |
a46-.34.8c 313.3. |
117.16. |
|
|
eViAo/Jh. |
190.10. |
JW usu- o/j«AS w, quomodo differant. |
|
|
iTruApWKd. |
16-.4. |
100.34. |
|
|
V.v\a^aTX. |
131.14. |
Otv©'. |
X61.3.& 164.16. |
|
ira /ut. |
118.11. |
K |
|
|
Ejacyzara. |
41a.47.8c 401.7. |
A-9lc{feU6jc. |
IOI.36. |
|
Ef^a^u. |
411.41. |
141.19. |
|
|
E^aoKi. |
178.43. |
Kg.<9oA K&Jt |
41O.I9. |
|
E tjnoto/ioc. |
413. 41. & 401.7. |
llffMcia. |
107.38. |
|
fy/xarK. |
Z-78.41-& 4Ii-45- |
k&M?*- |
69.3. |
|
EgOTTSf. |
13.16. |
Hg,/Mxpamt. |
Ibidem. |
|
EfutflpOp. |
53.1. |
315.9. |
|
|
i! o/iaoyiofy. |
i6"3.i.& 186. 41. |
Ha/injXss, |
314.41. |
|
eh^©-'. |
300.1. |
336.17, |
|
|
ivmmfi. |
397.16". |
Hgifot. |
81.38. |
|
■liUilAff. |
107.36". |
H»(ra. |
307.11. |
|
E'wiStT0£. |
384.38. 8c 400.1. |
llXrxJiAKVX. |
164.6. |
|
Euap^ow- |
177.41. |
x-jlrccyf-tx. |
169.39. |
|
E UJ^lTCC. |
400.X. |
Kccrd^ccTCC. |
131.15. |
|
Ei/pjr«. |
384-38- |
mtoM/i/m. |
370^3* |
|
j=<H$)Op |
158,40. |
xktccM^ls. |
375.11. |
|
Ej^jioMa. - |
379-3I- |
xxrxvxyf.a^af. |
16.1.43. |
|
2 |
xarcoilioc. |
360.39.& 361.16, |
|
|
Zfcop. |
406-.44. |
xaTCtjgo-sszip. |
361.18, |
|
H |
HXTa^Wt. |
361.10. |
|
|
Particula interdum negat. 14. j. |
X oCTxnx-rtt. |
101.35. |
|
|
h' H<ftl. |
I5I.37. |
HarasiiiKM. |
101,34. |
|
Hfl/Uiafy. |
311.19. 8c ibidem 34. |
xeerccTccfftt. |
101.39. |
|
aav^icc. |
7.41. |
X«.Ti'fr. |
161.41. |
|
© |
xdl&. |
410.18. |
|
|
Eniap. |
141.47. |
xara/dfap. |
117.3. |
|
© fStvo^a. |
141.46", |
XXTa/uajj.ot. |
117.1. |
|
.A-ow.160.40.8c 358. 19. 8c 384. 5<r |
Kau Ai<fl>p. |
16a-.18.8c 405.30. |
|
|
©Atilo^a. |
403.45. |
Kfc*tant«A3. |
2-91-37- |
|
©gop£gK |
163.35. |
]&*fcOp. |
371.35.8c j75,i. |
|
©j)0f»^aaif. |
163.34. |
KJiStdp. |
197.17. |
|
f |
x^>xiV. |
j41.34.8t 315. a 0. |
|
|
A-fJaop. |
351,11. |
194.1, |
|
|
I’ jaTe^M. |
35i;3i. |
xfymSvt. |
Ibidem. |
|
JfcdAH. |
197.41. |
Kfc<|J<tA ip. |
419.1. |
|
Ut- |
191.17.&. 358.13. |
x^sop. |
107.7. |
|
ilia. |
184.38. |
xftxyuitos. |
193.41. |
|
k |
184.30. |
xfycAiols. |
334-30. |
INDEX.
|
xlyuAss. |
*53-«- |
257.24 .& 158.7. |
|
|
JIVHUH. 165. 45. & 170.1. 8C 310. 21. & |
M«%aAn. |
218.26. |
|
|
McJtIiSi. |
163.1. |
||
|
koi Ai a. |
6.22. 8c 11.15. |
MiAtrfb^. |
241.16. |
|
KOIVOU. |
358.41. |
MeAer«. |
166. 46. |
|
KOICKvf. |
311.4. |
333-34- |
|
|
333-2-5* |
MtOTuAA/fio! mufculi. |
253.30. |
|
|
nov^Asi. |
2.05.8. |
152.15. |
|
|
mIviIVA©-'- |
140.17. |
300.1. |
|
|
nsfausatOieprocelTus |
in lato (capularum o( - |
[j.ntago/3. |
154.11. |
|
fe quis fit. |
H6-.31. |
fitra-mcuoe. |
4H.4. |
|
X9§ava. |
105.16". |
/xkAkxs-. |
26.46.8c 31.37. |
|
V3QQ1M. |
Ibidem. |
(jhAo/,. |
156.5. |
|
H05COVK. |
15^.44. |
/jlwty)c<t>uAxf; lamina. |
128. |
|
vsmop. |
Ibidem. |
fxivtioa. |
158.10. |
|
no-ruA«. 176. 4. & 184-18. & 2.34.9. |
fJAV!. |
386.25. |
|
|
xe/iraiSl. |
155.11. |
fu,\Am K3- |
1.5. |
|
RgOTtttpiW. 51.41 |
& 157114. 8c i6"o.i5. |
fjM<S&im caro. |
165.40. |
|
Jtgo-ratjioi. |
M7-37- |
fxi|o£. |
6.12. |
|
KoJSofutff OS. |
160.27 .& 163.46. |
240.13. |
|
|
KVfcAl'(W©J. |
122.1.8026.1,. |
||
|
KlfWlOjJ. |
3i6".43. |
N Aw7*a' |
166.35. |
|
xvMof. |
301.5 .& 405.41. |
Nku TKaoif. |
166.38. |
|
lU/(STO!JI?. |
172.25. |
N$’g« «ia ligamenta |
dicuntur apud Hip- |
|
xt/’4>©-*. |
271. ii. |
pocratem. |
2.10.31. |
|
xu4aoJ?. |
173-5-& 187.4. |
NofxtU. |
35-44- |
|
A |
No/Ju |
370.17. |
|
|
AIBTTW |
32.Il. |
Nsaufxa. |
344.13. |
|
Mvmqx. |
84. 31. & I53. 25. & |
N»f. |
348.15. |
|
375.18. A«0-Z3Siftf. |
303.I4. |
^Ovoiy. |
264.27. |
|
AB©'. |
353-3- |
-iue]xct,Ta. |
331-35- |
|
AK/XK. |
155-5- |
205115. |
111.3. |
|
fJfilOt. |
353-4- |
0 |
|
|
AtfxeiuWajl. |
51.18. |
ii/tydX. 5O.IO. |
& 151.43.8c 404.5. |
|
Ai-m/i. |
i6"3.io. |
6' JiJbf. |
151.41- |
|
Asvikoi iccnfm. |
358.14. |
oivagoi. |
33.8. |
|
7~iyou |
348.15. |
oifftnmja. |
185.36.8c.323.11. |
|
bsyct dcfli/JJiZt. |
3 48.16. |
0K3U. |
35V47- |
|
As§ <$!-« |
185.35. |
«Kfflf. |
353.6. |
|
23.&175.6.& 287.5. |
oAck^xvo |
I40. 21. |
|
|
A?H. |
M |
oAit&iwvflfi. |
170-35- |
|
53-2-5- |
aAi5N/xa. |
207.54. |
|
|
waA^KKoV» tnedieamcnta. 14.1 <).& |
o/xaAsAf H9tl «rat , quomodo differant . |
||
|
3^3- 7- Moli Aisk, |
162.8. |
100.34, o/mAS{i. |
215-11» |
|
McW- |
167.38. |
aaoMySy. |
37^-4- |
ofuij^oros
^4 .ii*
40o.47-
C’z78.36.
INDEX.
O/MftOIOf. ofiam/Mii.
OVffK@J. 175.12.. & rO3.il. & z.
33^2.0.
*»©■'• I75.2.I.& 2.0J.J,!
5;.7
c|u>?\i;i<jor, qua: potio. ig-g jg
o'/niS'oKu4ico<nc. 2. 7 1.2, 2.
5^ .341.2.3
•oW. 3 5 3- 7
«?>“!'• 1514.31
3 «4. 4 5
# 305.3 8. & 303,. I
«A9/«tA(*. 2 44. 41
253.2.8
0+«O. 217.18
407.:
4°7'
154.41.
281.35.
171-35.
•ZSOhVG&tLnKS.
A$>t.
II llocA/>H<
p«Ai>«0Twivafj. PCUjloJAoIf. TnWfOftyia.
344-13- I<r7-38. 16-7.38. 358.2.5. 316.18. 264.7.
2.43. 3. & ibidem 12.. &
71-iani^a kH|*»ti'i.
OT^ora.
^SsXeJj'©-'.
zjAfl/jcu.
23Ah'(.WH.
184.14.& l85-5' ■ ‘
zfa Ate. 53-44'
/ ^ 32-7.3'
■cn)Auo4)-9tt Ajuep. HS 57
4 .& 311.6.& 32.5. S-
f39'3*'
«fqlSW.
282.35. 284.7. 178.21. & 2O5.4I. l6l.I4.^ 257.4O.
151.6. I52.3. 244.5.
151. 4'
173.1
'mnouuialf.
156.18.
411. 4.
t|if- 361. 37. & 370. 35. & 356.18.
WjvTfojj inflammationem coercet acle-
•7T(|l>0«o,(f.
■nfiSjivjaatKs'.
s4w.
7rl/f>tT£SA}.
■m/gmf.
AlJSof.
P' fidjxjj.ee. tfoupca.
301.5. & 405.42. S7i.io.&)73.
414.6-.
z8i..ii.&z83.i.6.&eS<klopa-
gina 45. poijSoeidVff.
404.5.
183.11.
|
S'ctiiiij4)acina. |
578-36. |
POl/Jojl' |
183.20. |
|
7r«/plKj><0. |
381.16. |
p‘oiKSatAiV. |
183.14. |
|
7!KT0l93. |
315.27. |
301.10. |
|
|
UE<ftojl. |
303.7.314.2- |
5 |
|
|
zsifctf. |
372.1. |
AAS/a/i. |
305.25. |
|
•jrfeivcUOjj. |
171.6.& 334-i8. |
2 lorata caro. |
165.40. |
|
7lAl§5‘4ti'. |
35M- |
Taczs-go/j. |
205.15- |
|
155.8. |
xcofM *faji. |
240.5. |
|
|
TnftloKt-Aif. |
8.28. |
sc«jiio4«75vra animantia. 2 40.22. |
|
|
®li^;tf4,aAclf. |
220.25. |
la/iiica^Kst. |
16.4. |
|
■TT^lHVOP. |
107.6. |
(TMI/glM. |
342.30. |
|
«r$4w* 165. 47. & 170. 1. & 105.25.6C |
20«. |
273.8. & 151.35. |
|
|
3i7*37- |
ZHfxaaxnf. |
347.36. & 38516. |
|
|
imAyiwri&f. |
315-18. |
xu^aimli medicinalis |
artis pars. 344.8. |
|
TfflAif. |
315-27. |
tHTP/xtfit caro. |
165.41. |
|
1 |
55. 10.& 32-5.15. |
owgt«93. |
204.10. |
|
Tiitlif. |
37C1.41. |
(WroJviojJ. |
166.17.& 268.1. |
|
wKgo^Asijqui vocentur. |
107.18. |
** |
166.18. |
|
I N |
D E X. |
||
|
sip8&. |
314.45. |
otyluiaffis. |
2-03.13.' |
|
cinSl. |
163*23. |
tjtyiyKTHg. |
2.51.18. |
|
inv©J. |
Ibidem. |
frUtJUI |
i55.ll.Si 160.17. |
|
cv.xrpin. |
158.5. |
st «<&• |
2-55.15. |
|
<nucQott${ OS. |
160. 18. & 163.47. |
St“* *{/*• |
155.15. & 47i*i>* |
|
m;«.0§K. |
151.10. |
9c*M- |
135.11. & 542*26. |
|
tn!t0gO71$tJ©^. |
153.38. |
t^mx. |
342*2.6. |
|
oteAs?. |
7*43* |
T |
|
|
OKi&tUpWll. |
3(5-7.15. |
novus. |
110. 1. 8c 157.16. |
|
menis?*. |
410.17. |
T riiutcjno?. |
53*2.0. |
|
CKAHfU. |
378.11. |
™W* |
166.15. |
|
BKO\ltWnSZ. |
187.8. |
Itytffig^tcvo?. |
146.5. |
|
ohoAi©-'. |
184.15. &i87.io. |
■npoQiSti. |
Ibidem. |
|
moMaatt. |
7I.13.& 173. (T.& 187.5. |
ssvs? neruos appellat Hippocrates. 145. |
|
|
cnobs. |
81.44* |
4 .& 176.11 |
& 181.18.& 153*30. & |
|
a/Mineci. |
45.ll. |
323.2- |
|
|
azrcdcjxa. |
404.3. |
cui jj.a. |
1.36.8C 61.13. |
|
jkS^oji. |
158.41. |
-rCifios. |
134*7* |
|
SEVO?. |
2.53.3. |
Tti)4ojxcs fpecics |
fra&ura;. 64.33. |
|
siivypofi. |
Ibidem. |
141.41. & 401.35, |
|
|
Siwyjioyut-IH. |
153.1. |
fossus. 68 |
14.& 317.15.& 355*14* |
|
SEJSOjJ. |
153.18. |
166.il, |
|
|
SEcJWIlW©'' • |
42-1.3. |
61.13. & 260.30, |
|
|
sJaJo?. |
153.15.& 303.7. |
lUgffl?. |
177*44* |
|
wgrjja*. |
413.41.& 414.4. |
2 |
|
|
413.1. |
BUjJ.CC. |
252.31. |
|
|
sparf »§/«. |
53.40. |
• r* vmyuawu. |
175.28. |
|
spsfifioi. |
405.15. & ibidem 31. |
vm.Mir$o}> |
268.46. |
|
S?«THg. |
131.13. |
visifotfts. |
380.42. |
|
si As?. |
131.11. |
vmSupitos. 145. 15. & 380.41.& 350.18. |
|
|
cvyttiQxAtuuots. |
348.42- |
& ibidem 35. |
|
|
ffvJupn&S. |
358.36". |
UTPlU/JlO-Std?. |
21.17. |
|
Wa/jiflgop locutionis figura. 380.17. |
VTpfygx, |
145.42.& 385*47* |
|
|
(jiuot/jflffflinf. |
158.15.& 264.17. |
tl-SSSjjjftfl?. |
360.38. & 361.1. |
|
(uuot/fftjawi?. |
348.41. |
VTSPSWflS. 171.35. & 360.35. 0£ 361.*, |
|
|
fSWjtyojML. |
347*7* |
ijTPS?Llxii. |
127.15* |
|
ttuut^otpo)i. |
157.30. |
iUfiocfffjJiS. |
166.8, |
|
(Iwr^otpof., |
381.15. |
t |
|
|
«UU-lfO<}xa?. ' |
105.5. |
‘faAtWQOfi. |
244.8, |
|
«uuci Vt),ooji. |
401.1. |
QXMHIS. |
121.2, |
|
ev^MaefMt. |
170.14. |
'Vcopjuaxfl/EiW. |
168.8, |
|
maitjKaceis. |
18.31. |
'PoujAsij. |
I4I43. & 151.18, |
|
av^ioji. |
11.47. |
♦owAs?* 107.30 |
& 252.27. & ibidem |
|
(ftpxyivSi? vena: in collo. 66.8. |
46.&i53*3i>*& 32.8.5. |
||
|
6tyoUto.Alfca)j. |
108,15. |
QAtiJOfM |
403*44, |
|
tfpKKhAimu. |
1*5.38. |
i\iyfj.a. |
6.15. & 404,7, |
|
titycdl&Asf, |
15.33.&165.35.&321.14, |
50. 5.& 151.44, |
|
|
-tAlcM, |
|
I N |
D £ X. |
|
|
•tArnl |
33f.11.Sc 337.43- |
*?<■'»• |
|
«Ambmw. |
4°4 -9' |
&<k. |
|
tAMtituMU. |
107.10. |
%<Srxquid • %opaaK. |
|
348-15* |
||
|
X |
+»"• |
|
|
AAcujiifJ a^iP. |
1S4.35). |
|
|
x manum figi |
aificat, quando aitj* |
Micuot. |
|
adijeitur. |
ifo.i. |
fi o^gK |
|
*«?'!«■• |
151.14. |
ri-raAii. |
|
I&ponk. |
3<Tx.38. |
|
|
^Mct/pon. |
4of.43. |
Catalogus foliorum Imius libri, aa- quaternus. bb. quintcrmis.
ibcdefghiklmnopqr Onvncs funt quaterni.
abcdefghikl.
Omnes funt quaterni,prxter K & L
f4.17.8c 1fo.45.8c ifi.i- ,'ocet Hippocrates. 15 0.5 7.
587.18. 2.8j.3f.& 185.11.
146-.13.
118.13.
144.18. & 148.14. TiAgH.
f t v x y z.
ternos.
' H lppocrates de vlccribus Vido Vi-
DIO FLORENTINO INTERPRETE, CVM EIVSDEM VIDII COMMENTARIO.
I BROR V M Hippocratis duo eile genera coftat,quum Ga- § Mia^giicnoauaoreaiij perangufte,& via quali copendiaria, quod Jffl prop oli t u eft,exequantur, licut ille, qui, quum fit de impel- li lendis o(Tibus,fu>xAnu>/j infcribitur,in quo fummatim recen-
c M fuit, qua: late prodidit in opere de articulis : contra vberius
jg librali alij,& clarius rem indicet,& prope vniuerfam aperiat, atq*, ISaaMumBamga^ fi i bipartiti fiunt, nonulli enim adeo perfede legutur, atque ordinatc,vt paru adhuc defiderareluminis videantur, in horum numerum illi
reponuntur, qui tam capitis q, membrorum fraduras comprehedunt: nonulli relidi funt informati dutaxat a>c rudes, ita vt neceffariu fit, qua pracife dicun- tur,dilatare, definire,qu^ indefinite, inchoata abfoluere, que remota de medio atq; inuoluta funt, explicare, eiufmodi elTe huc de vlccribus teftatur Galenus, qui fraduras vno tantum ex libris de ratione curadi,fexto videlicet perfequu- tus,vt quam hic tradit Hippocrates curandorum vlccru rationem erueret,per- z o fe‘damquc omnibus numeris demonftraret , de ea tertium, quartum,& quin- tum referfit. quos libros ante hunc euoluedos eile manifeftu elt,vix enim col- ligi animo poterit via hac fanadorum vlcerum expeditilTima, nifi qua ille ibi affert lucem, adhibeamus.id quod fraduris non euenit,qu£ tam late ac perfpi- cue ab Hippocrate tradutur,vt fatius fit ante in illis verfari, dein ad ledionem fexti de ratione curadi, vbi ftridim tradantur, fe transferre. Patet autem Ii -
brum huc eile illum, que Hippocrates de vlceribus compofuit, quado lenten- tia complures,ijfde,quibus hic verbis expreila a Galeno fapius laudatur, qui fe ait commentaria in eum quoq; confecifTe,que q> interierint, iadura fecimus incredibile.fed quia iungitur cum tati operis amiifione delperatio recuperan- 30 di, nos, quoad noftra facultastulit,excutere audons mtelligentia contedimus, qua,vbi licuit,ex varijs locis colleda per multa Hippocratis volumina copro- bauimus. Sed hadeiius prafati iam librum exponere ingrediamur.
INSCRIBITVR -mfei 4Aw,id eft de vlceribus, quo verbo folet Hippocrates fignificare,tum qu$ telu & externa visintulit,tum qu£ ab interiori caula oriu- tur.quod clare offendunt,qua partim habentur in hoc libro, parti m in eo, qui de articulis eft & de fraduris.quaquam -rfofya. quod nomen Iatine vulnus di-
citur,illis impofitu eft,qua exteriori caula inferutur. Ergo curatione omnium vlcerum compleditur,fiue ab- exteriori, fiue ab interiori caula oriantur-.neque folas ponit praceptioncs,fed propria etiam remedia, quibus, quod pr^cipitur, 40 commode praltemus-.cumque curatio alia fit, quum vicus per feeit, alia, cum adijeitur alteri affcdui,& fanari eo manente non poteft, Hippocrates vtram- que adfcribit,aded, vt nullum reftet vicus, cuius hic fanationem non reperias. illa femper excipio, cum quibus nudatum os eft- h^c fiquidem,fi ad caluariam pertineant, in libro de vulneribus capitis: fi ad cetera olla, in tertio de fradu- ris,& quarto de articulis vberrime ab Hippocrate explicantur.
VLcera nulla madefieri debent preterquam vino, nifi fi articulum teneant, quum, quod ficcum eft, ad fanunv.quod madet, ad vitiatum propius accc-
2- HIPPOCRATES
» dat. Vicus enim madettquod fanum eft,ficcum eft. i
Vlceru omniu, quatenus vlcera fune, comunis curatio ficcatibus perficitur, hanc ipfc indicat, quum cauct,ne contrarijs,hoc eft, madefacientibus nutrian- tur.cuius prxeepti eam ratione affert, q> ficcum ad fanum, mades ad vitiatum propius accedi t.hoc autem ex eo elicit, quod integra caro non madet, fed arida tangitunqux vlcerata eft,humida eft-quare fi eo tendirtfus,vt quod curatur, a vitiato recedat, fequitur,vt admotis ficcatibus,qux madefaciunt, expellamus. Quod multo clarius fiet, fi quod de partibus noftri corporis dicitur,traducatur ad medicamenta in hunc modu.qux ad fanum propius perducunt, quod vlce- ratnm eft,ficcant:qux ad vitiatu, madefaciunt,quum quod fanu eft,ficcum fit, i o quod vlceratu,madeat,illis autem opus eft,qu£ ad fanum propius perducut,& vitium fummouct, igitur qux ficcant,vlceri neceffaria funt,qux madefaciunt, aliena.cui fententix au&oritate adiungit,ac firmamentum natura ipfa viceris, qua:, fi ad viuum rcfecctur,no aliud eft,q diuifio cius carnis,qu£ folida erat,& conti nua.quamobre,fi contrarioru contraria funt rcmedia,coiungetibus opus eft & glutinantibus, hxc aute adftringunt & ficcant, vicus igitur, quod per fe eft, curatur ficcis,&(quod iure Hippocrates monuit) madefacietibus offendi- tur. Quid q> alij affedus,quos vlceri fxpenumero adic&os videmus, ficcis me- dicamentis fereomnes tolluntur? talia enim funt, qua: vel fordem purgant, vel carnem alunt, vel ad cicatricem ducut:talia,qux fupercrefcetem carnem abfu- 10 munt.Sed Hippocratis confiliu ad folum vicus dirigitur,cuius natura intuitus cauet,ne vlla re madefiat prxterqua vino, quod inter omnia pr^fidia eft aptif- fimum,quum glutinandi vim, quam habet vlceribus neceffaria, ad penitiores vfq, partes tranfmittat. quod non faciut plxraq; alia ex glutinatibus, quamuis alioquin vino paria fint,quemadmodu argeti fpuma.hgc enim vel eo nomine longe minus idonea experimur,quod fummas partes cogut-.interioresad quas penetrare no poffunt,folutas relinquut,atq-, inter fe didudas.Effe aute vinum debet nigru, aufteru, quale accipiturab Hippocrate ad ea luxata vel frada,qui- bus carnis quoq; vulnus acceffit.co no folum vicus glutinatur, fed ab humoris quoq; eruptione defenditur, liquide aufteru eft,atq; idcirco adftringit & glu- jo tinat. natura pr^tcrea ficcam habet ac frigida, qua repellit, neq; finit materiam in affefto loco recipi, atq; inflamatione excitari. Adde q> cum frigidu fit,nul- lu fere odore mouet,& ob id caput non tentat.Siccareaute poteft duobus mo- dis^ per fe, quatenus natura habet ficcandi,& quatenus repellit, cum repreffo humore affe&us locus ficcior feruetur. Ergo cum tam per fc,q aliud efficiendo ficcet, nihil miru, fi eo Hippocrates vlcera foucns,madefacietia repudiat, qux ( vt Galeno placuit) fiuc id per fe pr^ftet,vt qu£,ficut oleum, natura fint humi- diora: fiue quatenus ante aliud cfficiut, vlceribus perpetuo infeftiffima funt.In libro autem de vulneribus capitis, no folum extera humida rcijcit, fed vinum etiam ipfum,vt in eius operis expolitione declarabitur, nam vulnera ibi curat, 40 qu£ vfq; ad os pertinet, ita, vt id nudatu fit, quorum agglutinatio quum dclpc- rctur,non opus eft vino, quod potiffimum datur ad vulnera glutinada,neq; eo egent etiam vulnera capitis, vt repcllat,cum non fint in parte, qux dependeat, aut qux alijs fubiefta fit,vndc fuccos facile recipiat. Adijcit Hippocrates[nifi fi articulum teneatj.qux verba, fi feparatim ex fe cofidcrentur,neq; ad ea con- ferantur,qux au&or & in fecundo libro de fra&uris qua dcpede,quum viola- tos articulos perfundi aqua calida iuffit,& alibi(vt oftedemus) latius explica - • uit, ambigua
DE VLCERIBVS. j
i uit, ambigua videbuntur, quum & ad pr£eceptum,quod tradidit, ne vicus ma- defiat: 8c ad exceptionem, qua ponit de vino, referri xque polle videantur,ita, vt alterutrum libi velit, vel articuloru vlccra, tam ali js, quam vino madefieri: vel & ab hoc & ab alijs madefacientibus offendi. Sed fublata omni ambigui- tate perfpicua res fiet, li ea fpe&entur , qua: in quarto de articulis ad vulnera- tos limul & prolapfos articulos ab Hippocrate adhibentur, vbi panos, lanam, & folia beta: liiper imponit, qua: omnia vino refpergit, quod articuloru quo- que vlcenbus ldoneu iit: hoc quum ita habeat, nulla relinquitur ambiguitas. Sed quod ait[nili fi articulum teneant] ad id refertur, quod prxcipit,ne vlcera i o madefiant, exceptis qux in articulis vagantur : hxc fi quidem licet,tum vino, tum alijs madefacere. Quamobrem Hippocrates non contentus vino vlcera- tos articulos refperfilTe,liquido etiam cerato inungit.Sed roget quis, li natura vlceris(vt iam concefTum eft)in vniuerfinn prxfidia exigit,qua: liccadi facul- tatem habeant, quid eft,quod articuli, vbi vlcerantur, contraria etiam admit- tunt? ceratum enim tantum abeft, vt liccet, vt etiam locum reddat humidio- rem,& glutinari plagam non finat . Hanc quxftionem diluit Galenus, quiim eum locum exponit, vbi ait Hippocratem non vlcera intueri, fed periculum, quod ex natura affedx partis ingens fubeft,ne neruoru diftentio fuperueniat: hoc vt euitet,cerato inungit ac tepido, qui fi ad v.lcus refpiceret, neque cerato j_0 prorfiis vteretur, neque tepidum aliquid induceret. Quo patet articulorum vl- cera,& li nulli alteri affedui iungantur(de his enim agit)madefacietia tamen requirere, quod fere fub eiufmocu plagis nerui diftendantur : ea de caufa, non folum vino,fed relaxantibus, & mollientibus nutriuntur. Illud tamen ignora- re non oportet,quod vbi parui articuh,quemadmodum in digitis,vlcerantur, quum nulla fit fufpicio,ne fequatur diftentio neruorum, Hippocrates relaxa- tia,& mollientia lubmouet, neque folum adhibet ficcantia : fed ea eligit, qua: vehementer id prxftare poflint : cius generis furit , qua: pertinent ad vulnera capitis, quod ratione non caret, quum tegendum carne os fit, quod nudatum eft.Nam fi nudatus articulus non effet, neque plaga vfque ad ipfum defcede- - 0 ret, eadem ope indigeret, qua extera vlcera : led quia hxc prolapfo articulo, vel aliunde illata os ipfum attingit, defperata glutinatione, 1'uper offe nudato producere carnem oportet, acpropterealiccionbus vtendumeft, vt latius in expolitione libri de vulneribus capitis indicauimus.
" Ili Xpedit autem, quum cataplafma non inducitur, a vinculo quoque abfti- •• C nere.Eft etiam interdum, vbi in vlceribus vti cataplafinatc non licet, idq; « in recentibus magis quam in vetuftis,tum in his,qux articulos miefb.mt.
Si vtfiufque ene&um contemplemur, cataplalmatis , vinculi facile cau- fam inueftigabimus, cur vbi vnum non datur, neque alterum dari etiam de- beat. Datur quidem cataplafma, vbi doloris atque inflammationis caufa, le- 40 nire,vel relaxare conuemt,feu pus mouere . Fieri autem folet ex farina, aqua, oleo,& cq teris fimilibus,ita,vt effeeminet ac refoluat:glutinofos vero muc- cofos fuccos non dilcutiat : fed ( vt teftatur Hippocrates,quade aure fracta) magis eoru copia augeat, & moleftiores efficiat fuppurationes, atq; abfceflus, quum oneri fit, &: foramina claudedo expirationem prohibeat.Itaque vbi nec lenire dolore,nec relaxare oportet, aut maturare pus, perpetuum eft in eundis vlceribus a cataplafmate abftinere,atq; adeo in illis,qux partes occupat ficcio- res & muccis naturaliter redundant, quibus illa idonea funt,qux poflint prx-
4 HIPPOCRATES
ftanter ficcare. Non immerito igitur docuit Hippocrates efle,vbi in vlceribus i interdum vti cataplafmate no licet, quum non nili obpropolitas caufas liceat, quod magis accidere ait recentibus vlceribus, q vetuftis. Caufa in aperto eft: nempe quod recens eft, glutinantia exigit, & ea,qu£ humorem concurrentem repellunt. Cataplafma quia relaxat, glutinatione prohibet, & fedem affedlram fuccis influentibus patefacit. At fi caro non folum vulneretur, fed etiam colli - datur, res dum recens eft, cataplafma requirit:necelTe enim eft collilam detri tamque carnem in pus verfam tabefcere, quod prxclare in fequctibus adfcri- bit. V erum id vicus non eft fimplex,& ea de caufa cataplafmate non Ixditur: vbi res iam tempus habet, alio medicamentorum genere finitur. Sxpc tamen io interuenit,vt oriatur inflaimtio,quxpoftquartu die magis excitari folet, vel orx indurefcant, & eonominepoteft cataplafma vetuftis vlceribus prodelfe, quod recentibus non xque accidit. qu$ vero in articulis verfantur, qui natura ficciores funt & muccoli,ficciora poftulat prxfidia, neque vllo fere magis Lu- duntur,quam cataplafmatedicet autem, quod nemorum diftentionem afferre fbleant, interdum madefacienda fint non tamen debento ataplafmatc nutriri, quod cauit Hippocrates etia,quum viceratis medetur & luxatis fimul. Eadem autem ratione,qua articulis, inimicum eft auribus vlceratisiquum vtrxq; par - tes & ficcionsnaturx fint,& muccis redundent. Quocirca quum plaga: auris medetur, cataplafma repudiat (vt non multo ante demonftrauimus) medica- 10 mentumque optimum cenfct, fine medicamento locum relinquere. Sedha- «ftenus de cataplafmate : reftat vt intclligamus, cur vbi hoc non imponitur, vinculum quoque alienum fit, fi ante , vinculi vfum explorauenmus . Hunc nobis in libro de officina medici duplicem offendit : nam vel ipfumper le ef- ficit, vel efficiendi focium eft : hoc quidem continet ,qux fuperdantur : illud vero aut feparata coniungit , aut nimis cohxrcntia feparat : aut materiam vel confluentem repellit, vel quum opus eft,concitat,aut aliud huius generis p re - ftat.N ocet autem, vbi inflammationis fufpicio eft, quod coprcflionc, ac pon - dere male vitiatam partem afficiat, prxfertim fi caro modica fubeft, & os cute dutaxat cote^itur.Ergo epiod Hippocrates ait,quado cataplafma noinijcitur, 5 o vinculum quoque admoucndu non effe,fi ad icf reteratur, quod efficiendi fo- ciii eft,quodq-, impolita prxfidia tenet, nihil erit, quod dubitari poflit, quum fi cataplafma no detur, non opus fit vinculo, vt cotineatur.Itaq; mirum 116 eft, fi Hippocrates in vulneribus capitis,in fra&ura auris, in viceratis fimul & pro- lapfis,& palfim,vbiaique vnum liimmouet, velit ab altero quoque abftineri.
Sed fi hxc fententia in eo vinculo accipiatur,quod per fe efficicdi vim habet, non ita perpetua erit. Vulnera quidem articulorum, vbi fulpicio eft, ne oriatur neruorum aiftentio,non minus hoc genere vinculi lxduntur,quam ipfo cata - plafmate.Sed recentia vlcera, quibus hoc inimicum eft , fxpius vinculi opera egcnt.Nam vtorx viceris glutinentur, vbi coniunftx funt, vinculo interdum 40 contineantur, neccffe eft:plaga item recens,quiim fradhirx iundta eft, fine ca taplafmate fafeiam defideratifed Hippocrates agit de fimplici duntaxat.
» A Bftinentia vero & aqua, tam cudtis vlceribus prodeft, quam quod maxi- “ /lme:magis autem recentibus, q vetuftis.Tum vbi inflammatio vel acccf-
- ferit, vel expeftetur,feu periculum inftet, ne quid corrupatur, fcu articuli vl -
- cere premantur, atque inflamatione,nerui diftentione periclitentur,aut ven- » ter vulneretur, fed vt quum maxime, fi caput, femur ,aliudve perfringatur.
Non
DE VLCERIBVS. 5
x Non alia de caufa nunc aquam potui pra:ftat,& abftinentia imperat,quam
qua: ab ipfo primu expofita fuit, quum edixit, ne vlcera madefierent: ca eft vl' cerum naturama quum humida hnt,vt glutinentur fanefcantq;,ficcari necel- fario debent: humores vero,qui a corpore ad plaga feruntur, quia madefaciut, committi & glutinari oras non finuntrfedinflamationem concitat,& carnem qua; iuxta eft,Ia:dut,citra cuius fanitatem,quoddiuilum eft, minime glutina- tur: natura enim qu? carnem producit, & imum implet, eade quod feparatum eft,glutinat.natura vero non intelligimus totius corporis, fed proxime carnis. Proximam igitur carnem,vnde glutinandi vis nalcitur, integram efle,ncccfle 10 eft,& omni vitio prorfus vacare. Patet autem quanto liberalius corpus nutri- tur,& vinum meracius fumitur, tanto plus fanguinis atq; aliorum fuccoru, ad vlceratam parte tranfmitti,& ob id glutinationem impediri,& fuccoru copia proximam carnem diftendi: confneueiunt enim, qua: redundant, concurrere ad locum affectu, vbi prompte admittuntur: vnde caro vitiatur, neque plagam glutinat, neque fuo munere amplius fungitur . His ita conftitutis iam apparet eundis vlceribus nihil aeque prodefle,ac modicum cibii,& aque potione, quo vidu ii aegrotans fuftineatur,noua fuccoru copia no coada,qui prius aderant, exhaurientur:exinanitur enim corpus abftinentia,nam quum nihil ingeritur, quod prius aderat,a natura facile confumitur.Huiufmodi vi dus quaquam ad 2. o ampliora vlcera in vniuerfum pertinet, magis tarne quibufdam accomodatur, qua: ipfe nominatim recenfet. Habet aute ratione aftediium, qui accedere fo- lent,& natura: partiu, qua: vlcerantur: alioquin ille vidus aeque omnibus ido- neus eft,quum vlcera, vbi per fe line vllo aftedu curatur, nec partiu diferimen attenditur, pariter glutinatione, ac propterea tenuiore vidum deliderent. Pri- mum ergo ait[magis autem recctibus.q vetuftis.] vtraque autem per fe, & ab omni alio vitio feiunda,eande exigunt animaduerfionem : fed qua: diuturna funt,plijrunqiiepra:ter vnitatis folutione iinuantur, eum finum quum imple- re carne oporteat, cui materiam fubminiftrat fanguis,vt fit vnde caro genere- tur,abunde hunc produci conuenit-Vino igitur & cibo pleniori opus eft,qui- 30 bus augeatur fanguisiabftinentia & aqua; potio expellenda; funt. Coueniunt autem recenti plaga:,qua: nec caua eft,& pl^runque glutinari poteft:ac fi que habeat affedum adiiidum,is fere dolor eft,qui quum inflamationem excitare confueuerit.nos ad eundem vidum hortatur, quod ip fe innuit, quum fubi jcic, [tum vbi inflamatio accefterit,vel expedetur,] tenuis hic vidus, qui alioquin vlceribus prodeft,potiffimii ad ea pertinet, quibus inflamatio vel acceilit, vel acceftiira efle videatur.Id quanqua recentibus accidit, nonniiqu am tamen ac - cidit etiam vetuftis, vel ex praua ratione vidus, vel ex motu intcmpeftiuo,aut q> refricetur vicus, vel aftxda fed es aitero vitio laboret:haec vbi lnteruemut, fi inflammatio nodum fuperuenit, tamen pertimefeenda eft. Quamobrem pu- 40 gnandu eft inedia, que (vt fupra oftendimus)corpus quodammodo exhaurit, fimtque naturam libere fuum munus proflare: quo fit,vt qua: praefens eft in- flammatio, coerceatur.-qua: expedatur, repelli faepenumero foleat. Frequenter autem inflamatio quum augefcit,in gangraenam degenerat : atque haec rurfus in aif)aKtAoM,quum ita intenditur, vt ipfa particula corrumpatur, graece enim fic dicitur.Id maiu tam in libro de fraduris,q. in eo,cpn eft de vulneribus capitis, nafei ait, quum vicus male curatur,quod no modo ad medicamenta pertinet, qua fuperinijciutur, fed etiam ad viduin.Cauendum igitur eft,non folum ne
<? HIPPOCRATES
madefacietis imponatur, fed ne is vidus imperetur, qui poffit & aliorum fiic- i corii, & fanguinis copiam contrahere.Iure ergo tenuem vidum, &aqua: po- tionem imperat,pra;cipue vbi vlcera in articulis verfentur,& cum inflamatio- ne iungatur.Nam fi exterx partes quum vtrunq; malum experiutur,eo vidu egent,multo magis articuli, qui (vt ante didu fuit)inferre neruorum diftetio- nemfolent.Ipfe autem fe explicat,quum inquit, [nerui difletionepericliteturl cui malo & vinum & copia cibi firmioris, plurimum obeft. Quaobrem, fi vel articulis viceratis, vel alia parte, neruorum diftenuo timeatur, rede inedia pu- gnat. Sed ad articulos reuertamur. Quum ait, [articuli vicere detineantur,atq; inflammatione] quod nos vertimus [ inflammatione] graice habet [ $A 4-tyuunJ i© quod ad pituitam fignificanda vfurpatur: quo modo fi accipiamus, non aliam intelligemus,qqiKL>i|a, id eft,muccus, ab eodem nucupatur,quem plurimum efle in articulis, pallim recefet. Fortafle igitur voluit abftinetia contra muccos niti,vt fine impedimeto poflinta natura difeuti atq; extenuari. Nos tame ra- tione freti, [inflamationejvertimus.<tA4^3t enim,vt in prognofticis,quum agit deinflamationeprarcordioru, apud Hippocratem inflamatione notat, quod a Galeno in eius loci interpretatione admonemur: ide nunc fibi voluifle ratio didat,quiim articuli vbi vioIantur,inflamationem,doloremq; afferant intole- rabile, queadmodu in quarto de articulis memoria: prodidit,cuq; inflamatio (vt aperte iam narrauimus) magis q muccus & pituita circiifpedam vidus ra- i © tione defidcret.De ventre vulnerato res clarior eft,qvt luminis indigeaf.ven- tre autem que koi a/#jj dixit, & thorace intellexit, & quod ei fubiedu eft, vtrunq; enim nominexoiAw,id eft,vetns compleditur, cuius rei teftis locuples eft Galc nus in quarto de ratione curandi. At vbi proprie voluit alterutru ventre nota- ri,nara addidit velava,vt no folum venter intelligatunfed vel fuperior vel infe rior,hoc eft,thorax, vefquod tegitur abdomine : ide quoq; in libro de ratione vidus in morbis acutis, tu in prognofticis atq; alibi f^pius comemorat. Vifce- ra ergo qiue complet vtrunq; vetrem,quiim vulneratur, in inflamationem,cui maxime opportuna fiit, facile incidut: tuc aute propofita ratio vidus maxime idonea eft. Quod fi vlceri acceflerit, etiam fradura,feu capitis,feu femoris, feu 3 ® alterius mebn, duplici nomine eade vtiabftinentiapra:ftat:quadoquide mor- bus eft duplex, & cafus grauior,periculuq; inflat inflamationis ingens.id quis feruari vbiq; debeat,multo magis tame, quum vel pr$ftantifTimu quid pericli- tatur,cuiufmodi cerebru efl: in vulnere capitis,vel grande admodu eft os,quod fragitur,quia tuc malu quoque grade eft. Capite quid e violato, dura mebrana inflamatur. Nam neq; repelli poteft, quod cocurrit, neque facile extrahi,quod fuper ipfa colledu eft.Ea de caufa timenda eft inflamatio, licet alioquin caput, ciim fuperius fit,& no dependeat,no ita humoru cocurfum admittat, vt aperte in libro de vulneribus capitis explicabitur. Verum fi mebrana, vel leuiter etia inflametur, cerebru, quod proximu eft, ob cofortiu eode affedu maxime peri- 4° clitatur: id cu accidit, nihil propius homini eft,qvc decedat. Sed huc circufpe- dus medicus, rem loge ante pr^uides, tenuiori vidu defendet. Femur quoq; in eode periculo reuoluitur ob cafus magnitudine neceflaria: atq; idcirco in ter- tio de fraduris,eande obferuatione pofuit femore frado,qug vulnerato capiti debetur.Nec illud obftat,quod Hippocrates ad fradura cofte inedia vitatituc enim grauius exiftimat coftas fine fulcro fufpedi,quod accidit ciim in leiunio, inani vetriculo minime fuftinetur,q fanguinis copia ad afteda parte trafFudi.
Neque
DE VLCER.IBVS. 7
i » 'X. T Eque ftare conuenic quem vicus exercet, pra:fertim Hin crure verfetur» » 1 N llcut,nec federe,nec ingredi, fed quies & ocium plurimum conducunt.
Si quis ligna feu lapides,feu eiufmodi aliqua tentet,dum mouentur,inter fe glutinare,nihil minus efficiet. Immobilia enim tenere oportet, qua: conferue- fcunt,quod per^que in animalis partibus confpicitur, nanifi quiefcant & im> mobiles fint,nequeut vlla ratione coalefcere. Quapropter, quu vicus eft,quod glutinationem poftulat, vitare in primis motu oportet: nocet enim abunde,ad partem, qu£ exercetur, humorem euocans: hic autem &: madefaciendo gluti- nari plagam non permittit, & pla:ruque folet inflammationem afferre:quam- io obrem ocium & quies vlceri optimum medicamentum eft: moueri & ambu- lare,nili fanis, alienum:quod Hippocrates alibi etiam protulit,quum edixit, vt cofta violata,ab his qua: tuffim excitant a venere , ab omni motu,atque agita- tione corporis caueremus . Sed efto, quiefcendum eflc,& ob id ingrelTum lu- dere, fi vicus fit in crure:quid eft quod neque ftare licet, neque federe?An non quiefcimus,quum ftantes,vel fedentes locum non mutamus? Qmeftioni huic refpondet Galenus in libro de tremore, vbi hunc ipfum Hippocratis locum laudat. Oftendit enim partes noftri corporis mcueri, quanuis locum non mu- tent,fed in eodem manentes,immobiles efle videantur: nam quod in tremore deprehendimus, infecunda valetudine latet. Tremor quidem duplici motu z o continetur, deorfum altero, quo fertur membrum fuo pondere : altero furfum, quo naturte viribus reuertitur : in quo caiu euidentiffimus eft natura: motus. At quum pars integra eft, res obfcura eft : eadem tamen vi natur£e,qua in tre- more attollitur, habetur fublimis : atque illud idem mufculi prieftant , nempe verfus initia contrahuntur. Pars igitur, qua: bene valet, fuperior continetur, etfi,quum grauis fit,fuopte nutu deorfum feratur, quod illis no contingit, qui viribus lam folutis praecipitantur ad morte, quos in prognofticis ait nullo mo- do fe continere pofTe, fed fubinde in ledo ad pedes delabi, quum mufculi ro- bore penitus deficiantur , fine quo contineri partes nequeunt , quo minus fua grauitate deorfum intendat. Eam fententiam firmat Galenus allato auium ex- 3 o emplo, qua: per aerem mouentur, etiamfi quiefcere videantur, & locum non mutare. Nam vbi moriuntur, p ro tin us decidunt, neque vitra in aere verfan- tur,vt qua: moueri etiam non pofTunt.Ergo feu ftamus,feu fedemus,quaquam ne latum quidem vnguem loco difcedimus, mouemur tamen : alioquin neque ftare nobis liceret,neque federe : delaberemur enim, quemadmodum quibus in propinquo mors eft. Itaque fi crure vlcerato,nec ftare licet, nec federe:fequi- tur vt quiefcendum fit, quod per lemamfeftum eft,& ahjs locis ab Hippocra- te explicatur , qui fradum brachium ex ceruice fulpendit , crus in ledo collo- cat,id quod poteft,a fraduris ad vlcera trans ferri :vtrobique enim fimiliter re- fpondet. Vlceratum itaque crus fi immobile laceat, prohibita inflammatione, 40 vt iple in fecundo de vidus ratione in morbis acutis teftatur , minori negocio ad fanitatemperducetur.Duo autem vocabula infusu agi aTf£^iK,qua; nos quie- tem & ocium interpretamur, vel idem fignificant, vel fi diuerfa funt, alterum euidenti, alterum latenti, & obfcuro motui aduerfatunfub nomine autem mt- Acor, id eft, cruris, pes & femur etiam fubijcitur , qua: partes ambulatione po- tiffimum luduntur. At quemadmodum mouere vlcerata membra non expe- dit,ita faluberrimum eft ea, qua: longius a vitio ab funt, perfricare.
8 HIPPOCRATES
» 1^ Orro minus inflammatione centatur recens vicus omne,& cum iplo quod i ■■ 1 iuxta eft, fi quis quam celerrime pus moueat,idque oris receptum minime •> fupprimatur,quam fi prohibens ne fuppuret, nili id paululum, quod neceffa- •• rium eft, pugnet maxime ficcantibus,& medicamentis,qu$ vinculum non po » ftulant. Quadoquidem igneum redditur: deih horror accedit ac pulfus.Infla- •• mantur enim vlcera,quum ad fuppurationem fpe&ant: fuppurant autem fan- •• guine eoufq; alienato, ac feruete,vt putrefcens in eiufmodi vlceribus couerta- •> tur in pus. Vbi cataplafmate vicus nutriedum elTe videatur, reduci a plaga de- •> bet,& proximis partibus imponi, vt pus euadat, & qua; dura funt, emolliatur.
Oratio ha;c nili prarpoftera elTet,multo minus afferret obfcuritatis,hoc eft, 1 ° li ante de affe£tu loqueretur, qui vlceribus nonnullis ftatim a principio iungi- tur ,deinde moneret, quam ille opem requirat. Verum longe aliter habet.Prius enim docet, quid obferuandum lit,poft ad narrandum affe&u aggreditur, qui & a principio interdum confueuit ad vicus accedere, & propolita nunc obfer- uationem deliderat,is autem eft, quum caro pra;ter plaga, quam accepit, etiam colliditur, de quo proxime loquetur.In eo calli neceffe eft id omne,quod colli- fum detritumq; eft, in pus venum tabefcat,quum aliter(vt infra dicetur) refti- tui non polllt. Venire igitur ad cataplafma oportet, & mouere pus,ea animad- uerlione,quam nunc & in fequentibus,fed latius in libro de vulneribus capitis io pr£cepit,nempe vt quam celerrime pus moueatur, atque exitum habeat, neque oris plag£ retineatur: cuius pracepti eam rationem affert, quod lic recens vicus omne,& quod ei proximum eft, no ita in mflamationem compellatur, quem- admodum fi detur opera, ne fuppuret nili id paululum, quod euitari non po- teft, medicamenta ficcantiainducatur,& qua; vinculi opera non egent. Quod enim ait [& vinculum non poftulant] grzce habet [4a^dx<p p infeio7iiAei]:iure autem ita latinu fecimus. Na TnfeuwtAos grace lubligaculu ligni fleat, nec quid- quam verifimilius nobis vifum eft, quam Hippocratem loqui de medicamen- to,quod non alligetur:alligantur autem qua; decidunt, ficuti cataplafma,quod j o ad pus ciendu pertinetdioc enim quoties ab Hippocrate rcijcitur,expelli quo- que fafcice folent. Opinamur autem eius ratione in huc modum effe inftruen- dam, minus fle inflammabitur vlcus,& quod iuxta eft, quam fi vitentur,qua: vinculum poftulant,hoc eft,cataplafmata, & pus mouentia : admoueatur qua: fafcijs non egent, & ficcandi facultatem habent, non linatur in pus verti, nili id paulum, quod impediri nequit. Suffufus enim fanguis in carne, qua; collifa eft, atq; aliqua ex parte nimium detrita,prohiberi non poteft, quo minus fup- puret,atque hoc eft idpaululu,quod necefiarium ait. Quibus politis fequitur, id feruandum effe,quod prsceptum eft.Reftat autem vt efficiat, quod affumit, 40 quod quia dubium cotrouerfumq; eft,adieda rurfus approbatione conuincit. Hitc quiim multis fit offula tenebris,clare a nobis explicabitur,atque ita excu- tietur, vt prope oculis ac manibus teneatur . Eius igitur quod affumitur, caput eft.nifi pus cito moueatur, fed ea dentur,qua: fieri fuppurationem prohibeant, magis & vicus, &quod proximum eft,inflamatur : atq; hic effe approbationis exitus & determinatio debet.Ita aute argumetatio habet. Solent vlcera quum ad fuppurationem intendut, inflammatione tentari: tunc vero ad fuppuratio- nem intendunt, quum fanguis hatftenus mutatur ac feruet, vtputrefces verta- tur in pus: quibus pofitis confequens eft,vt quum fanguis mutatur, feruet, pu- trefcensq; pus efficitur, vlcera inflamatione occupentur. At non propterea ob- tinetur
DE VLCERIBVS. 5
i tinetur quod propofitu ell, nifi fubijciatur, fub ea curatione fanguinem ince- di,alienari, & ita putrefcere , vt conuertatur in pus: hoc enim aflumentes, fi eo q uod proxime coclufum eft,propofitioms loco vtamur, illud proculdubio co »• gemus, ad quod peruenire confilium fuit, nimirum fub ea curatione magis & vicus, & quod proximum eft, inflamari . Breuiter autem h zc ab Hippocrate fcribuntur, atque admodum obfcure. Coclufionem,cuius gratia ctetera appo- nuntur,principio innuit, quum inquit, [quadoquidem igneum redditur, dein horror accedit ac pulfus.] Horror quidem fit ob febrem, qua? inflamationi fu- peruenit. Sedis vlcerata: calor igneus cum pulfu, nihil aliud fibi vult, quam in- io flammationemrde eo enim pulfu loquitur, de quo egit, quum in illis fententijs, qui aphorifmi vocantur, a vehementi ylceru pulfu fequi fanguinis profluuium in di cauit. A ccidit aut e eiufmodi p ulfus,quum ar teri x,qux libere mouebatur, ob anguftiam loci,quam humorum impetus attulit, a:que moueri amplius non poflunt,ita vt homo tunc earum motu la:datur,quem antea minime fentiebat. De pulfu vero arteriarum fine dolore,qui & morborum genera nobis indicat, & virium robur,nihil referri ab Hippocrate, Galenus fa?penumero demoftra- uit.Sed redeat oratio illuc, vnde deflexit. Ergo quum ait [quandoquide igneu redditur, dein horror accedit acpulfus.] notare nobis propofitam conclufio- zo nem voluit,ob eam fcilicet curadi rationem vicus, & quod iuxta eft,magis in- flammatione teneri. Addit [inflammantur enim vlcera, quum ad fuppuratio- nem ipe&ant.] quod nulla ratione firmauit: quoniam fi quis id neget verif- fime conftitutum, nunquam expertus fuppurationem eft, neque alium vidit, quem ha?c male haberet . Neceflario enim, quum ex fanguine fit pus, affecta: parti feruor accedit, ac pulfus, tum dolor, cum vehementi febre homine inua- dit,vt alibi quoque declarauit. Quod proxime fubi jcit [fuppurant autem fan- guine vfqueadeo alienato ac feruente,vtputrefces,in eiufmodi vlceribus con- uertatur in pus. ] aflumptio eft , clarior itidem, quam vt approbationem defi- 30 deret,quum inter omnes conftet fieri pus ex fanguine putri, & a natura fua plu rimum abhorrente. Ex pnedifta propofitione atq; affiimptione infertur, dum fanguis mutatur, atque in pus vertitur, vicus magis inflammatione tentarithoc quia euidentiffimu~eft,idarccrab Hippocrate omittitur. At neque hxc ( vt di- dum eft)ea conclufio eft,quam intendit, fed ipfam infert, fi propofitionis loco accipiatur, addita aflumptione hac, nempe ex ea curatione fanguinem muta- ri,atq; in pus conuerti,quod Hippocrates fignificare voluit,quum ait [in eiuf- modi vlceribus.] qua: verba ad afliimptionem prioris ratiocinationis non fa- ciunt',fed hac alteranyiobis innuunt. In eiufmodi enim vlceribus,hoc eft, qua: 40 hoc modo curantur, fanguis fuppurat:nifi fi ha:c referas ad ea vlcera, qua: ad fuppurationem fpedat . Sed oportebit tunc de noftro fecunda: ratiocinationis rationem apponere, videlicet,ob eam curationem fanguinem verti in pus,fic- que aflequemur ob eandem vicus inflammari , qux fuit complexio propofita. V erum habet aliquid qua:ftionis, quod a nobis aflumptum eft,nimiru,fi pro- hibeatur fieri pus, fi medicamenta dentur, qua: ficcandi vim habeant, fi cata- plafmata repudientur,fanguine magis alienari,feruere,atque putrefcere, quam fi maturare pus contendas. Videtur enim contra res habere,quandoquidem ca taplafma,& eius generis medicameta,eatenus pus citant, quatenus ob calidam atque humidam naturam, fanguinem putrem efficiunt : quod ficcat, quodve pus fieri non finit, tantum abeft, vt putrem fanguinem reddat, vt huic effedui
IO HIPPOCRATES
nihil magis poflit elTe contrarium :eft autem natura frigidu & ficcum,id quod i fieri fuppurationem non patitur, vt tam medici, quam philofophi fcientilfime demonftrarunt: ergo pus mouetibus, qua: calida & humida funt, maxime ad- uerfatur. Quo padto igitur qua;ftionem profligabimus,aut ad exitum adduce- mus,fub i js, qua: fieri pus inhibent,magis q fub cataplafmate & medicamentis pusmouentibusfanguinem putrefcere? Ante omnia reuocare in memoriam oportet affe&um illum, cuius gratia confcribi ha:c ab Hippocrate diximus, hic autem eft, quum quid colliditur fimul & vlceratur , de quo proxime loquetur: tunc autem necelle eft collifam carnem in pus verram tabefcere, neq; licet am- plius curatione vti,qua; vlceri aptetur jhoc eft,ficcis & glutinantibus, qu? pro- io xime vocauit,quod protinus cruentis vulneribus inijciantur:habent au- tem vim adftringendi,atque item liccandi & refrigerandi,ita, vt nec pus om- nino cirent,nec putre quidquam fieri permittant . Sed his reie&is, ad calida &c humida veniendum,fub quibus fanguis ille fuffufus, longe minus putrefcit at- que alienatur,quam fi ea dentur, qua: ficcando & refrigerando funt. H^c enim vbi adeo violata caro eft,vt neceiTario futurum fit,vt cito putrefcat,eo nomine incommoda funt, quod calorem includant, tenuia foramina defent, atque ad- ftringant,& expirare vapores non finant.Hinc naturalis calor in igneum ver- titur, & fanguis alienatur, quod Galenus euenire in ea febre dixit , qua; a fuc- cis putribus oritur . Res fecus accideret, fi przter vulnus pars collifa non fuif- 2. o fet. His ita politis, apparet verilfime coftitutum e (Te, fanguine,qui detrita car- ne ac venulis abrujatis fuftiinditur, magis putrefcere fub ijs, qua: fuppuratione fieri prohibent, quam fub quibus couertitur in pus: relinquitur igitur, vt quum collifa caro eft, plaga &quce proxima funt, minus in inflammatione incidant, fi quamcelerrime pus maturetur, quod nunc ab Hippocrate ponitur: fed latius explicatur in libro de vulneribus capitis, quum prxeipit dari operam, vt vicus cito admodum fuppuret, quoniam hoc pado,qute iuxta funt, inflammari non poliunt, & ipfa plaga celerrime purgatur, ac propterea celerrime etia fanefeit. Nec rationexaret animaduerfio, quam adfcnbit.vt pus exitum habeat, neque inter labra viceris fupprimamct<Qflat.eniniquod retinetur augere inflamma- 3° tionem,& proximas partes corrupere:ergo iure ait, vbi cataplafmate opus eft, hoc eft, vbi pus maturandum eft, quemadmodum in hac ipfa re, non vlceri,fed partibus adiudis imponendum ene:vt pus quamcelerrime euadat,&qu$ dura funr,molhantur,quod a pla:rilque medicis noftri feculi ignoratur, qui catapla - fmata no minus plaga: oris inculcant, q proximispartibus,fed eoru errores fa- tis oftendimus,atque explofimus in expolitione de vulneribus capitis. Redu- cendum igitur cataplafma eft ab ore viceris, vt puri exitus pateat, quod prsece- ptum in fequetibus etiam recenfet:Galenus aute eadem de caufa, pannu quem ad fiftulas adhibet, medium excidit, vt puri ac faniei’ commode exitus detur.
” rA V odeunque vicus telo acuto inferatur, vel ita etia,vt alte infidat, medica- 4° ” V-^mentum exigit, quod cruentis vulneribusprotinus inijeitur, quodve fic- 1 cando fuppurationem prohibeat: fi quid carnis collifum attritumq; a telo fue- " rit, ita curandum eft,vt quamcelerrime fuppuret: nam & minus inflammatio- ne preheditur,& necelfe eft collifam detritamque a telo carnem in pus verfam ” tabefcere,deinde nouam creari.
Quanquam vicus glutinantia exigit,& qu£ ficcandi facultatem habent, in- terdum tamen cataplafmata requirit, & pus mouentia. -quando autem hxc vfu
veniant.
DE VLCERIBVS. »
i veniant, iam nunc declarat, duplicem viceris rationem proponens, vnam fini" plicem,vbi fola leparatio eft eius, quod folidum erat, quem i£tum accipi acuto telo duntaxat necefle eft:quandoquidetn retufo(vt clarius in libro de vulneri- bus capitis demonftrabitur)caro etia colliditur: atque hxc eft altera viceris ra- tio haud fimplex, quoniam vulnerato accedit etiam collifum. Vicus quidem fimplex, quum glutinari debeat, illis eget, qua; protinus cruentis vulneribus inijciuntur, tmfuc vocauit,hxc adftringere & ficcare poffunt, ac repellere, cu- iufmodi in fequentibus effe ait,quod habet loti ramenta, acetum, amurcam, & ferum picis,quale item barbarum eft,& nigrum emplaftrum,ac extera, qua; a i o Galeno in fecundo de compofitione medicamentorum generatim ad morbos attinenti um,confcnbuntur.Huiufmodi igitur medicameta, tum ea qua: fic- cando fuppurationem coerceat,voluit ad fimplex vicus aptari, quum ftudium fit, quamcelerrime glutinare, nec quidquam fit, quod debeat in pus conuerti, ficut in altero vlcerum genere, in quo ait collifam detritamque a telo carnem, oportere in pus verti & tabefcere,vt noua increfcat, & eo pafto vicus ad fani- tatem perducatur. Nam caro qux lacerata eft, Se perruptis venulis fanguine fuffufa, nec fanari poteft,nec inhiberi, quo minus putrelcat , prxfertim quum per vulnus naturalis calor expiret: ea vero qux integra cute collifa eft,nonun- quam digerentibus reftituitur,quod Galenus euenire quoque dixit, vbi fan- to guis fuftunditur : ergo quum & vulnerata & collifa caro fit,necefle eft inpus vertaturac tabefeat, & plaga noua carne impleatur : id ergo moliri debemus, vt quamcelerrime fuppuret,quo fiet, vt minus in inflammationem incidat ob eam caufam,quam in expolitione fuperioris orationis attulimus. Cataplafma- te igitur medebimur & liccantibus.Ex hoc loco Galenus in quarto de ratione curandi, colligit Hippocratem voluifTe vlcera omnia ficcari, illis exceptis, vbi mouendum eft pus . Sed ad vltenora pergamus, fi prius expofueririuis voca- bulu [^/oiKozntj quod mutuatur hic Hippocrates , id nos accipimus in eo vulne- re,vbi telum altius infedit , & ideo vertimus [ vel ita etiam vt altius infidat.] vulnus enim quod acuto telo infertur, modo in fuperficie eft, modo altius pe- 5 o netrat, atque hoc folet appellari ab Hippocrate <!Wo7rii,vt ex ea fententia elici- tur,vbi docet vulnus cerebri, veficx, ventriculi, tenuioris mteftini , iecinoris lethale effe:fed clarius ex libro de vulneribus capitis.
REcenti cuiuis vlceri, nifi fuerit in vetre, pro valetudine eft fanguinis am- plius minusve e plaga ftatim fluens: nam & ipfum vulnus, &quxiuxta funt, minus inflammatione premuntur :prodeft etiam diuturnis vlceribus id agere,vt fanguis crebro tam ab ipfis,quam a partibus adiu£lis,vtcuqi oppor- .. tunum videbitur,eftimdatur: atque adeo fi vicus fuerit in crure, vel in digito .. pedis, aut manus, magis quam fi in alia parte corporis. exhauftu enim fangui- .. nis eruptione ficdus redditur, ac minus, neque madere vllo pafto fimtur.ad- 40 de quod a putri atque alienato fanguine omnia proficifcuntur.
In curatione viceris ficcare conhlium eft, & cotendere,quantu fieri poteft, ne inflammatio fubfequatur, qux vbi fit , fanefeere plagam non patitur, quo Ipeftans auftor in ea fententia fuit, vt fanguis vel ab vlcerato loco, vel a pro- ximo effunderetur : fic enim futurum exiftimauit , vt detrafto impedimento facillimead fanitatemperuemat. Qu^amobre principio docet faluberrimam ex quolibet recenti vicere , prxterquam ventris , maiorem aut minorem fan- guinis detra&ionem : cuius prxeepti rationem fubijcit, quod hac via & vl-
ii HIPPOCRATES
cus, & qua: in vicinia fune ,non xque inflammationi exponantur, qua: res i manifellior eft, quam vt exponi debeat . dempta enim aliqua ex parte cati (a, fanguinis fluxu, quis dubitet minus in metu clTe inflammationem? Quanto autem fanguis citius funditur, tanto minus periculi fubeft,& ob id [flati m ]ap- pofuit, quin & finguis a principio fua (ponte interdum erumpit, ita vt nul- lo negocioqiianttimuis emanet ,fed tempore nonfimilitcr per fc procedit. Quoad vero linamus efliuere, Hippocrates prxterijt, tantum dixit, [amplius minusve] prout fcilicet magnitudo viceris, & amplitudo fuadet , prout item alFeiflus locus, habitus totius corporis, natura offcnli,& extera hortantur, qua: vel ipfe,vcl eius aliquis xmulus in quarto de ratione vnflusin morbis acutis 10 fe&avena prodidit modum mittendi (anguinis indicare: qui quum certus prxfcnbi nequeat, medicinam coniefturalem maxime rcdditicademquc ra - tio fanguinis efl,feu linatur ex plaga flucre,feu fecetur vena:quc quum ita ha- beant, aliquando copiolius, aliquando parcius eftundi hunc patiemur, intui- ti,quacunque Hippocrates folitus eft alibi refpicere. Excepit vlcera vetris,uoi Auji, id eft, ventrem, thoracem intelligens (vt Galeno placuit ) & quod abdo- mine tegitur. Cur autem vulnerato ventre fundi fanguinem noluerit,in aper- to eft: veretur enim ne dum ex plagcc oris erumpit,aliqua ex parte ad interio-- rem regionem feratur, quod quum accidat, mala affert complura. Si quidem ( vt ipfe alibi demonftrat) vbicunque fanguis in ventrem p arter naturam flu - zo xerit, necefle eft fuppuret,vt qui naturam fuam non polfit extra venas retine- re. Quamobre vulnera ventris hic tantum accipienda funt, qua: vfque ad fpa- cium interius pertinent, quo periculum eft, ne unguis fe conferat: extera qua: fummam tantum partem attingunt, niliil proprium exigunt, Icd ab imminc- ti inflammatione non fecus,quam qua: funt aliarum partium, fluxu finguinis line vllo periculo vindicantur.Facta recenti viceris mentione, ne huic tantum aptari hoc prx fidium arbitremur, prxcipit,vt in vetufto quoque denius ope - ram,vt fanguis tum ab ipfo,tum ab ijs,quq in vicinia funt, crebro euadat Mo lietur ante fere eadem ratione, atque in recenti. Vtrunq; enim ficcare opus eft, illis vitatis, qua: fanefeere plaga non linunt, quo etiam cofilium dirigit,quiim 50 iubet ex vetufto vicere fanguinem effundi. Iure igitur illi reprehenduntur ,i Galeno quarto de ratione curandi, qui Tlicflali (ententiam adamarunt : vo- lunt enim no modo ThelTalum,fed etiam Hippocrate petere curationis con- lilium.i tepore, quum hic vetiifti viceris meminerit, iuflentq; vt fanguis cre- bro effundatur: quod longe aliter habet. N011 enim ad tempus rcfpicir,fcd ad naturam affe&us, qui ex reccmi,vcl cx vetufto vicere, vtilitcr ferri fingiuncin denunciat. Sed vtitur Hippocrates pnfeorum breuitate, qui vbi rceenlciula tria edent, e quibus primum fecundi indicium lit, tertium fcquatur ex fccun - do, contenti primum ac tertium fcripliffc ,omittere fecundum confucucrun t: quod apertem hoc loco deprehenditur. Tria enim refpicienda funt , vice- 40 ris diuturnitas , affeihis malignitas , & fmguisab vicere nianans : diuturni tas viceris, quod primum eft , proculdubio alterum indicat, nempe maligni- tatem , line qua minime protraheretur, vbi nihil eflet in curatione pecca ti:vt autem malignitas omnis tollatur, debet fubinde cx plaga fanguis ef- fluere: id erat tertium, quod Hippocrates a primo proxime fubiecit, quum inquit, [prodeft etiam diuturnis vlceribus id agere, vt fanguis crebro tam ab ip(o,quam ab adiundis partibus effundatur.] prxteri jt autem fecundum, hoc
DEVLCERIBVS. J5
i eft, malignitatem viceris, quod primo & tertio interijciendum fuit, fed facile percipitur, quum fignificetur a primo,quumq; tale iit, vt inferat tertium. De ~ beri enim fanguine fundi, non ex vetuftate(vt illi fentiunt) fed ex viceris ma- lignitate colligitur. Adiecit[crebro]quiiin no tantum fatis fit,femel aut iterum id moliri, vt exhauriatur fanguis in affedta parte receptus, quado ille qui con- fluit,quum nondum fublata malignitas eft, corrumpitur : quamobrem donec particula ad antiquum ftatum reuertatur, fubmde euellendus eft . hoc autem fieri voluit, vtcunque opportunum videbitur,quod vel ad tempus referri de- bet,ita, vt tunc expediat, quum a tempore, hoc eft, morbi conditione requiri - i o tur: vel ad locum,ex quo fanguis eijciedus fit, quem duplicem pofuit, eum qui vulneratus eft,& eum qui iuxta eft:ehges autem modo huc, modo illum, pro- ut in rem cile iudicabis, quam rem fitus ipfe partium, ante omnia declarabit. Hanc medicinam prarcipue probat, quum vicus in crure verfatur, vel in digi to pedis, aut manus. Ha: fiquidem particula: fubiectx funt, & ab alijs depen- dent,vnde prompte materiam concurrentem recipiunt, atque (vt in libro de vulneribus capitis teftatur)inflammationc occupatur, quod non euemt in ca- pite,quum fuperius fit,& aliunde non pedeat, quapropter eas partes tato ma- gis exinaniri decet, quanto facilius inflammationi obijciuntur. Habet in fine a putri fanguine, atq; alienato omnia proficifci. nam mala, qua: grauiflima ti- 2.0 meri pofl~unt, e fanguine oriuntur, qui putrefcens,& in faniem verfus,inflam- mationem auget,qua: poftea in gangrxnam degenerat, fed tandem pars alie- natur & corrumpitur, cui malo non caro folum,fed os quoq; exponitur, quod vbi defluente fanguine afficitur , in ea mala compellitur , qua: ipfe in frafturis & capitis,& aliarum partium, indicauit. Nullum igitur tam graue malum eft, quod putrefccte atque alienato fanguine non fiat : fed hoc periculum euitabi- tur,f!,vt prxcipit, fanguis ex vicere profluat. Hinc patet,quantum recentiores medici labantur, & quam longe recedant a prxeeptione Hippocratis, quum id non agant, vt ex vetufto vicere crebro fanguis euadat,quod adeo neceflarium cft,vt fine hoc,vel nullo modo,vel certe vix fieri voti compotes poflint:fedin 3 o recenti quum fanguis per fe manat,plurimum fxpc laborent, vt vtiliter fluen- tem fupprimant, neque vfum animaduertant, quem homo ex fanguinis eru- ptione confequeretur.Sed plura qftatueram, redibo igitur ad Hippocratem.
POft detradtionem fanguinis vtiliter his vlceribus lpongia alligatur denfa, mollis, incifa,ficcior,n5 mades, vel fpongix fuper inijciutur folia gracilia. Fieri non poteft,quum fanguis euadit,quin aliquid retentum ad labra vice . ris adhxreat,ipfumque madefaciat, &fanan non permittat, ei malo nunc luc- currit,fpongiam admonens, qua: fanguinem illum vniuerfum abforbeatihanc voluit denfam efle,quia qu a: rarior eft, non ita fanguinem combibit: mollem vero & incifam,nc duritie & gibba mole oras viceris offendat, quod maxime 40 vitandi! eft . quandoquidem ex dolore, fucci ad plagam concurrut,id etiam fi non fieret,vitari nihilominus ea offenfa debuit,ne fruftrahomo lcdatur.Vbi- que enim monet aubtor, vt quum aliquid molimur, vbi dura quapiam re cor- pus excipiendum fit, fubie&a lana, vel pannis aut molliori aliquo interpofito, duritiem fugiamus,atque hoc fibi voluit, quum in procemio de ratione viftus in morbis acutis imperat,vt vbi euitari dolor poffit,xgrotans curetur maxime iucundc.Sit igitur fpongia incifa ac mollis, vt plaga; aptetur, & duritie, dolo- ris fenfum no afferat :arida item fit,& non madeat, quod mox de linteo etiam
i4 HIPPOCRATES
fubijcit, quoniam qua; arida eft, valentem ficcandi facultatem habet, quod vl- i ceri expeaitiffimura eft,qu<| madet, neque ita ficcat, neque ita fanguinem re- tentum abforbet. Vbi ait [non madens] verbum[non] ab ipfo fcnbitur.il. quod etfl ad diftinguendum vfurpari foleat , hic(Galeno tefte) negandi vim habet, quomodo vfitatum in Homero quoque legimus, in eo verfu:
BilAo/i’ iyd Aaojj doii ‘ifx paxi 'A cnsoKi&i.
Significat enim: V olo populu feruari, non perire. Folia quoque gracilia fu- perinducit,quorfu vero aut cuius herba:, ex alijs locis intelligitur: infra enim, vcrbafci,trifohj,& epithymi folijs vtitur,vbi contra inflamationc pugnat, ob quam in opere de articulis ad vlcerata fimul & luxata, tuffilaginis,& bet£ folia ro imponit, qua;, qi modice iiccent,vlceri etiam coducunt,atq; huius generis nuc accipi debent herbarii folia: na qua: graciliora non funt,fed portulae^ vel vra- bilici Veneris, modo crafTa & pinguia, fine vlla ficcadi facultate madefaciunt.
OLeum, & qua:cuque medicamenta lenia funt,aut olei vim habent, his vl- ceribus aliena funt,nifi prorfus ad fanitatem iam intendant -recenti item „ vicere medicamenta, nec lema,nec pinguia conueniut, prsfertim quum valde » purgari defiderat:atque(vt vno verbo dicam) oleo tam hyeme, quam teflate,
„ ad ea vlcera vtendum,qua: facultatem eius generis requirunt.
Medicamenta.qus nos lenia interpretamur, Hippocrates nucu-
pat, cuius verbi vim aperuit Galenus,eo comprehendi volens qutecunque olei 2.0 naturam habet,cuiu(modi efTe ait adipem, pr^fertim fuillam,tum vrfina,dein ceram, quibus annumerauit etia ceratu, quod ex cera & oleo conficitur. Oleum igitur & lenia medicameta omnia inquit inimica efTe vlceribus his,ncpe diu- turnis , de quibus proxime loquutus eft , quum iinperauit, vt fanguis fubinde euelleretur.Nam feu glutinari h*c oporteat, feu quod caua fint, carne impleri lenia medicamenta incomoda funt,quoniam glutinatione impediut, plagam non modo non ficcant,fed,quod deterrimum eft, fummopere madefaciuc. Et vbi a;ftate vlceri lordido adhibentur, putrem reddere alfeftam particula pof- funt,quamobrem recenti quoque vlceri aliena funt, maxime fi fordidum fue- rit,quia vbi puru fit, non a:que nocent, minus item aliena funt, quum alijs me- 3 0 dicamentis mifcentur,vt in fequcntibus apparet, vbi cataplafmate ex lenticula vtitur, oleum adijeiens. Quid quod neq; idonea funt lenia medicamenta, qua; fuperuementi inflammationi fuccurrant : his enim medentur verbafcum, tri- folium, & alia , qua: ficcandi & difeutiendi facultatem habent , vt clare ex fe- quetibus patebit. Excipit vlcera, qua: iam ad fanitatem intendant, vt qua: tuto & vtiliter lenibus foueaturunffa enim , quum fcribit quopa&o cicatricem in- ducere pulchram conueni at, adipem, oleum, & fimilia imponit, quorum vfus potiflimum in vetuftis requiritur,qua: fere dura funt & afpera.Elt tamen vbi alioquin vlcera lenibus inungere oporteat. Solet enim dolor vehemens inter- dum vlceratam parte occupare,pra:fertim fi mflamatio acceflerit, in quo cafu 4° pofthabita viceris curatione,cofilium ad finiendu dolordm intendit, qua rem lenia & relaxantia medicamenta, commode perficiunt. Eadem aptatur, fi pe- riculum iit diftentionis neruoru,quemadmodu vbi cum vicere fradtum os eft, aut luxatum, quod Hippocrates cerato inungit,lanamq; vino & oleo maden- tem fuperinijcitshic aute imperat, vt, fi quado ad ha:c prariidia confugiamus, fiue ?ftate,fiue hyeme,oleo potius quam cteteris vtamur,puta quam adipe, re- fina,vel cera:quando autem id vfu veniat, fatis expolitum eft.
Purgare
DEVLCERIBVS. ,5
1 " Vrgare vero aluum in bona parte vlcerum pra:flat, nempe in vulnere ca-
«• J. pitis,ventris,arciculorum : atque vbi periculum inflat, ne quid corrumpa- »• tur: in his item qus futuram poflulant, vel exedunt, aut ferpunt, vel alioquin - inueterauerint, aut vinciri debeant.
Si cseterse huius libri orationes ita clare legeretur a Galeno expofit?,vt h?c, quam perfe&d aperuit in quarto de ratione curandi, mihi multo minus laboris impenderet, fatis enim fecifTe viderer, fi nihil de meo adijciens,huc ea dunta- xat transferrem, qua: ille varijs locis adfcripfiffet,quod nunc facia.Cenfct igi- tur Galenus Hippocratem ad viceris naturam refpicere,quum cauet,nc made- xo fiatiad magnitudine, quum prscipit, vt aluus purgetur, ita vt in vlceribus fi tri- pliciter madefacientia vitari debeant, non item fimpliciter atque abfolute alui purgatio neccfTaria fit,fed fi tantum ex eoru genere fint,qu£ magna funt.par- ua enim, quum periculo careant, neque eo dolore premantur, qui euocare fuc- corum copiam ad violatam particula poffit, fere fine purgatione cofanefcunt: contra, qua: magna funt, purgationem amant, vt corpore puro exiflcntc, purus quoque locus affe&us feruetur,nequc humores aliunde influetes recipiat, fitq; natura exonerata potentior ad plagam fanandam, id enim opus no efl medici, fed natura:.Triplici autem de caufa,tam vlcera, quam reliqua vitia redduntur magna, vel quod prsflantem locum occupent : vel quod latius pateant, atque io ampla fint: vel quod maligna. Hippocrates tria h zc genera propofitis verbis compIe£h'tur,nam fingula purgari corpus requirunt. Vulnera quidem capitis, ac ventris vtriufque, fcilicet thoracis, & eius qui abdomine contegitur , ideo magna funt, quia partes occupant pra:flantiores. qua; futura aut vinculum po- fcunt, ampla funt, quum, qua: exigua funt, fine vinculo, fine futura glutinetur, reflat tertium genus, quod ea comprehendit, qua: ex malignitatemagnorum fibi nomen inuenerunt. ha:c notauit, quum meminit eorum, qua: in articulis verfantur,aut inueterauerint, aut vbi periculufit,nequid corrumpatur, fiqui- dem ha:c omnia maligna funt.vocauit enim Galenus malignum vicus id, quo humor acris fertur, & vbi locus vlceratus adeo vitiatus efl,vt quidquid recipit, 3 o corrumpat. Ergo illa vlcera malignis annumerari poliunt, vbi pericuiu cfl,ne quid corrumpatur, quia tunc veremur, ne caro corrupatur,cum maxime deti- netur inflamatione.qutepoflcain gangrenam degenerat,& tandem in id vi- tium,quod Hippocrates vocat fub quo non folum caro, fed os quoq;
vitiatur.qua: exedunt aut fcrpunt,id fimiliter efficiunt ob coitu humoris mali ac biliofi,fine quo nec diutius trahi confueuerunt,inde enim fit, vt cicatrix, aut nulla inducatur, aut indu&a rurfus decidat.Hsc omnia, quia eam coditioncm habent, vt fuccum non modo vitiofum admittant, fed etiam efficiant, idcirco inter maligna referuntur, & propterea magna funt,ac purgatione indigcnt.in quorum coetu poni etiam poffunt, qua: articulos detinent, equi chordis & ner- 40 uis continentur, & carnis fere funt expertes, atque hac de caufa dolorem & vi- gilias afferunt, & aliquando neruorum diflentionem, quo fit, vt obnoxij fint fuccorum fluxui, & quos recipi unt,facillime corrumpant.
EMplaflra aute inducere prius non expedit, quam vicus exquifite ficcetur, quo fa£to vtiliter imponuntur.fepius vero fpongia ad plaga admouenda: " fa:pius item dandu efl linteum purum, ficcum, tum medicametum,quod ldo- >> neum videatur, inijeiendu efl, quod aut alligetur,aut fine vinculo relinquatur.
T» 4)tJ^«K»,quod Hippocrates fcribit,latine reddimus [inducere
is- HIPPOCRATES
emplaftra].Sunt autem ha:c medicamenta, qua: fere ex metallicis componun- i tur,& ficcandi beneficio vlceribusaccommodatur.e quibus alia dicuntur e»«- pa, quod eruetis vlceribus ad glutinandu protinus inijeiantur, atque hac nunc pracipue intelligit:alia r«$iu»W*quod carnem alant-.alia «snass-W.qubd cica- triceminducant;aliadetergunt vlcerafordida:alia fuperatem carnem exedut. quidquid horum fieri oporteat, non ante dari emplaftrum debet, quam plaga ex toto ficca fuerit.nam,fi madeat, quum fuperimponituremplaftru, eius vim non (entiet,& conclufo ac retento humore, non mediocriter offendetur, hunc ergo vniuerfum prius combibi & exiccari voluit per fpongiam fapius impo- litam, vt paulo fupra etiam prodidit, quum eam adhiberi mollem iuffit, tum 10 denfam,incifam,& ficcam. Sed quia veretur, ne poffit ex toto per fpongia fic- cari, poft hac linteum admouet,vt quod reliquum eft humoris abforbeat. hoc autem ficcum accipit,qu.od madidu ficcare nequeat: praterea purum, vt ocu- los dele<ftet,ne fi rubrum fit, opinionem faciat fanguinis fluentis,!! alia re infi- ciatur,vel glags incommodum fit, vel indecorum. Neq; folummodo linteum admoucri purum voluit, fed fafeias etiam, vt clare in fecundo de officina me- dici demonftrauit, vbi eam conditionem adiecit,vt fint molles, ne moleftiam afferant, quum plagam contingunt.id quanuis hic pr$tereatur,aque tamen ad linteum pertinet: fed fatis apponitur, quum fpongiam inijei mollem imperat- Quid quod Galenus in quarto de compofitione medicametorum generarim ad morbos attinentium lintei nominatim meminit, edicftque,vt ad detergen- da vlcera mollius fumatur? Vicere iam ficco, id imponi debet, quod commo- dum videatur . fpeftandum autem principio eft, quid plaga exigat, num fim- plex fit,& qua: glutinari debeat,an caua,& qua: impleri, an aliud remedij ge- nus dcfideret:quo cognito confideranda natura hominis, & proprie partis af- fedaunfpicienda item alia omnia,qua valentius aut infirmius medicametum requirunt, quum no fatis fit genus nouiffe,nifi propria quoque fpecies inteili- gatur.atque hoc fibi voluit, quum inquit [medicamentum quod idoneum vi- deaturj.id quod vel obligabis,vel folutum dimittes, vtrum expediat, docebit pofitus partis, vbicuque enim ita pars fita eft,vt neque deorfum fpe&et, neque 3° multum promineat, fruftra vinculum datur, quum medicamentum perfe ma- neat,poffitque vinculum comprimere,atque ob id inflammationem excitare: fin ea fuerit politura fedis affeifta,vc nequeat emplaftrum retinere, ne decidat, alligandum eft, quemadmodum pracipit Galenus in glutinando vulnere ab- dominis^a lege leruata, quam Hippocrates in fecundo de officina medici tu- lit,vt fcilicet fafcix anftentur, quatenus contineant,fed non vrgeant.Catapla- fma vero promptius decidit, quam emplaftrum, quod valentius haret.quocir- ca, vbicuque cataplafma fuperdedit, vinculum quoque adhibuit, neque id vn- quam fine fafeia reliquit, vt nunc facit emplaftrum.
PLerifque vlceribus calida tempeftas hyeme falubrior eft,nifi fuerint in ca- 40 pite & ventre: falubrius adhuc aquino&ium.
Ccelum, quo continemur, medicamenti locum habet, ita, vt quum morbo aptatur, iuuare poflit:nocere,cum alienum eft,qua noxa interdum cuitari non poteft.fed contraria facultatis remedio finitur. Verum cceli vocabulo duplex fubie&a notio eft, regionis fcilicet,ac tempcftatis. quaquam Hippocrates bre- uitati ftudens , alterius tantum mentionem faciens, regionem praterijt, qua & ipfa fub eandem rationem cadit, vtraque autem ad ambientis aeris qualita- tem
DE VLCERIBVS. i7
i tem refertur, quo in curadis vlceribus temperato egemus, & immoderati tam frigoris, q caloris omnino experte, vt liceat natura: id praftare, quod fui mu- neris eft, nempe glutinare, implere,ad fuppuratione perducere, prout vlcerum conditio poftulat:maxime vero licebit, quiim nulla cceli exuperatia impedie- tur.quo fpe&auit Hippocrates in fecundo de ratione vi£tus in morbis acutis, vbi illis fubuenit,qui cibu pra:ter confuetudinem ingelTerunt: calore enim & frigus cauit,vt fine vllo impedimento natura in cibi cottionem incubat. Non immerito hic faluberrimam cenfet aquinoftij tempeftatem,qu£ propter me- diam quandam teperationem abvtroque excefTu recedit, quod fi vergere ad io alterum oporteat, ^flatem hyeme opportuniorem ducit.Excipit vlcera capitis & ventris,hoc efl, thoracis, & eius, qui abdomine velatur. Frigus quidem vlce- ribus inimicu eft, calor vero idoneus,quod ipfe alibi tradidit:ideo magis ^ftas prodeft,quam hyems. hoc noluit valere in vicere capitis ac ventris, cur aute in libro de vulneribus capitis falubriorem pofuit hyemem,quo tepore hominem alioquin ex vulnere capitis moriturum diutius trahi dixit quam xftate . mihi non alia nunc ratio fuccurrit,magis ad rem appofita,quam qua: ab ipfo reddi- tur,quum habitiorem iuuenem media sftate,neruorum rigore detetum per- fundi multa aqua frigida iubet,vt naturalis calor a quo folui morbum oportet, hac via in vnum coa&us potentior fiat. Idem accidet in vulnerato capite,ven- tre,aut thorace,quibus locis vifcera, vena:, atque arteris multa: & grandiores fubfunt :quo naturalis calor confugiet coaflus frigore ambiente; & quum va- lidior efficiatur, morbum minori negocio tollet, hoc eft, fanationein viceris perficiet. At membra, quum neque venis, neque arterijs ita magnis couftent, naturali calore non abundant: fed hunc ita infirmum habent , vt nequeat fri- gidiorem aerem fuperare,fed magis cedat,propterea Isduntur membroru vl- cera,longe magis hyeme quam a; flate.
"I 7 Bicunque in vlcenbus,c|us neque re<fte,neq; vt res poftulat, aflidue pur- .. V gata prius fuerint, produci caro coeperit, folet plurimum fupercrefcere: in .. his vero,qu£ recle,atque vt res poftulat, aflidue purgentur, & nifi collifum ali-
3 o quid acceflerit,ficcis prsfidijs nutriantur, plsrunque caro non excrefcit.
Locushic mutilus legitur in codice Hippocratis , fed eum reftituimus ex quarto de ratione curandi, vbi Galenus integru inferuit. Agit autem de vicere cauo,quod glutinari no debet, fed impleri, quod ficcis medicametis perficitur. Nanque viceris curatio ficcantibus(vt fupra indicauimus) in vniuerfiim per- ficitur, pneterquam vbi caro collifa eft, qua: quum fanefcere nequeat, necefle eft in pus vertatur ac tabefcat : alioquin perpetuum eft , vlceri ficcantia medi- camenta fuperdare:quod pr^ceptum quamuis antea proditum, tamen quia fa- luberrimum eft,reducere nuc in memoriam voluit. Ergo vbi caro producen- da eft,fi vicus minus reftc purgatu fuerit, plus iufto increfcit : fi comode prius
4 o ficcetur ac purum fiat,plsrunq; excrefcit. Creatur quidem caro a natura par-
tium,qus iuxta plagam funt,ex humore,qui ibi continetur. Probabile igitur eft,quo minus ficcatur vicus, purgaturq; ab humore neceflano fuperante, eo plus ali carnis atq; infirmioris, adeo vt fupercrefcat & hebes fit, quo ficcius 8c purum magis feruatur.eo miniis carnis produci ac firmioris, quod in libro dc vulneribus capitis prseclanus expreffit . Monet enim ne finamus carne humi- dam efle,ac diutius purgari/ed quam celerrime pura exhibeamus, nam fic aic carnem no hebete, fed firmam creari, & minime fupercrefcere: id quod tenere
IS HIPPOCRATES
memoria debemus, cum eo,vt intelligamus,vbi vicus fordidu fuerit, no modo i
came non impleri, fed a fanie exedi, & aflidue magis finuari,& fieri cauum.
QV od fi os vftum,aut fedum,aut alia de caufa abfceiTerit,ea vlcera cicatri- cescauasaccipiunt.
Vbi fradurE carnis quoq; vulnus adijcitur, nonunquam id os fecedit, ne- que recodi poftea poteft,nifi aliquid ex ipfo praecidatur, quemadmodum ipfe retulit in opere de fraduris : interdum aliquod fragmentum refolutum ab alio ofle,per plagam recedit:interdum,quod corruptum vel cariofum fit, aduritur, quocunque modo ablcedat, afTerit Hippocrates cicatrices cauas induci : idem quoque prodidit in fexto libro fententiarum,quos aphorifmos vocauit. Ratio i o in aperto eft:quippe quum, vbi os deeft, aliquid calli increfcar, fuper quo caro non ita producitur: quandoquidem non a callo, fed a carne, qu^ eandem natu- ram habet, creari debet . Alitur ergo caro, qua caro eft, & cauum implet, qua callus,non itetmatque id in caufa eft, cur cicatrix caua inducatur.
IAm vero vlcera non purgata, nec fi in vnu cogantur, glutinari poliunt, nec per fe comittuntur:glutinari ite ea nequeut,quoru partes, qu? iuxta funt,in- ■ flaraatione vrgetur,dum Iiec maneat. Tum illa, vbi qua; vlceri proxima funt,
■ nigricie occupatur ob putrefcente fanguinem,aut ob varice fluxum fanguinis ■ fubminiftrante,neq; illa glutinari ponunt,nifi qu? iuxta plaga funt, curentur.
Quum nullo pado fanari vlcera pollint, nifi natura,cuius id efledu eft, re- 10 de valeat, & nulla impedimenta prohibeat, meminit Hippocrates vtriufcjue: impedimenti quide cuiufinodi eft fordes,quum ait, non purgata vlcera no fa- nelcere : natura; vero fcilicetpartis violata;, qu^ caufa fanitatis eft,quiim indi- cauit proximas partes oportere prius &c ab inflammatione & a nigricie vindi- cari. Scire aute licet, tunc fanari vlcera, quum orE,quE diuife erat,coIiErefcut, id quod duobus modis contingit:altero,quum fola diuifio eft, nec quidquam carnis detradum eft, in quo cani oi e a medico in vnu coguntur,& fi opus eft, vinculo, fibula, vel futura continetur,ficq; fua (ponte coalefcunt: altero, quum aliquid carnis iam perijt,ita,vt oi e nequeat amplius fe contingere ac glutina - ri,fed per carnem iungantur,quE media inter ipfas producitur,quem fanatio- i o nis modum Galenus appellauit nara m Hunc attigit Hippocrates his verbis[nec per.fe comittuntur] proprie enim per fe committi dicimus, & non medici opera qua; increfcente carne media coniunguntur, fed priore modum fub ijs verbis compieditur[nec fi in vnu cogantur, glutinari poflixnt] ea enim vlcera iignificat,qu£ fua fponte coalefcunt nulla carne inter oras produda,fed tantum oris in vn um addudis, atque ita contentis. Vtrouis modo curare vicus priftat, tolli impedimentum neceiTe eft,& adiundas partes bene valere, alio-
3uin,ne ora: glutinari poffent, nec media caro increfcere. Purgare igitur for- em conuemr,quam vicus contraxit, & proximas partes in antiquum ftatum reftitucre,quE quamuis multiplici genere vitij teneantur, tantum inflamma- 40 tionis meminit,& nigriciei,quod frequentiores fint.Inflammationi itaq; me- deberis,tum nigriciem tolles, & fi quod aliud malum proximam fedem infe- ftet,vt quum fana fuerit, natura validior fuum prxftare munus poffit-Csteru nigriciem proficifci ait afanguineputri, vel a varice fluxum fanguinis prE- bente.Sanguis enim(vt Galeno placuit) quum aliqua partem corporis fuftun- dit e venis-edudus, vel quod apertE,.vel quod collifa ac detritE fuerint, colo- rcm mutat,nec retinet floretem illu rubore, fed nigrefcit aut liuet, vel a natura
vincitur
DE VLCERIBVS. i9
i vincitur ac fuppurat, cinerei coloris efficitur, fed interim liuet . efl enim liui- dus color medius inter nigrum & rubicudum : qui confueuit etiam apparere, quum fanguis,qui iam niger eft,in pus conuertitur, ficq; liuor 1 uppurationem denunciat. At tuc manet niger fanguis,quum nequit a natura fuperari : fed ex toto putrefcit & corrumpitur , quem locum Galenus in fecundo de fra&uris, qua de calce,fufiusenodauit.Merito igitur Hippocrates nigriciem fieri ob pu- trem fanguine indicat:nequit enim a venis transfufus a natura vulnerata; par- tis fuperari, atque in pus eonuerti , vtpote qua; exi£hi & inflammatione, qua: plterunq; fubfequitur, imbecilla fit. Accidit etiam nigricies ob varicem, vnde io fanguis ad viceris regionem transfunditur, qui per fe niger eft Sc crafliis, & multo nigrior redditur, quiim extra venas fufus, neque difciititur, neque fup- purat:eiufmodi ergo nigricies aufereda eft, quum fanefcere plagam non per- mittat.De verbis autem Hippocratis,quod nos interpretamur [non poliunt] ille habet oCxiBiAa, quod proprie fi gnificat nolunt, fed vfurpari etiam folet pro [no pofluntjtum ab Homero, tum ab Hippocrate, vt in opere de articulis,qua de femore in priorem partem prolapfo,vbi Galenus eius verbi vim expreffit.
VLcera in orbem,fi intus caua fiant, quod abfcedit,vel ad totum orbem, vel ad dimidium fecari debet in longitudinem hominis naturalem.
Caufam nunc famtatis attedit, nempe naturam partiu,qu£ mxta vicus funt, t o quas voluit ab omni affe&u explicari,vt natura firmior, fuo munere pr<gftatius fungatur, & fanitate reftituat. Igitur pra:ter alia mala folent labra viceris dura fieri & occallefcere, prsfertim quum res diutius trahitur, quo fit, vt quum ha; partes no amplius valeant,no poflit vicus ad fanitate peruenire,nifi callo prius & duritie liberetur, quod nunc agit Hippocrates,quum vicus in orbem pro- ponit,& intus cauum: (id enim Galeno tefte inteIligit)quod oras habet duras & calIofas,vt qua;, quum cauo intus vicere abfceflerint, a fubiefta carne haud fouetur. Pixccipit igitur, vt fecetur omne id, quod abfcedit, fic,vt fcalpello,veI per totum, vel per dimidiu orbem linea ducatur in logitudine hominis natu- ralem^ detradlo callo ac duritie fiat aditus, per que immittere medicamenta 30 liceat, quod antea non licebat, quo nomine fecari plaga voluit, vt clare in libro de vulneribus capitis teftatur,vbi non modo eam, qua; in orbe eflet,fed aliam, (modo intus caua effet) incidi iullit, cuius prarcepti ratione adfcripfit his ver- bis [incidere id cauum tranfuerfum conuenit, qua non facile medicamentum quodcunq; idoneum fuerit admittit.] Quum vero de vlccribus in orbe traifta- uit,iuflit, vt loga efficiatur orbe duabus lineis incifo in longitudine hominis: nunc adijcit,vel ad totu orbem, vel ad dimidiu:fiquidem fe&io totum orbem comprehedat, duplex fit necefle eft,quod in libro de vulneribus capitis expo- fuit:vna enim linea ab ora; principio ducla ad plagam terminatur, altera e re- gione a plaga incipies ad fanam vfq> partem procedit : fecari enim totus orbis 40 vna perpetua linea non poteft,^ fi dimidiu duntaxat incidatur, abude eft vna ducere. Quando id conueniat Hippocrates praitermifit-.facile autem ex caufis intelligitur, quibus venire ad feiftionem cogimur, ex cauo fcilicet,quod inter oras eft,& carne fubieda, qua medicamentu no recipitur, & ex callo atq-, du- ritie.Haic fi fubfint toti orbi,fecarc totu oportet: fi alteri parti,dimidiu.Re<fte autem monuit, vt linea in longitudine hominis ducatur: cauet enim,ne tranf- uerfi fecetur mufculi,qui paucis exceptis, quemadmodu in inguine, in longi - tudinem hominis procedunt.Illud aute ignorare non oportet :qi fi plaga, qug
ZO HIPPOCRATES
in orbem eft,fecetur,& longa fiat, quamuis neque caua fub oris fit, neque cal- t lofa,citius tamen fanefcet, & caro ab angulis multo celerius producetur.
CVicunque vlceri fuperueniat eryfipela purgare corpus conuenit, feu de- ie£tione,feu vomitu, prout vlceri pratftabit.
Curationem non modo viceris apponit,fed vitij quoq;, quod cum eo iun- gicur,quodve nifi prius tollatur, fanari plaga no poteil . Emfmodi eft eryfipe- la, qua: fi fuperueniat, purgare corpus oportet excitato vomitu,vel aluo du&a: vtraque enim purgatioTaluberrima eft, fed modo ha:c, modo illa, pro fitu par- tis afle&a:,qua rem nuc non explicat, fed fatis in libro de fuccis oftenfam exi- flimatjvbi in humorucurfu auertendo iubemur quam longiflime ab ea parte, ad quam fiuunt,ipfos attrahere, idq; tunc maxime, quum maximo impetu fe- runtuncotra vero eos, qui in affe&o loco recepti funt,deriuari voluit, per pro- ximam partem eduftos.His ita conftitutis,vlceris fitum fpecbates facile intel- ligemus, vomitune,an alui duftione purgare hominem expediat. Quum pla- ga in fuperioribus partibus verfatur,fatius eft, fi humores non vitra profluut, ad vomitum confugere:fi vfque irrumpunt, folicitare aluum. ecotrario,quum violantur partes inferiores, fi humoru impetus ceflauit,ducere aluum prsftat: fi manet, excitare vomitum. Quo medicameto moliri id conueniat, etfi Hip- pocrates non doceat:maxime tamen perfpicuum eft ex his, qua: alibi de pur- gatione egit:quam tunc probat, quum educit qua: educenda funt,hoc eft, qua: z o morbum faciuntrfic enim cofert,alioquin perniciofa eft. Nunc aute eryfipela propomtur,cuius caula eft flaua bilis : dari ergo cathar&icu debet, quod pur- get ffauam bilem, hoc ipfe nominatim exprefiit in libro de vulneribus capitis, quum medetur erifypela:,quai interdum folet faciem occupare.
QVoties autemiuxta vlcus,quodinflammatione vacet , oriaturtumor,
_hic progrelTu temporis fuppurat : fed fi cum inflammatione tumor non , ceffet,deiidentibus alijs, qua: fimul tumere Sc inflammari coeperunt, veren- ■ dum eft,ne ora: non glutinentur.
Succi,qui tumorem excitarunt,!! inflammatio quoque acccflit, celerrime in pus vertuntur : quod fi abfque vllo ardore tumor fit, non ita cito maturantur, 3 o led longum tempus ad fuppuratione requirunt. Pus igitur in eiufrnodi tumo- re, non nifi procedente tempore fubfiftit,atque hanc fententiam in prioribus verbis aperuit,ex qua elici illud poteft, quod non mediocriter ad curationem confert,nimiruin quum tumor iuxta plagam verfatur, neque vlla inflamma- tio fe oftedit, videturque ea materia cralTior,quam,vt difeuti ac diflipari pof- fit,vtendum efle pus monentibus, vt id horu ope cito alfe qua mur, quod alio- qum fuit a natura diuturnitate temporis expe£tadum,quo fiet, vt tumor cele- rius finiatur, &-eo finito vicus non magno negocio confanefcat. In altera par- te orationis vbi ait, [fed fi cum inflammatione tumor non ceflet defidentibus alijs, qua: fimul tumere & inflammari coeperunt, verendum eft ne non gluti- 4° nentur.] de eo tumore loquitur, qui adiun&am habet inflammationem,ita,vt fucci, quibus excitatur, iam vehementer incalefcant, eo malo non folum oras vlceris,fed proximas etiam partes detinere. Hic ergo tumor,fi,quum.iam de- ceflerit ab illis partibus, qua: tumere & inflammari fimul inceperunt, adhuc oras viceris occupet,pericu!u eft, ne non glutinetur. Ratio in aperto eft, fi quis ftatuat glutinationem a natura vulnerata: partis prouenire,qua: fiquidem tu- more atque inflammatione vexetur, minus probe id perficiet, quod fui mu- neris eft,
DE VLCERIBVS. ZI
i neris eft. Non prius ergo tentanda glutinatio eft, quam ore viceris a tumore» inflammatione, & omni denique vitio liberentur.
» Vibufcunq; cadentibus, vel alio pado qua: iuxta plagam funt deterun- » V_^tur,coIliduntur,intumentq;,& quum fuppurant,pus ex tumore ad vicus » transfunditur, vbi hac exigere cataplafma videantur, ipli vlceri neimpona- •• tur,fed partibus qua iuxta funt,vt pus euadat,& qua dura funt, emolliantur.
Siue de induftria,quod ea, qua ad artem maxime pertinent, faepius reuoca- re in memoriam expediat, flue quod libru neque correxerit, neq; perpolierit, idem prorfus iterat, atq; in prioribus habitu eft, id, quum a nobis abunde fuerit x o explanatu, nihil eft, quod in eo diutius immoremur, tantum illud admonebi- mus,quod,quauis cataplafma non debeat plaga oris fuperdan,quiim pus mo- uetur,neipfum retineat:eft tamen vbi debet, quum fcilicet earum inflamatio- nem difcutere,aut lenire confert,quod clarius in fequetibus demonftrabitur.
» 1^) Oftquam mollita funt, & inflamatio coquieuit,repellereoportet que abf- - 1 cefTerunt,per fpongias adftridas vinculo , quod a parte fana incipiat, & >• paulum porngaturffuper fpongias ite folia multa inducere: fi quid autem re- » pelli nequeat, in caufa eft caro humida,quam detrahere neceffe eft.
Quum tumor fuppurauit,& per plagam pus effluxit , relinquitur unus ille, quo continebatur.Hic quum cauus flt, partes non fe contingunt, fed fuperio- zo res ab inferioribus recedunt. Qu:s autem fic abfcefferint,vrgeri debent, ita vt cum alijs iungatur:ha:reant,& vel per fe,vel per aliquid carnis, quod medium increfcat, glutinentur, ficq; nullus maneat flnus. Spongia quidem per fe mol- lis eft,& prteterquam quod humores abforbet, Galeno audore abunde licear, neque premit, aut onerat, ficuti qua; duriora funt : hanc fuper plagam alligat, vt qua: abfcefferunt, reprimantur. Fafciam vero a parte fana ordiri voluit, 8c paulum fuper ipfam circuire : fatis enim eft , li hanc luo capite complectatur, deinde ad vitiatam procedat. Sed quid eft quod fuper fanam partem' dari pri- mo fafciam iufl.it, quum in opere de fraduris fuper affedam primo vincu- lum inijciat,& inde ad violatam porrigat? Scire licet, ita natura comparatum 3 o effe,vt fuccos vinculum inde pra:ftantius exprimat, vbi & primo inijciatur,& ardius alligatur:ex quo fequitur,vt ordiri ab ea parte debeat, & adftringi ma- gis,vnde expellere humorem oportet, deinde eo laxius ferri, vbi hic citra no- xam recipitur.In fraduris igitur & vulneribus,quiim periculum lit, ne violat? parti inflammatio fuperueniat, neceffe eft humores a violata partead fana re- pellere,qua vel innocenter admittentur,vel certe parum oberunt. Econtrario quum ea viceris conditio eft,quam nunc proponit, a lima regione exprimendi mcci funt ad vlcus,vt inde euadat, vbi exitu habent: neque enim timetur am- plius dolor aut inflammatio, fed quum linus,qui a parte fana incipiens ad os viceris pertinet,aflidue humore aliquo redundet, hunc eijcere necefle eft, qua 40 exitus patet,alioquin qua; abfcefferunt,mimme colmefcent . Iure igitur prae- cipit,vt vinculum, quo adurgenda funt, a parte fana orfum ad vicus feratur. Conftat autem ex his,qua: dida funt,ob eadem caufam,qua a parte fana inci- pit, ibi etiam ardius adftringi, dein jaaulatim laxari, fic,vt,quum ad vicus per-, tinet, laxiflimum fit . Qtiatenus vero adftringi debeat, in fecundo de officina medici prodidit , vbi vinculi facultatem exponens eundem locum dilatauit: eatenus au«e ardari iubet, vt qu? abfcefferunt,fedem contingant,a qua didu- da funt.Folia infuper inducit permulta,quod ipfe m>xyk dixit,nifi legedum fit,
b lij
2.2, HIPPOCRATES
I^va, hoc eft,tenuia & gracilia, cuius gerieris effe ea voluit, qua: fupra dari iuf- i fit, quum effufo fanguine vlceri fpongia imponitur, & fuper folia inijciuntur, qua; iyva, id eft, tenuia vocauit. Sed vtrouis modo legas, perfpicuum eft ea de caufaadmoueri,vtficcent . quare(vt ibi oftenfum fuit) necefle effc tenuia fii mantur, qualia funt polij & verbafci,cjuorum infra metionem faciet. Hoc igi- tur pafto res procedet : quod fi minus contingat, caufatur Hippocrates car- nem hebetem atque h umidam, qua; non patitur didu&as partes, vbi cogantur, inter le glutinari. Praicipit igitur, vt hanc detrahamus , quod chirurgi modo fcalpello,modo medicamentis exedentibus praiftant.
Vod fi vicus infederit fub carne altiori, vuoque nomine, & quod alii- io gatur,& quod comprimitur, intus afliirgit infpeciem varicis. Hoc ita- que,vt fluxui exitus detur, fecari debet ab ore, fi licet,quatenus fpecillum pe- netrat,qubinodocunqueoppoftunum videbitur.quo fatfto ad ea remedia ve- niendum, qua; idonea iudicabimus.
Sinus,qucmproxime alligari, atque adftringi voluit, ex ea tum iun&ura, tum comprcflione confueuit humoribus repleri, fic,vt in tumorem attolla- tur, quod ipfe dicit [WoKugovrai] nos interpretamur, [intus aflurgit in Ipeciem varicis.] Nam finus inftar vens, qua; humoris copia diftenditur,& toros ex- citat, ob compreflionem erumpente materia intumefcit, quod quum acci- dit, vt detur exitus intus laidentibus, fcalpelli opera vtendum eft :acciditau~ 2.0 tem magis, quando finus ad penitiores partes intendit, quam quando vel modica carne , vel fola cute includitur., quum materiam copiolitis recipiat il- le, qui altius penetrat , fed vbi finus habeat os deorfum lpe&ans , etiamfi al- tius infederit, vixpoteritfub vinculo tantum materia’ compelli, vtdiflenda- tur atque intumeat, quandoquidem, dum vi gebitur, per os effluet, neque tam diu fiibfiftet, vt finum in tumorem attollat : quamobrem in eo accipiendam Hippocratis fententia cenfeo,cuius os fublime eft,ac furfum vergit, vnde non ita facile educitur, quidquid a vinculo exprefliun fuerit, fed manet ac tumore facit.Hoc aute comprobat Galenus, qui varijs in locis de huiufinodi fiinu t ra- biat,vbique autem praicipit, vt quum fublime os habet, incidatur, vt fanies li- jo bere effluat:quum vero deorfum Ipebfcat, fatis tunc die eum exitum putat, per quem abunde humores deftillent : at fi os nec fiiblime eft, nec deorfum incli- nat,fed in latus fpe&at obliquum, neque tunc etiam fcalpello vtitur,fed mem- brum adeo vindtum ac figuratu collocat, vt os, quod obliquum erat, rebta de- orfum Ipebiet, atque ita detur exitus intus laidentibus . Ergo tantum, quum os fuperius eft, ad fe&ionem veniemus, quod credibile eft nunc voluifle Hippo- cratem,quum alioquin nec finus mtumelcat,ncc opus fit alio ore: fed abunde per id, quod finus habet in inferiore parte verfum , fuccoru copia effundatur. Modum aute febhonis definiiiit,quum demitti fpecillum iufllt,& quantu pe- netrat,hoc eft, vfq; ad fundum fuper id fecari, vt finus totus pateat, ac purgari 4° polfit. Addit [fi Jicetjquoniam interdum no licet, vel quod nimis magnu ipa- cium occupet, vel quod aliquid fubfit, vt arteria, aut vena grandis, velneruus, quod periculofe incidatur : tunc autem petendum confiliiim a Galeno,qui in fundo finum aperit , vt aliud os habeat in inferiori parte litum , quod fortaffe fibi voluit Hippocrates, quum ait, [quomodocunque opportunum videbi- tur.']namfituto fecaretotum finum non liceat, fecandus erit, quomodo op- portunum videbitur, exempli caula in fundo. Settione adhibita ea medica- menta
DEVLCERIBVS. 2.5
1 menta imponentur, qua: magis in rem erunt : nam vel fbrclem detergentia, vel glutinantia, feu carnem producentia, & modo hxc, modo illa, prout oppor- tunum maxime exiftimabimus.
FEre autem omne vicus, quod linum habet redum,ita vt perlpici pollit, fi tumore vacet, fi corruptum fit, fi caro fubfit hebes & putris, & lpfum, & - quod iuxta eft, nigrum fe oftendet, vel fubliuidum .Inter vlcera vero exeden- •> tia,vbi id fit, quod grsce nominatur, vehementerque exedat ac vo-
» ret,tunc quoque & vicus, & quod in vicinia eft,nigru apparebit vel fubliuidu. Viceris color liuidus aut niger, ille extingui, hic extindfcum elTe naturalem 1 o calorem fignificat : in prognofticis autem & in libro de vulneribus capitis, quum feruari homo non poteft,refque omni modo defperationem habet, do- cuit plagam eiufmodi coloris fe oftend ere, quare nihil mirum, fi talis confpi- citur,quam nunc proponit: eft enim aut fine tumore, & corrupta ac putri car- ne continetur, aut ex numero exedentium, qua: genera vlcerum peifima funt. Quod quidem ad tumorem attinet, fi in vulnere graui non appareat, malum eft:peius item fi,vbi fit,cotinuo euanefeat, quemadmodum ipfe alibi teftatur. Pl^runque enim infania, neruorum diftentio, lateris aut inteftinorum dolor fubfequitur,qua: fi tumor fit,fuperuenire minime folent. Magna ergo vlcera,
?[ualia funt, qua: finu habet, & corrupta funt ac putria,fi fine tumore fint, pef- ima habenda funt, quum fummam caloris naturalis infirmitatem denucient: quippe qui non amplius in exterioribus partibus vigeat , fed ad interiores co- fugerit,ad quas feruntur illi humores, qui confiierunt ad plagam concurrere. Iure igitur na:c,fi perfpici polfint, neque finus tortuofus fit,nigra fe oftendut, vel fubliuida. Porro vlcera exedentia ex fluxu vitiofi fucci orumtur, & ex ali- quo affe£hi,quem plaga longiore tempore cotraxerit.Hsc, fi in fumma parte verfentur,& cute tenus ferpantfigzriTw gra:ce nominantur: fin fubiedam quo- que carnem corrumpant, ^orytJWvai. Phagedena igitur, altiora exeft, quare ma- ligna eft, deterior adhuc, quum vehemetius carnem vorat,qualem Hippocra- tes nunc pofuit.Indicat autem naturali calore iam fraifto eum,qui pr^ter natu- 3 o ram eft,atq; igneus,omnia corrumpere, adeo vt nec vicus, nec qua: iuxta funt, priftinum calorem retineant, fed vel iam nigra fint, vel certe fubliuida.
« Ataplafmata vero tumoris & inflammationis partium adiun&arum.co- *■ ' — * dum verbaftum, folia tnfohj cruda, epipetri folia co£ta, polium: cunfta » hsc,vbi purgari vicus oporteat, purgandi vim habent . Super h$c fici atque » olea: folia, & marrubium, qus omnia incoquenda funt . Inter hxc autem ma- » xime coquere oportet viticem,ficum,oleam:vtiIiter etiam coquutur mali pu- » nicx folia:crudis vero vtendu eft fohjs malus contritis ex vino. Item ruta: at- » que origani,quibus omnibus, lini femen toftum ac bene contritum adijeitur. Superuemt vlceri tumor cum inflammatione,modo vbi caro graui ac retu- 40 fo telo colliditur,in quo cafu, vt fupra oftendit,cataplafmate vtendu eft, quod pus maturet, modo ex dolore, nonnunqua ex curatione aliena, vbi nihil etiam collifiim fit: vulnerantur enim interdum partes, qua: fenfu acriore funt ac ma- xime dolent,quapropter in inflammationem incidut : interdum non adhibe- tur idonea ratio victus, non mittitur fanguis,non purgatur aluus,vt res poftu- lat,tum pro ficcis, atque adftringetibus medicamentis,relaxantia inducuntur, & molIientia,quod fere faciunt noftri foculi chirurgi, qui initio ad omnia vul- nera cataplafma imponunt, quod relinam terebinthinam, vitellum oui,& ro-
b iiij
i4 HIPPOCRATES
fam accipit.Infiammatio igitur ac tumor, quacunque caufa oriatur, antequam i accedat,opportune repellentia inducuntur : poftquam acceflit, votum eft, ne fuppuret, atque idcirco Galenum fequuti, ad ea veniemus, qua difcutiunt ac liccant,& quantum fieri poteft,affecftum fummouent. huiufmodi Galenus ait efle fere omnia, qua nuncproponuntur ab Hippocrate. At fi,ne hac quide via prohibere fas eft, quo minus materia aliquid fuppuret, acria medicameta in- 1 jciemus,que id omne exhauriant, quod in pus conuerfum eft, id ,vbi cutis fo- la l'ubfit,fcalpelli opera citius euellitur.Illud autem obliuifci non oportet, quod vbi inflammatio dura fit & parua, cerato liquido & mollienti emplaftro com- mode curatur, quod praclare Galenus expofuit in feptimo libro de compofi- j 0 tione medicamentorum generarim ad morbos attinentiu.Auxilia-igiturqua traduntur, proprie ad inflammationem attinent,& non ad dolorem, ficuti re- laxantia & mollieua cataplafmata, qug lcilicet ex farina,oleo,aut alio eius ge- neris componuntur. Primo igitur ponit, verbafcum, trifolium, epipetrum, po- lium,quce non modo liceant, fed etiam detergunt,quod Galenus luo loco de- clarauit . Iis autem vtitur codis, vt leniora fintinam cruda exafperat,& fruftra vlceri moleftiam afferunt. Trifolium accipiedum eft, quod bitumen redolet, de quo fufe Scribonius Largus tra&auit.Epipetrum vt nonulli cenfent,ex eo- rum genere eft, qua; grtecc appellantur aufaa, quali femper viuentiateo autem mouetur, quod Ariftoteles habet in quarto libro de partibus animaliu,quum 10 ait, Ex terreftnbus plantis nonnulla efle, qua: viuant & gignantur, aut in alijs plantis, aut abloluta, quale efle dicit,quod epipetron a quibufda vocatur,quod viuerepoteft fufpenfum.Ergo fi epipetrum intelligamusfpeciem aet£®s, habet quidem facultatem ficcadi moderatam,fed abude refrigerat, quocirca vtilius inter initia imponitur ad humoris fluxum repellendu,quam poftea,vbi mate- ria iam recepta eft.Non enim difeutit aut detergit vicus, ficut ca:tera,qua: nuc ad infiamationem tradidit. Quod fequitur cataplafma ex marrubio, folijs fici atque oles, vicus ficcat & purgat, non nimis tamen vehementer, quum olete folijs,qua: adftringunt, temperetur ficulnea, qua: acria fiunt. Marrubium vero quod his admifeetur, fatis digerere infiamationem poteft, & vicus detergere. 30 Concoqui aute debent,no fohim,vt ea mixtura lenior reddatur ac mitior, fed vt,fi qua fit virium exuperantia, remittatur. Incoqui fimiliter voluit aliud ca- taplafma,quod vitice habet, ficum, & oleamradijcit & mali punicte folia, qute nili cum proxime pofitis mifceantur,non intelligo, per fe quo pacto ad rem pemneant,quum refrigerent & adftringant:confihum vero dirigi ad ficcan- dum ac digerendum videatur.nifi dixeris Hippocratem,non modo huc Ipe- <ftafle,fed eo etiam, vt quod confluit, reprimeretur, Sc idcirco diuerfas faculta- tes confcripfifle.Id autem manifeftum eft, quod fi mali punicte folia cum vi- tice,fico, & olea,mifceantur,cataplafmafiet,quod praftanter quidem,non ni- mis tamen ficcare& detergere poterit, modo nadum fit medicu, qui oppor- 40 tune vtatur. Cruda vero fuperinducit folia maluie, ex vino contrita, tum ruta; atque origani,quibus adijeit lini femen toftum ac tritum; fatis aute exiftimat, fi eiufmodi herba:, quum lenes fint ac molles contrita: fine vlla codtura impo- nantur.quod ad earum vires fpe£tat,malua quidem mollit ac digerit, fed ma- gis qua; fylueftris eft: ruta valenter ficcat & difeutitroriganum ficcando fimi- iiter, atque extenuado idoneum eft : lini femen mediam qualitatem habet in - ter calidam, frigida, humidam & ficcam,fed fi frigatur,ficcius efficitur : craf-
fioris
DE VLCERIBVS.
i floris autem habitus eft,iungiturque vtiliter his, qua; dida funt,vt cataplafma lenius reddatur, quod quidem aliquid molliet, fed iiccabit magis, atque infla- mationem difcutiet.
» A /Bicunque periculu fuerit, ne eryfipela vlceri fuperueniat, glafti folia con- “ V terens cum Imo cruda imponito,aut cataplafma, quod linu habeat ex fo- » lani, vel glafti fucco dilutumrquod fi vicus purum fuerit,fed cum ijs,qu$ iuxra » funt,inflamatione teneatur, lenticula ex vino decoda, ac bene contrita, & olei » modico refperfa fuperijciatur atq; alligetur, vel cataplafma, quod fiat ex folijs » canina: fentis,in aqua decodis ac bene contritis. Tenui autem ac puro linteo- lo lo contegatur ex vino atque oleo madente: at fi contrahendi conlihu fit,cani- » na: fentis folia eo modo, quo lenticula, paretur,feu nafturtium, vinum, lini fe- » men cotritum inter fe muceantur, aut lini femen, vitex cruda, & alumen me- >■ linum, ex aceto madefada.
Interdum fuper vicus eryfipela etia accedit,quam tunc timemus,quum iam prxfentis aliqua indicia fe oftendunt.Prasfagimus enim tunc futurum malum (Galeno au6tore),quum ex aliqua nota, eius principium deprehedimus. Ergo fi vlceratus locus iam incalefcat,vel doleat,aut colorem ex flauo rubicundum, leu aliam notam quantumuis exiguam pra: fe ferat,verendum eft,ne eryfipela fubfequatur.eam fufpicionem auget natura «egrotantis, tempus anni, regio, & x 0 extera eius generis , quum talia fuerint, qua: (oleant eiufmodi vitio patere In eo cafu prxcipit Hippocrates, vt glafti folia cruda contrita cum lino impona- mus.Propofitum enim eft,quod influi t,repellere, incipientem ardore coerce- re, liccareque id materi x,quod iam receptum eft,qute omnia prxftat propofi- tum cataplafma. Siquidem glaftum,quod feritur videlicet, quove vtuntur in- fedores(nam agrefte ob ingentem acrimoniam mordet,) valenter ficcare po- teft,& tumores optime difeutererpro acrimonia autem,adftringendi vim ha- bet,qua repellit,re frigerat quidem, non tamen prarftanter , cuius rei indicium eft, quod guftu amarum etiam fentitur , quamobrem valet ad vlcera quoque exedentia: fed fi quando vehemetius videtur, temperatur adieda polenta, vel jo farina hordeacea,aut triticea. Hippocrates linum admifeet, quod (vt didum eft)omnis excefliiseft expers,fic vt remittere glafti vim comodepoflit. Quod fubijcitur cataplafma ex lino diluto ex fucco folani, vel glafti,cunde effedum prebet,fed refrigerare magis poteft,fi folani quam fi glafti fuccus adhibeatur, & propterea magis repellere: fed glaftum ad tumorem difcutiedum efficacius eft.Hsc autem tepida imponeda effe,& nullo modo frigida,clariiis eft,quam vt ab Hippocrate exponi debeat,qui vbi vicus fit, caueri frigus voluit, quauis alioquin eryfipela: faluberrimum foret. hactenus polita fiim,quiun pur- gandi ac detergendi facultatem habeant, pertinent ad vlcera fordida, qux,q> acria fint,dolorem afferunt, quoniam caro,quq (orde protegitur,medicamen- 40 ti acrimoniam no fentit,ficut qu£ pura eft: interponit ur enun fordes inter car- nem & medicamentum.Simile quid accidit inteftims,qux(vt docuit in libro de ratione vidus in morbis acutis) fi inania fint acriori oxymelle deraduntur, fi id contineant, quod ex cocodo cibo fuperat non ita oxymellis vim fentiut, fed. quod modo quodam illita fint,defendutur. Igitur fi vicus purum fit,prx- fidia,qiue ad inflammatione dantur,Ieniora effe aebent,cuiufmodi funt , qua: nunc fubijciuntur. Lenticula enim nec nimis calefacit,nec nimis refrigerat, vt qua; mediam naturam habeat, fed liceat, & valenter adftringit,quam Galenus
»«r HIPPOCRATES
in quinto commetario,in festum de morbis vulgaribus affer it vtiliter imponi i vlcenbus inflammatis, quum ob adftrmg edi vim, inflammationem coerceat, repnmatq;,&, vbi necefle fit, humorem infidentem concoquat, & in pus con- uertat : intenditur proprietas repellendi: fi ex vino inferueat,quum accipien- dum fit aufteru, quale iam fapius di&um eft- cjuod enim aut tenue eft,& acre, aut nimis acerbum, quum dolorem afferat, vitadum eft: mifcet aure modicum olei,vt ex omnibus mixtura fiat, qua commode illinatur, & poflit etiam mol- lire.Neque oleum fufpeftum cffe nobis debet, quum & modicum accipiatur,
& ad vicus detur, quod iam purum eft: tunc vero timendum effet, vbi vel co- piofe adhiberetur,vel vicus lordidum effet . Coftat autem, quum non fit mo- i o uendumpus, licere non Iblum partes, qua: iuxta funt, fed plaga: quoque oras eiufmodi cataplafmate fouere.Secus accidit,vbi debet pus euadere: tunc enim pracipit,vt ab oris reducatur. Folia fentis canine, que inferbuerint ex aqua & contrita diligenter fuerint, inflammationi fimiliter aduerfantur,quum ipfam cohibeant,finnt aute ex coitura mollia magis. Superdatur linteum oleo ac vi- no madens,quod ad leniendum dolorem valet, & humorem concurretem in- hibendum.Sed quod nos vertimus,[linteolo contegatur] Hippocrates feribit [oflfaop OTrmittw] quod videtur fignificare linteolum potius fubijciendu efle ca- taplafmati,quam fuperdandum,quum v as-o fub notet:fed res aliter habet: nam ratio didtat cataplafma linteo madente contegendu effe, ne ille humor ad nu- % 0 dum vicus pertineat, fed per cataplafma mediu temperetur. Idem quoque vo- luit,vbi fuper vicus fradtum quid,aut luxatum eilet:antea enim medicamen- tum inijcit,dein humorem adhibet, quo madefiat. Praterea fi verbum ipeifte- mus,nonnuquam vfurpari in hanc fententiaminueniemus . Nam & apud Ia- tinos fub,quod m graco verbo rdpondet,nonnunquam fimiliter accipitur.
Sit autem linteum tenue, ne onere premat : purum, vt facilius humore admit- tat.hoc fupra etiam oftendimus,quum lintei puri mentionem fecit. Qua po- ftremo appofuit medicamenta,glutinant & adftringunt , quamobrem meri- to ait illis vtendum effe,quum necefle eft, oras viceris cotrahere,hoc eft,quum vicus purum eft, ac fine inflammatione, nec impleri poftulat, fiquidem tunc $ o ad glutinantia veniendum : hac autem valenter ficcant , atque adftringunt cuiufmodi funt, folia fentis canina: , qua; fi eo modo, quo lenticula parentur, hoc eft, fi coquantur ex vino nigro auftero,robuftiora fient,& plag£ oras ag- glutinabunt . lenticulam enim fupra ex vino incoxit:fed modicum olei adie- cit,quod nunc vitare conuenit,vtpote glutinandis vlceribus, vt fi quid aliud, incommodum.Iungit inter fe nafturtium,lini femen,ac vinuin:puto aute in- tellexifle nafturtij folia viridia. Sic enim leniter mordent,alioquin adurunt, fi arida fumantur,ficut etiam femen viride.Igitur nafturtium,fi vino nigro au- ftero,& lini femine temperetur,ficcare quidem poteft, non tamen vehemeter calefacere:totaque hac mixtura mediocriter vlccra glutinat:magis autem na- 40 tura calidioribus atq; humidioribus aptatur, quam qua antepolita eft. Quod tertio adi jcitur, ex viticis folijs crudis, lini fru&u, alumine melino ex aceto madefa<ftis vtrouis fuperiore efficacius eft, & ad eos pertinet , qui natura fic- tiores fiint ac duriores.Melinum autem alumen,quod in Melo infula fit, qua Coo proxima eft, fecundum ./Egyptium validiflimum eft, id aute in fequen- tibus MaAiad1* vocauit.
Vuaalba
DE VLCERIBVS. i7
i » \ 7Va alba immatura in vafe ex rubro a:re contuditur, colataque interdiu in .. V Iole ponitur, no&u fummouetur,ne rore madefiaf.i nterdiu aflidue agita- >. tur,vt xqualiter fiecefcat,& plurimum ex xre contrahat. Ha&enus aute in fo- ». le contineda eft,vt mellis craflitudinem habeat, deinde in ollam aneam con- ijcienda,in quam demittitur mei quamoptimum &vinum dulce, ex quo prius >• refina terebinthina infcrbuerit , dum mellis cofti modo indurefcat: qua dein- » deproie&a vinum in ollam infunditunmaxima portio fit vux acerba , tum ” vini, deinde mellis.
Praftantiflimum eft hoc medicametum,vbi glutinare opus eft, quum va- i o lenter admodum ficcet atque adftringat,ita vt vua acerba, fi per fe accipiatur, praparata in vafe ex rubro are,& in Iole arefa<fta, cicatricem quoq; valeat in- ducere,fed remittitur vis eius adie&o tam vino dulci, quam meile, quauis hoc detergendi quoque facultatem habeat, qua glutinationi officit, fuperatur ta- men ab aliorum mixtura, refina terebinthina ficca eft, & modice adftringit. Vniuerfa igitur confe&io ficcando, & adftringendo maxime idonea eft. vEs rubrum fumit,quod potentius eft. Mei autem quale optimum fit Galenus fa- penumero decfarauit:debet enimpurum efle,atq; omnino fine fordibus,pel- lucidum,flauum,boni odoris, guftu paululum acre, fed fuauiffimu, coharens, ita,vt fi attollatur, continuum defluat. Eafdem fere notas licet ex Hippocrate io colligere, qui tunc mulfam incoquendam efle ait, quum mei vitiofum fit, hoc eft fordidum,nigrum,mali odoris: quare fi contrariorum contraria funt cofe- quentia,id bonum efle dicemus,quod contrarias coditiones habet,cuiufmodi eft quod ex Galeno probauimus.
” /1 Yrr ha item fta«fte,aut certe quam 'optima bene coteritur,diIuiturque ex
»> 1 V 1 eode vino, quod paulatim inftillatur,dein per fe in vino incoquitur atq;
- agitatur, vbi ad iuftam craflitudinem peruenifle videatur, in fuccu vua: acer_
- ba: conijcitur , & nitrum quam optimum friftum paulatim cum medicameto » mifcctur, tum floris anas minor modus quam nitri, qua: vbi inter fe mixta fue- » rint, non minus quam triduum feruere oportet fub ficulneis lignis, quo minus
5 o vrantur,vel ad prunas, ne frigantur: cunfta autem hxc, qua: adijciuntur,aquce » fint expertia, qutimque mixtura htec illinitur, vlcera ne madefiant . Ea autem ’• vtitor tam ad diuturna vlcera,quam ad recentia :pra:terea ad cutem, qua: glan- ” dem tegit, ad vlcera capitis atque auris.
Compofitio ha:c,quum ex varijs facultatibus conftet, illis annumerari po- teft,qua; gra:cc vocantur: videtur autem idonea detergendo, gluti -
nando,ac cicatrice inducendo,pra:fertim in partibus ficcioribus, quandoqui- dem ex quibus ea fit, valeter omnia ficcare poflunt, quamobrem vlcenbus ca pitis,auris,& cutis, qua: glandem tegit magnopere accommodantunill^ enim partes remedia exigut valentiflima. Quid quod curatio,quam ipfe tradidit in 40 libro de vulneribus capitis(tefte Galeno)longc ficcior eft,quam qua: hic pro- ditur ad reliqua vlcera? Quo patet Hippocratem loci ratione habuifte, quum medicamentum validius proponens ad ficciorcs partes iubeat adhiberi. Myr- rha quidem calida eft,& in fecudo ordine exiccantium,ac vulnera capitis co- mode glutinat.Nitrum tenuium partium eft,toftum pra:fertim,ita vt prurigh nem moueat,& no mediocriter vlcera detergit.Flos a:ns non folum deterge- do eft, fed quum eandem vim habeat, quam a:s vftum, valet quoque ad cica- tricem duris corporibus inducendam . Ex quibus elici poteft medicamentum
HIPPOCRATES
varios effettus pra: Itare, & vehemens efle: multo autem acrius eflet, nili vino r eode leniretur, hoc eft,dulci:id enim fupra adhibuerat. Non immerito autem dixit,tum recenti vlceri,tum diuturno aptari, quum hoc cicatricem, illud glu- tinationem defideret: vtrunque medicamento polito perficitur.
MEdicamentum aliud ad eadem vlcera , habet fel bubulum aridum, mei quam optimum,vinum album in quo loti ramenta inferbuerint, thuris,
>■ myrrha:, croci, floris xris,finguIorum pondera paria.ex liquidis maxima por- » rio fit vini, deinde mellis, minima vero fellis. Aliud, Vinu accipit,mellis cedri- » ni paulum: & ex aridis, florem £ris,myrrham, malicorium ficcum.Aliud,Flo- » ns xris dimidium, myrrha: duabus partibus amplius, croci tatum, vt myrrha: io » triplu fit,cum exigua mellis portione ex vino incoquutur. Aliud, Thuris pars - vna, galla: tantundem, croci partes tres, vnumquodque aridum per fe contun- ■* ditur,dein mifcenturatqueinloleadmodumardentepertresdiesterutur, &,
>> donec glutinofa fiant,vua: acerba; fuccus inftillatur: dein ex vino auftero, ni- » gro, odorato paulatim perfufa madefiunt.
Aliquot fubijcit medicameta,quorum multiplex vfus ijfdem vlceribus ac- commodatur,recentibus fcilicet ac vetuftis,& ijs qua: verfantur in capite, au- re, & cute, qua: glandem tegitromnia autem robulta funt, ad detergendum ac glutinandum valent, & cicatricem inducunt: id quod perlpicuum erit, fi lin- gula leorfuin intueamur. Prima itaq; confetftio fel bubulum habet, quod de- 10 tergendo & ficcado idoneum eft,pra:fertim vbi aridum eftiquod fi taurinum accipiatur, acrius eft, quum erodere etiam polfit.Si qua vero eft fellis bubuli a- crimonia,vino albo lenitur,quod frigidum eft. Mei item ad detergedum va- let,cuius calor remittitur a vino, in quo inferbuerint ramenta loti,arboris fci- licet,qua: Galenus modo ex vino, modo ex aqua, prout res exigit, incofta ad adftringendii approbat. Thus leniter ficcat & detergit.Myrrha: facultas pau- lo fupra di£ta elt. Crocus,quamuis calefaciat,magis tamen ficcat , ac paululum etiam adftringit & concoquit. Flos a:ris detergit,qua: omnia, fi diligeter adi- memus, indicabimus medicamenti vfurn efficaciorem efle ad detergendum, deinde ad glutinandum, poftremo ad cicatricem faciendam, prqfertim in ijs, 5 0 qui molliores funt. Contra quod fequitur medicamentum vlceribus, qua: vel cicatricem defiderant, vel glutinationem,in duriori corpore magis idoneum elt, quam ijs, qua; lordida funt, & purgari debent. Coponitur enim ex adftrin- gentibus magis quam ex detergentibus: habet autem florem «eris, myrrham, malicorium. Aliorum proprietas iam expolita elt. Malicorium aute valentem ficcandi atque adltringcndi facultatem habet, fcd validum elt, antequam fic- cefcat,quod tempus exiguum eft,poftea vero quum inarefcit,fimul infirmius redditur: fatius ergo elt, vbi licet,id accipere,quod nodum aruit : incoqui au- tem ex vino debet auftero, quod neq; recens ht,neque vetuftum, qua: omnia Galenus prodidit in quarto de compofitione medicametorum generarim ad 4° morbos attinentiummunc autem ab Hippocrate cum vino fimiliter milcetur, quod itidem aufteru accipiedum eft. Adijcit mellis cedrini exiguam partem: intelligimus autem mei cedrinu illud , quod roris modo deftillat, & in mon- te Libano(vt inquit Galenus in tertio de alimentorum facultatejcolligitur ex fblijs arborum, vbi quum cedrus frequentiflima fit, ex hac ponflimum accipi venfimile eft. Hoc igitur Hippocrates vocat mei cedrinum, nifi fortafle fi di- cas,dno ab Hippocrate diuerla intelligi/cilicet mei & cedrinum liquorc,hoc
eft, cedri
DE VLCERIBVS. z5
i eft, cedri lachrymam,quod mihi non probatur, quum nimis calida fit & ficca, atque habitus tenuioris,ita vt carne exedat. Adde quod Hippocrates no con- iungeret ea verba fimul [mei cedrinu]. Idem fere pradtat, quod proxime fub- ijcitur ex flore teris, myrra, croco, 8c meile : fed minus adftringit , quum non habeat malicorium. Quod poftremd adfcnbitur,Ionge magis cicatrice indu- cit, quiim ex galla etiam componatur, & vua acerba, qua: valentiflime ficcant & adftringunt.
ALiud, Radices ilicis ex vino dulci odorato inferuent, atque vbi rede ha- bere videntur,vinum transfunditur, cuius duae partes fumuntur cum vna i o amurcae, quam maxime aqua: expertis: haec deinde fub leniore igne, ne vrah- *■ tur,incoquutur,mouenturq;, dum ad iuftam craffitudine peruenerint. Aliud, » Reliqua funt eadem, fed pro vino fumitur acetum album quam acerrimum,in » quod conijcitur lana admodum fuccida,tum amurca infunditur, mifceturque » fuccus caprifici,alumen melinum, nitrum, flos ^risrvtrunque autem vftum ad- » hibendum. Medicamentum hoc ad purganda vlcera praeftantius eft, quam » quod proxime politum eft, quamuis id non minorem necandi vim habeat. Valenter vtraque compolitio ficcat, fed qua: prius confcribitur,minus de- tergit,quam altera. Ilex ad glutinanda vlcera pertinet, eftq; adftringendi pro- prietate praeftantior quercu. Idem facit vinum,in quo radices ilicis bullierint, 10 donec earum vim contraxiffe videatur. Amurca ficcat magis quam calefacit, quanquam non mediocriter calida fit, terrenam item naturam habet.quocirca duriora corpora glutinat, reliqua exafperat, quamobre, fi vna pars huius cum duabus eius vini iungatur, fiet medicamentum, quod valde ficcare poterit,& glutinare. Altera compolitio fimiliter amurca habet, & ilicis radices,qii£ non amplius in vino, fed in acri aceto incoquuntur, quod quum tenuioribus parti- bus cotineatur,ad altiora penetrat, & alia, quibus cum mifcetur, fecum ducit. j Lana, quam in acetum conijcit, maxime luccida,hoc eft, qua: plurimum for- dis habeat(quam celipon dicunt) digerendo & concoquendo eft. Caprificus tantam detergedi vim habet,vt etiam erodat, quemadmodum nitrum,& flos 30 £eris,quanquam horum acrimonia vftione remittitur. Alumen adftringit: to- tius igitur facultas ficcare & detergere poteft atque adftringere.
” A Liud,Lana in minima aqua: portione iaceat, cui deinde tertia pars vini .. IX. a d i j ciatur,i ncoquant urque donec iuftam craflitudinem habeant, fub hoc .. celerrime recentia vlcera fupp urant.
Inordinate medicametaliiec adfcribit,quum modo detergetia,modo glu- tinantia,aut cicatricem inducentia referat: interim qua: multiplice vfum prte- ftant,dein ad eadem reuertatur.Id igitur,de quo nunc traftat,receti vicere ait pus maturare. Quado vero eius vfus requiratur, in prioribus clocuit, quum, vbi caro collidatur, pus moueri luffit.Lana quidem luccida fit, qualem adhibet in 4 0 quarto de articulis: vinum vero non amplius aufteru,fed aliud ex his,qua: ca- lidiora funt, vt ex lana & vino ea reddatur mixtura, qua: pus concitet . quod faciet in recenti vicere magis: quoniam diutinum, quiim caro iam induruerit, fi pus mouendum fit,multo efficaciora poftulat.
» A Liud, Infpergatur arum ficcum,& cortex viridis ficus cum fucco ex vino - / x tritus illinatur, vel fine vino hic per fe cum meile.
Quod nunc proponitur, & propter arum,& propter ficus ac mei detergere manifeftum eft.
jo HIPPOCRATES
» A Liud, Loti ramenta ex aceto albo incoquito, in quod amurcam deinde i » /lconijcito,& ferum picis crudum, tum inungito, inltillato, ac deuincito,
•> vel aceto abluens, vino madentem Ipongiam fuperimponito.
Medicamenta qua: fuppurationem prohibent,liccandi vim habent, & lla- tim cruentis vulneribus inijciuntur, quod praclare in fuperioribus expofuit. Huiufmodi ergo voluit hoc efle , quod ex aceto albo in quo loti ramenta bul- lierint,amurca & fero picis componitur. Acetum enim, quod per fe liceat, ad- ftringere etia non mediocriter poterit, ac repellere, li loti ramenta inco&a ha- beat . Amurca: proprietatem iam narrauimus . Pix calefacit, liceat, & modi- ce etiam detergit,eius ferum conltat ex partibus tenuioribus, atque ea de cau- i o la ad recetia vulnera in tertio libro de fra&uris, & quarto de articulis ab Hip- pocrate adhibetur. Addit idem perfici, hoc eft,fuppuratione prohiberi, li ace- to abluatur, dein Ipongia vino mades fuperdetur: vbi enim linteo vel Ipongia plagam deterferis, li aceto abluas,& Ipongia alliges exprelTam ex vino nigro au/tero, hoc enim maxime idoneum elt, efficies ne vicus vllo modo fuppuret.
A Liud, Plumbum contritum cum fpodio cyprio tenuilfimo inlpergatur, tum loti fcobes, fquama «eris, alumen , chalcitis cum a: re vel feorfum , 8c » i unii a item cum loti fcobe. Alioquin li opus lit aridis, hzc vtiliter inlpergun- » tur:tum Ipodi um illyricum contritum cum fcobe:pra:terea ipfa fcobes per fe,
- flos argenti per fe item q tenuiffimus:ad ha:c ariltolochia rafa & bene corrita. 1 o Qua: nunc perfequitur plagam glutinant, & limiliter prohibent,ne fuppu- rct. Principio enim afpergit plumbum contritum cum fpodio cyprio : plum- bum quidem reprimit, nec patitur citari pus . Spodium liccum elt, & adltrin- git,quo vtitur Galenus ad oculos, id quod etiam teftatur fe vidifle in Cypro decidere, quum fiebat pompholigo. Ideo autem Cyprium ab Hippocrate fu- mitur,quia prailtantilfimum elt,quemadmodum 8c £s:regionem vero nomi- naret optimum notet, id li non elt, aliud fumemus limile,vt docemur a Gale- no de corio Aigyptio,quo vtitur Hippocrates ad extendedum crus fradfcum. Loti fcobes ad id em valet, quanquam imbecillior elt. Squama atris non modo fuppurationem prohibet, quum liccandi & adltringcdi facultatem habeat, vt 3° cattera: fquama:, fed carnem quoque abfumit,quamobrem vel alijs temperan-. da elt:vel,li perfe admouetur, duris corporibus parce infpergenda,non fecus quam myfi Sc chalcitis,qua: cicatricem inducunt: & nili leuiter inlpergantur, carnem detrahunt. Alumen vero adeo adltringit,vtab ea proprietate suTrmg/a t apud Gra:cos libi nomen inuenerit. JE s & chalcitis adltringunt,& eo nomi- ne fieri pus prohibet, quibusprailtat vti vitis atque elotis,vt mitiora fiant. Ex eo autem medicamento,quoa liibijcitur,infcriptum ad vulnera cruenta colli- gere licet,h$c etiam ex vino diluenda efle, quod limiliter eorum acrimoniam lcnit.-pratfertim fi id fuerit, quale fiepius iam oltenfum elt. Quod ad fpodium Illyricum, lpfequidefcrip lit rS iAAi/gicin^cenfeo legedum aute,quod Hermo- 4° lao Barbaro probatur, Aawgiari^c nam quum antea laudauerit Ipodiu cyprium, non elt quod adijeiat Illyricum,fed magis verilimile elt intelligendu efle lau- rioticum , elt enim iaurion telte Paufania locus in Attica, vbi erant argeti fo- dinat.In hac igitur oratione duplex Ipodiu habetur, vnum cypriu ex a:re, alte- rum laurioticum ex argento, quod lenius elt & infirmius, ac mollioribus cor- poribus accommodatur . Florem argenti nonnulli pro Ipuma accipiunt. Ari- ltolochia,hoc elt, radix eius rafaliccando elt, & calefaciendo; detergit etiam.
DE VLCERIBVS. 31
1 fed minus rotunda quam longa ; nunc quum non detergere velit , fed prohi- bere pus,fatius eft,rotudam intelligere. Ponitur autem ariftolochia in nume- ro herbarum, qua: malignis vleeribus aptantur.
ALiud,quod cruentis vulneribus inijcitur. Myrrha,thus,galIa,a:rugo, flos teris vicus, alumen -dEgyptium vftum, oenanthe, oefipus,plubi recremen- .. tum, lingula pari pondere mixta ex vino diluuntur. Alius effedtus per eadem.
»» Acetum album quam acerrimum, mel,alume ^.gyptium,nitrum quam opti- .. mum leuiter fri&um, fellis paulum limul incoquito.hoc medicamentum car- .. nem fupercrefcentem detrahit, cauatque fine morlu. Aliud,Herba qute minu- 1 o ta folia habet, cui nomen eft parthenium minuti folij, qua; cutis glandem te- .. gentis thymia aufertrtum alumen chalcitis, & melias cruda, elatenum contri- .. tum aridum inlpergitur,& malicorium contritumiimilitcr aridum.
Quxnam fit proprietas glutinantium medicamentorum (gra:ce hcafxa di- cuntur)Iate in fuperioribus demonftrauimus . cruentis enim vulneribus pro- tinus inijciuntunquamobrem vehementer ficcent,& adftringant necelTe eft, cuiufmodi funt ea,qua: in fecundo de compofitione medicamentorum gene- ratim ad morbos attinentium a Galeno exponuntur. Tale eft, quod nuc Hip- pocrates tradidit: fi qua enim accipiat non itaficca atque adftringentia,per ha:c,exuperans aliorum vis remittitur. Adiungit aliam mixturam,qua: ex ljf- to dem fere conftat, qua; ad fuppurationem prohibendam, & ad glutinandum prodidit, quia tamen alio modo mixta funt, & fellis aliquid habent, alium ef- feiftum prarftanr.ita enim detergunt, vt carnem fupercrefcentem confumant, atque vicus cauum reddant, quod tamen fine morfu faciunt,quum & nitrum fri&um fit, & fellis no multum accipiant . Alumen autem credibile eft vri de- berent infra ad eudem effe&um docebit,quoniam alioquin nimium adftrin- git,qua: vis ita vftione leuatur , vt vftum carnem facile poftit exedere, fic- quc ad eum vfum a noftrifeculi chirurgis frequentatur. Quod fequitur me- dicamentum non modo adftringit , fed increfcentem quoque carnem confu- mit,& vicus excauat.Parthenium eligit minuti folij:quum aliud fit, quod fo- 30 lia habet latiora, quod & arthemifiavocatur:idaute,dequoagit, fanare thy- • mium fcribit-.eft autem thymium,qutim fuper corpus quiddam, quali verru- cula eminet ad cutem tenue,fupra latius,fubdurum,& in fummo peralperum, fdquefummum colorem floris thymi repr^fcntat, vnde ei nomen eft, ibique facile finditur & cruetatunpeflimum autem in obfccenis eft. id ergo,quod eft in cute , qua: glandem tegit, poftulat qua: valenter ficcet: quamobrem,fi par- thenium fanare hoc valet, necelTe eft,pra:ftanter ficcet. Adijcit alumen, chal- citidem,& meliada. Intelligit autem Galenus meliada,id quod ex Melo infu- la affertur,feu alumen fit,feu chalcitis : nam ha:c quoque auftore Theophra-» fto ex Melo optima fertur : meminit etiam fupra aluminis melini, hoc loco 40 igitur aut duo accipiemus, fcihcet alumen & chalcitidem melinam, vel vnum duntaxat(vt placuit Hermolao Barbaro)fcilicet alumen, quod chalcitis dici- turiquia fit ex lapide & melias,quia ex Melo infula optimu fertur, quam fen- tcntiam confirmat.Hippocrates in fequentibus, quum dicit swtth^h h Refpergitur igitur alumen contritum, elatenum, & malicorium, qua: compo- fitio, licet adftnngat, carnem modice etiam exedit,atque vicus finuat.
" ]\ /1 Axime ipplet vlcera caua,vbi pura funt, herba, cui nomen eft lagopy- •> 1 V lros:eft autem, quum inarefcit, furfuri fimilis, folia habet inftar olea;, fed
HIPPOCRATES
» longiora :& marrubij folium cum oleo . Aliud. Fici ficcx pars interior pin- i •> guis mellisque limilis quam maxime arida, aqua: partes dux, lini feminis non » admodum tolli ac bene contriti pars vna.
Vt nullum defideretur medicamenti genus, quod advlcera pertineat, ea etiam tradit, qux carnem alunt. Reuocare igitur in memoriam conuenit, qua: Iit eorum natura,quibus vlcera impleantunconftat aute hxc fordem abf- tergere,& humorem ficcare, atque ita impedimenta tollere,qux carnem crea- ri a natura non patiebantur. Nam,& li vicus jiurum lit, alfidue tamen necef- fario,& madet,& aliquid fordis contrahit, quum fanguis in carnem degene- rat. quamobrem, vt caro increfcat , modice liccantibus ac detergentibus eft ro opus. Ponit igitur principio herbam, quam \ctyanrv%oji appellat, qua: ( vt Her- molaus cenfet) ea eft, qua: dicitur a Galeno teycmw, hxc ita liceat, vt fluen- tem aluum fupprimat, ob quam proprietate aptilfima eft, vbi puro vicere in- crefcere carnem oportet.Marrubium quidem valentius eft, quam vt linat car- nem produci, quum eius materiam abfumat: fed frangitur adiedto oleo, quod nimis lene eft,quodve per fe vicus lordidum reddit, ac li iungatur acriori me- dicamento , adeo lpfum lenit , vt ad implendum vicus accommodetur, quod euenit xrugini xris.qua Galenus iungit cum cerato liquido, duodecim partes huius,decimam tertiam illius accipiens:interdum tamen paulo plus ^ruginis, interdum paulo minus immifeet, prout requirit natura xgrotantis : ergo licut io xrugo ad carnem producendam cum cera & oleo mifcetur , ita & marrubij folia, qua: vehementiora funt, nec fieri carnem linunt : li oleo temperentur, vbi caro producenda lit, maxime aptantur. Addedum autem modo plus olei, modo minus, prout qui curatur, robufti funt, aut natura molliores. Aliud me- dicamentum accipit ficum liceam, qua: aliquanto minus quam mei detergit,
& quia quam liccilfima fumitur , modice ficcare poteft , ac propterea ad pro- ducedam carnem pertinet. Lini femen, fi toftum admoueatur, moderate item liccat,atque hoc nomine ipfum quoque ad rem facit. Addit aquam, qua: qui- dem aliena eft,& a Galeno in emplaftri compolitione reijcitur . nec eft quod . ea dicas lini femen, & ficum liceam temperari, quadoquidem horum vis me- jo diocritate non exuperat: vereor magis ne locus lit mendofus: prxfertim quia fici pondus prxterijt,quod aqux & lini propofuerat.
„ /\ Liud, Ficus ficca, floris xris contriti paulum,fici fuccus. T um ficus ficca,
/ l chamxleon niger, fel bubulum aridum, extera eadem . Arida vero na- » fturtium cotritum crudum,irio,paripondere mifcentur:item ficus liccx,par- .. tes dux,Iini feminis tantundem ex lucco ficus. Vbi autem alicuius talis rae-
.. dicamenti vfus requiritur, pannus aceto madens fupenmponitur,dein fuper- lniefta fpongia paulo ardius alligatur. Quod fi,qux iuxta funt,inflammatio- » ne teneantur, illinito quodeunque opportunum videbitur.
Qu? hac oratione recenfcntur medicamenta, quum detergere valeter pof- 40 lint, pertinent ad vlcera fordida, quiim hebetem ac putrem carnem ficcare & detrahere oportet.ficus quidem licca ad modice liccandumac detergendum yalet:fed mixta cum flore xris & fucco Heus, qux non mediocriter exedunt, eorum acrimoniam paulu remittit, licuti fellis in altera compofitione,quum licum ficcam chamxleontem nigrum ac fel bubulum inter fe mifcet . Cxtera eadem fumit, id eft, fuccum ficus, quo arida hxc excipiatur, veluti qux pro- xime propofuit. Quod fubi jcitur aridu eft,& puluis per fe,neque vllo liquore
excipitur;
DE VLCERIBVS. 35
i excipitur : habet enim nafturtfum contritum & irionem , qua: pari pondere mifcentur.Nafturtium acre eft,& fimiliter irio, quod grtece appellatur,
cui Galenus eandem, quam nafturtio, vim tribuit, cjuove vtitur ad vlcera,qu£C tegre cicatrice recipiunt:ied htec mixtura non a:que vehemens eft, atq; ea,qu£ bubulum fel vel a:ris florem habet. Quod fequitur,nifi ex fucco ficus diluere- tur,nullam exedendi vim haberet.Timet aute, ne fub propofitis medicamen- tis inflammatio excitetur, quam prohibet fuperinijciens pannos o|»^?,hoc eft, aceto madetes:nam & imtft eos appellare folet,quos vino madeflicit.Sic igitur locum ab inflamatione defendit, pannum aceto madentem imponit, & luper io fpongiam inijeit: Galenus vero in curatione viceris maligni, quum acria me- dicamenta induceret,linteumficcuadmouit,deinipongiam aqua madetem, feu vino, quod fimiliter repellif.quamuis acetu valentius ficcet,ex quo expref- fam lpongiam fuperdari iuilit Heraclides,quum vlcera exedentibus curaren- tur, fed quia ne fic quide inhibere interdum licet, quo minus inflammatio in adiundis partibus fubfequatur, pra:cipit,vttunc id medicametum illinamus, quod opportunu cfle videatur.Docet aute Galenus ad huc vfum,emplaftrum diachalciteos dilutu ex oleo adftringete,vtputa myrtino. Addit etiam vincu- lum,quo inflamatione reprimit:circundari enim binas faicias iubet eo modo, quo retulitHippocrates in primo de fraduris,vt vtrinq; humores ad fuperiore r o atq; inferiorem membri partem repellatur. Id cotingit, quum prior fafeia fur- fum fertur, altera deorfum primo, dein furfum reuerfa eade regione, qua prior, finitur: has aute refoluere tertio quoq; die couenit,& eo tepore intueri proxi- mas partes, videreq; num inflamatione vexetmv&comodaprgfidiaadnibere. » rH velis liquido vti,caricum medicamentu inungito, atq-, ad eandem ratio-
- nem,qua prius feriptu eft,alhgato:componitur aute ex veratro nigro,fan- » daracha,fquama,plumbo eloto abunde, fulphqre, auripigmeto,catharidibus, » quibus inter fe mixtis , vbicunque opus fuerit, vtitor ex cedrino oleo dilutis:
- dein vbi fatis diu illitum medicamentu manferit,fummoueto : & arum codu » contufum inijcito,vel aridum contritum ac meile exceptum, at fi carico opus
3 o fit arido, ab his abftinebis.Proficit aute aridum ex folo veratro S c fandaracha, Adfcnbit deinde aliam mixturam ad carnem exedendam, quam Caricon appellat.Diflerunt autem pharicon & caricon, hoc fiquidem componitur ab Hippocrate, illud limplex eft.Caricon igitur & liquidum & aridum, ytruque valenter carnem detrahit : quare, vbi fiue q, putris»fiue q> callofii fit,abfumere hanc oporteat, expeditiflimu eft. Veratru enim callum detrahit, & pirefertim nigrum,quod nunc accepit,quodve(audore Galeno)calidius eft.Sandaracha non modo detergit,fed etiam adurit.Squama,fcilicet anis, ea enim efficacjor eft,& magis frequentata, carne fimiliter abfumit.Sulphur extrahedi ac deter- gendi vim habet, ita vt vim ad hanc mixtura conferat, Auripigmetum, quod. 40 gra:ce ajo-tvixojj dicitur, adurit:fcribit aute attico more Hippocrates i-ppmS pro afo-tvtnS. Cantharides exulcerare nemo dubitat.Plumbuelotum,quod,vt me- tallica (blent,antea vrendu exiftimo, aliorum acrimoniam paulu remittit: heee inter fe mixta liquatur cedrino oleo,hoc eft,c.edri lachryma,qu$ fimiliter car- ne cofumit, Quum fatis carnis fub hoc medicamento abfumptu efle videatur, remouendu eft: dein, quia detrada caro in faniem ac fordem cbuerfa eft., pur- gandum vlcus;quod fieri iubet aro iniedo vel incodo & cotufo,vel arido co- mto ac meile excepto. Sed caricu etiam inducere aridum licet, tuncq; aro vti
34
HIPPOCRATES
non oportet: quia fi aridum detur, puluis qui carnem abfumet : plagam quo- i que purgabit, &c faniem detrahet . Conflat autem aridum caricon ex folo ve- ratro & fandaracha,quorum vires fatis fiunt in fuperioribus expofitx.
» A Liud liquidu, herba cuius folia, ari natura habent,fed alba fiunt ac lanugi- ni ii.neobdu£ta,& magnitudine xquant folioru hedera:. hxc inqua herba ex » vino illinitur, aut quod trunco ilicis inhxret,ex vino coteritur atq; imponitur.
Liquidum medicamentum, quod apponitur, vtrunque repellendi vim ha- bet, proxime autem fubijcitur exedentibus, vtqiiam hxc concitant inflam- mationem,eo coercere pollimus. Herba,quam deficribit,no alia efl,quam tufi- filago, qua; grxee appellatur: nam hxc & ari naturam habet, quamuis x o paulo imbecillior fit, & folia magnitudinis hedera; alba, ac lanugine obdu- cta : eadem ad luxata 8c vlcerata fimul ex vino nigro auflero diluta adhibuit, vt inflammationem repelleret, viridem vero accipienda effe ita manifeflum efl,vt expoficionem non defideret. Quod vero trunco ilicis inhxrct,muficum intelligo,grxce JJgioji appellatur,quod & vim adflringedi habet, & frigidum efl, quamuis non multum a media temperatione recedat.
ALiud.fuccus vux acerb?, acetum quam acerrimum, flos xris,nitrum,fuc- cus caprifici. In fuccum vero vux acerbte alumen quoque conijcito bene contritum, & in vafie ex rubro a;re in fole dimoueto,atq; vbi fatis habere craf- » litudinis iudices, demito. z o
Conflat medicametum hoc prxflanter admodum ficcarc,fed, quum par- tim acetum , vuam acerbam,& alumen accipiat, qua: valde repellunt: partim florem xris,nitrum,& fuccum caprifici, qux detergere validiffime poliunt, incertum efl, quorfum id tradat, nifi fortafTe dixeris ad ea vlcera pertinere, qua: fordida fiunt, & fimul inflammatione periclitantur.
:■ A Rida hxc exedunt. Veratrum nigrum quam optime tritum afpergitur,
» l~\ donec humidi aliquid fe ofledat atque exefi:vincitur autem eodem mo- » do, quo emplaflra . Aliud fimile. Salis grana qficciffima paris magnitudinis,
.. non vafla in ollam vel xneam,vel fi&ilem nouam conijciuntur,& fuper falem » mellis quam optimi tantum infunditur, quatum conie&es efTe duplu falis.pofl 3 o » hxc olla fuper prunas imponitur, contineturq„dum totum id vratur:tum vl - » cere prius fjaongia deterfo ac purgato, vt fupra oflenfum efl,alligatur ac paulo etiam ardius, poflridiequa non videatur admiffum medicametum infpergi- •> tur,c6prefl'umque deuincfcunvbi fubtrahere id volueris,calido aceto perfun- •> dito, donec abducatuiyic rurfus eadem facito,fi opus efl,fpongia detergens.
» Prxter Caricon,quod fupra ad carnem exedendam pofuit,aIia fiubdit,qux eundem vfum pradlant , quanquam quod nos intepretamur exedunt, grxee legitur «v*i/i«,quod verbum(vt alias ollenfum efl)glutinatia notat, qu^ cruen- tis vulneribus protinus inijciutur,fed locus efl proculdubio mendofus: tatum enim abfunt hxc ab his,qug crueta vulnera glutinant,vt nihil illis magis pof- 40 fitefle contrariu:fiquidem exedunt &c excauat,quamobrem potius Ic- gendu, hoc efl, vorantia & exedentia. eiufmodi enim fiunt, qu^ nunc prodidit, quam lententia comprobat, quod ipfe de vfli veratri fubdit,his verbis. [W av n t5 iiyfi Wk xstl vt^fva.jhoc efl, donec humidi aliquid fe oflendat atque exefi.] ficut enim, quum de medicameti efledu loquitur,habet ita, quum in-
feriptione apponit, credibile efl,n6«*oti^*,fea »^o/jt*«,id efl, exedentia legendu efle.-tum ab vno verbo labi ad alteru facile efl. Veratru nigrum (vt ante oflcn-
fum efl)
DE VLCERIBVS. 35
i fum eft) carnem abfumit: in (pergitur autem in puluerem reda<ftu,& quoad, carnis aliquid liquaueric,iniperfum relinqui tur,deinde (ummouetur: atque, vbi non fatis carnis abfumpferit, iterum inducitur,quod Hippocrates in fe- queti medicametopra:cepit. Vincitur aute eo modo, quo emplaftra,hoc eft, iuperinijcitur pannus multiplex, aut madens (pongia ardius alligatur: quod paulo fupra iuifit, quum de exedentibus loqueretur, cofilium enim eo dire- xit,Yt inflammationem, qua: tunc fuperuenire folet, coerceret. Quod fltex fale & meile vftis valet fimiliter ad abfumendam carnem.iuflit autem vt eo- dem modo,fcilicet,pano madete & ipongia fupcrdatis vinciretur, fed pau- io ld ardius , quo magis impellatur eius vis, hoc , quia segre fubtrahitur, aceto calido perfuditur, vt id omne, quod inha:fit,abducatur:qubd ii vitra exede- re neceilarium iit, idem adhibet, fed ante ipongia plaga detergit, vt id omne fordis ac faniei, quod iam contradum eft, adimatur : ahoquin exedi caro no po(Tet,qua: non medicamento, fed fanie proxima contingeretur.
A Liud aridum mordes ad humida ac putria. Infpergatur myii in tenuif- jT\ fimum pollinem redadum, vel flos aris non ex toto contritus . Aliud „ aridum fimiliter mordes, vicere per fpongiam deterfo lana admodum fuc- „ eida in tefta vtitor,teda admota dum tota coburatur, hac bene contrita re- » (pergatur, atque eadem ratione alligetur- Aliud aridum ad eadem vlcera: 2,0 chamaleon niger,alumen ex fucco ficus dilutu: dilui autem debet vftum, & » cum anchuia mifceri. Inipergatur item anagallis, alumen yEgyptium, or- .. chomenium.
Qua carnem exedunt, tam illi aptantur , qua; in vlceribus fupercrefcit, quam illi, qua;, quod putris ac hebes fit, detrahenda eft. Huius generis com- plures facultates pofuit. Sed quid eft, quod hic adiungit[mordens,]quod in fuperioribus non fecerat? an quia hac magis fenfum mordentium excitet? Myfi, quum leuiter fuperdatur, cicatricem inducit:ide (tefte Galeno) fi co~ piofius alpergatur, detrahit carnem. Lana vero fuccida vfta, maxime dige- rens , ficciflima ac tenuiorum partium redditur & acris , ita vt carnem cc- 30 lerrime liquet . Vtendi modum docuit Galenus , epii hac ollam nouam im- plet,atque operculo tegit multis foraminibus diftin&o.Ex anchuia vero fu- mendam radicem exiftimo, atque eius prafertim,qua onoclia & alcibiadia nuncupatur, qua; efficacius quam alia necat &c detergit . Idem praftat ana- gallis. Sed orchomenion, quod, poftremo pofuit, vix animo cocipitur, quid •iibi velit. Theophraftus quidem quarto libro dehiftoria plantarum, memi- nit lacus orchomenij, vbi mulcas fieri arbores humiles affirmat . idem lacus tam ab Ariftotele,quam a Strabone Copais nominaturun eo Plinius copio- fe nafci adarcam fcribit,quam verifimile eft nunc Hippocratem intelligere, liquidem vehemens eft & acris.
A vlcera, qua; exeduntur : alumen & yEgyptium vftum & melinum: „ i Lfed ante nitrum vftum infricetur, & ipongia detergatur. tum chalcitis, „ alumen vftum : vratur autem, dum candens fiat.
Vlcera, qua: exeduntur , qualia efle diximus herpetes , & phagedanas, Hippocrates appellare folet vo^ar. Hac quum putri carne contineantur, re- quirunt valida prafidia, quibus id omne, quod putre eft , ficcetur ac detra- hatur. Ad hac pertinent permulta ex his, qua ha&enus enarrata funt. & in-7
c i)
HIPPOCRATES
iuper quod hic ponitur ex alumine AEgyptio vfto Sc melino : nitro autem i perfricari antea locum voluit, vt putris caro, qua: per id erofa fuit, alumine poftea facilius abfumatur. Idem proficit chalcitis , fiue fit fpecies aluminis,
(vt placet Hermolao Barbaro ) ime intelligamus metallicum aliud per fe, quod proprie chalcitis nominatur, h<ec autem leuiter infperfa, cicatricem inducit : fed fi copiofe imponatur, carnemdetrah.it, quod Galenus ait, non modo chalcitidi,fed myfi etiam accidere.
AD vlcera diutina, in priori parte cruris,qua; fanguine fuffunduntui%&: nigrefcunt,flos fertula; campana: coteritur, & meile exceptus illinitur,
V lcera tunc diuturna fiunt, quum vel homo aliena vi&us ratione vtitur, i o velvlcerata pars iam vitium contraxit, &fuccos recipit aliunde fluentes: facile autem ad crura concurrunt, quum inferiora fint, & ab alijs partibus dependeant, quod potilfimum incidit, fi vlcerato crure ambuletur audie- tur,quod cauit in principio libri, ne fierct.Hac igitur de caufa diutina vlce- ra crurum, fanguine impletur, qui fponte alioquin ad inferiores partes dc- fcendit : nigrefeunt autem , quod ille partis vitio corrumpatur . Eiufmodi autem reddi vlcera crurum paffim videmus, in quo cafu detergere partim, partim concoquere aut difeutere, vitiofum fanguinem expedit, qua; com- . mode efficit propofita compolitio : mei fiquidem detergendo eft : flos fer- tula: campana, & concoquere poteft & digerere. xo
AD neruosprarcifos alligare oportet agreftis myrti radicem contufam,
& per cribrum traiedta, oleo refperfun,vel herbam quinquefolium al- " bum,ac lanugine obdu6tum,quod magis procerum efl:, q nigrum quinque- ” folium, conteritur hoc, atque oleo dilutum alligatur,ac tertio die refoluitur. Per ea conuenit neruofum vulneribus mederi, qua valenter quidem fic- cantjfed citra omnem morfum . id facit puluis myrti agreftis , qui, etfi vali- dam ficcandi vnn habeat, quum oleo temperetur, afferre mordentium fen- fum non poteft . Eadem eft ratio quinquefolij : id autem quod deferibitur album differt a nigro, quod magis attollatur ;i terra. Rucllius hoc id effe exiftimat, quod vulgo tormentillam vocant, quanuis ha:c folia feptem ha- }o beat, non quinque.
M Edicamenta lenia,qu£e & decoras cicatrices inducunt, hyeme autem magis admonenda funt, quam a:ftate . Scilla: interior pars glutinofx contunditur: aut picea cum adipe fuilla recenti, olei paululum, refina: fimi- liter ac cerufla:: tum adeps anferina Sc fuilla recens, fcilla: atque olei exigua pars. Cera quam albiflima : adeps recens curata. Aut fcilla,olciim album, Sc refina paulum. Cera, adeps fuilla reces ac vetus, oleum, a:fugo xris,fcilla Sc refina: accipiatur autem dimidio minus recentis adipis, quam vetufta:: alio- rum vero quantum opportunum videbitur. Adeps recens liquari debet, Sc in alteram ollam tranfmitti, cui adijciendum eft, plumbi recrementum dil-i- 40 genter contritum,& per cribrum traic&um. ferueat autem ac primo dimo- ucatur: tum vfque eo incoquatur, dum extrafta inde gutta indurefeat : dein remota olla omnia transfundantur prxter id, quod fubfidet in fpeciem la- pidis, quod refina adieffa dimouendum eft, Sc vbi detrahitur ab igne cum exigua cedrini olei parte mifcendum.Cundta autem lenia, qua relinam ac- cipiunt,necefle eft,quiim ab igne recipiuntur, dum adhuc calida funt, ad-
iumfta
DE VLCERIBVS. 37
i iunda refina agitentur. Aliud, Adeps fuilla vetus cera, atque oleum : arida .. vero, loti fcobis partes duat, thuris pars vna,tantunde adipis recentis. Aliud, .. Adeps fuilla vetufta duntaxat, & cum hac caprina recens, qua exemptis „ membranulis curetur, &in minimas partes teratur , vel bene contunda- „ tur. infundi item debet oleum & plumbi recrementum inlpergi cumdi- „ midio minori portione loti fcobis. Aliud, adeps caprina, fpodium, chalci- » tis, cyaneus, oleum.
Antea edixit, ne lenia medicamenta, cuiufmodi oleum efl, cera, adeps, & refina vlceribus imponerentur, mfi iam ad fanitatem intenderent.quor- io fumvero tunc dari debeant, nunc exponit, quum his ad faciendam pul- chram cicatricem vtitur : fapius enim euenit , vr hac cralla fiat, vel fcabra cal!ofa& a/pera, ita vt locum turpem exhibeat, quod malum per eafum- mouct,qua tum difcutiant, tum relaxent, molliant, ac detergant,quem ef- feftum prteftant eius generis medicamenta . Mollit quidem adeps,fi recens accipiatur, fi vetus,magis difcutit. Caterum fuilla adeps frigidior efl: : an- ferina tenuiores partes habet , & altius penetrat : caprina calore praftat & ficcitatc : oleum limiliter quum recens efl: , magis mollit : quum vetus dif- cutit, & diuturna vlcera ad cicatricem perducit , cuius rei non modo Gale- nus,fed Archigenes quoq; au<ftor efl, qui diuturna vlcera vetuftifflmo oleo 2,0 ad cicatricem perducebat . Picea mollit & concoquit, fimiliter refina tere- binthina videlicet, qua praflantifluna efl: fcilla mollit ac difcutit: cera me- diam naturam habet, & nihil pracipuum efficit, aliquam tamen ex mei- le digerendi vim retinet: quod li abluatur ita vt alba fit, tantum viribus de - trahetur, quantum albedinis comparabitur : cerufla & lenire & refrigerare poteft. Non multum diflimile efl plumbi recrementum,quum fimile fit ar- genti fpuma,illo interpofito difcrimine , quod craflius eft& frigidius: fpodium & loti fcobes reprimunt, quibus vtitur mixtis, vt vim caprina adipis remittat. Chalcitis (vt paulo fupradnflum efl) ficopiofe inijciatur, vrit:a!ioquin valet ad cicatricem inducendam.Cyaneus,lapis vide!icet,tan- 30 tam detergendi facultatem habet, vt carnempolflt detrahere, quod facit etiam alcyonium, quod fortafle pro cyaneo legendum fuit . Hac de fimpli- cibus,ex quibus propofita mixtura fiunt. licet autem ex his colligere, quem vfum, quaque confe&io praflet, & quando refle admoueatur.
AD V S T A.
- T Licis radices teneras incoquito, quarum corticem, fi maxime craflus fit, « 1 & viridis,in minutas partes incidito, ac vinum album infundito, dein ad •> lenem igne incoquito, dum fatis habere craflitudinis videatur, vt illini pof- 40 fit.-licet autem eodem modo aquam infundere. Aliud, quod non mordet. » Vetus adeps fuilla per fe fupra liquetur per radicem fcilla diuifam, fuperin- » iedtam, atq; alligatam, poflridie locus madefiat. Adeps fuilla vetus liquetur, » mifceaturque cum cera, oleo, thure, loti fcobe,ac rubrica ,atque ea mixtura » inungatur. Vtiliter etiam alligantur an folia impofita ex vino atque oleo » dccoda. Aliud, Poftquam receti adipe fuilla inunxeris afphodeli radices ex
38 HIPPOCRATES
vino contritas mollitafque, illinito. Aliud, Suillam adipem vetuftam cum re- i fina ac bitumine mifceto, & linteolo excipito, tum igne calefaciens induci- to ac deuincito.
Adultorum nuc remedia perfequitur,quos appellat mipH.ccvm.eo vocabulo Galenus illos etia notari ait, qui aquacalida vruntur,ita vt quacunq;de caula & quauis re quis aduratur mijtiuuisef vocetur.Si quis autem vfum eorum, qua: Hippocrates prodidit, comprehendere diligenter voluerit,curationis ratio- nem inueftiget,quam praecipue mali conditio indicat. Conflat igitur in his, qua: aduruntur,(olui quod folidum, continuum, & perpetuum erat,& idcir- co fieri vicus, quod in caufa elt,quamobrem in hoc opere, quod de vlceribus io cft,inferantur. Sed extra vicus eft etiam calor praeter naturam, quem adulta particula contrahit; hic autem inflammationem & dolorem concitat ac pu- llulas,quibus augetur vicus. NecelTe elt itaque initio calorem hunc rcftm- guere,&: ne inflammatio fuperueniat,neve pullula; oriantur, vti repellenti- bus: quo fafto,quum nulla adhuc fufpicio rellet, ad viceris curationem ve- niendum per ea,qu£ ficcent ac detergat,neque vllum morfum inferant,non calefaciat non refrigeret, vicus enim cauum rellat,quod impleri debet, qua- doquidem crulla ipfa refoluitur,emoriturq; omne id,quod adultum cltzpo- flulat ergo qua: carnem alant, quum fere purum fit,nec per ea,qucc valenter detergant, purgari defideret. abunde enim efl modice detergetia,ac citra o- ^ 0 mnem morfum ficcantia adhibere ,qua: no folum ad producendam carnem conferent, fed etiam ad refoluendam cruftam,quam decidere necefle ell, Sc quum emortua fit, feparari ab ea parte, qua: viuit. fit autem hoc eo celerius, quo produda caro celerius fubit,& cruflam expellit, quo ve celerius fuccrcfcit quod adultum elt.Nam (vt oftefum elt in libro de vulneribus capitis)quod emoritur, feiugitur ab eo quod viuit, quia ficcatunhumidum enim elt,quod viuit. crulla igitur citius cadet, fi dentur medicamenta,qua: ficcent: nam fic partim expelletur a carne, qua: creabitur:partim per fe recedet exiccata.Cx- teru abltinere ab acribus ac mordentibus oportet, & mitiora induccre,quod Hippocrates alibi quoque tellatur. Vlcerataenim & frada lenibus medica- 30 mentis nutrienda inquit, non fecus atque adulta. Sub acribus verendum cft, ne locus ob prccedencem afledum exafperetilr.Ha:c ratio curandi, quam rei natura demonftrauit,ex Galeno etiam colligitur, qui Samiam vel Chiam terram ex pofca vel aceto non ita acri dilutam inter initia adhibet : ad quem vfum probat , & ouum,vel totum vel album duntaxat lana exceptum atque impolitum:probat item diachalciteos ex aceto liquatum, quamuis hac con- fedionem , quum varias facultates habeat , non folum inter initia , fed per vniuerfam curationem effe vtilem doceat : at quum pullula: non amplius ti~ mentur,ficcandum efle ait , & fine morfu, frigore, vel calore detergendum: quo tempore cande terram imponi iubet, non tame ex aceto vt antea,quum 40 neq; repellere vclit,neque calore extinguere. His ita collitutis apparet idem fuifle Hippocratis c6filium,quum primo teneram ilicis radicem ex vino al- bo,vel aqua incodam tradat,quK refrigerare poteft ac repellere: dein com- plura medicamenta perfequatur,qua; detergunt ac ficcant fine morfu, cuius rei quam maxime neceflana: nos c6monefacit,quum dixit[quod non mor-
det]neq;
DE VLCERIBVS. i9
i det] neque obftat, quod ex fimplicibus, qux fumuntur, nonnulla calidiora fint &: mordeant: frangit enim eorum acrimoniam adipe admixta. Illud ve- ro meminifle oportet , quod Hippocrates plures adfcnbit ccpofiticnes, ci!m vtvbiquepra:ftofit quo vtamur, tum vt id eligi poflit, quod cuique natura» conuemar.nam vt eodem Ipedtent, aha tamen veliementiora Iiint,aha i mbe- cilliora,atq; lieec teneris corporibus accomodantur, illa durioribus. Facile au- tem compofiuonis effectum intelliges, fi vim limplicium attendas, quam ma- xima ex parte indicauimus:neque enim omnia vbique inculcanda luat.
»\ 7 Bi vicus in dorfo, fiue ex idhgfiue alioquin oriatur , fcillam coquere o- 10 V portet, & contritam ac linteolo illitam deuincire: dein caprinam adipem „ & fuillam recentem, fpodium,oleum,ac thus inungere.
Quia dorfum ficcum eft, & continetur neruis plurimis , qui fenfus acrio- ris funt, quacunque de caula vulneretur, ficciora medicamenta exigit , & qua; dolorem non inferant : igitur, quum fcilla impolita fuit, li quid exalperatum eft, lenitur altero medicamento , quod liccandi etiam facultatem habet.-
PEdum tumores fiue fponte,fiue alioquin oriantur, li &c ip fi & inflamma- tio nihil fub cataplafmate defidat,tum vbi fuper parte fana fpongiam, aut » lanam,aut quid aliud deuinxeris,li tumor atque inflamatio reuertatur,a venis >• prouenrt,qux fanguinem fundunt, vbi collitum in caula non lit . eadem ra- i o tio eft,quum id quauis alia parte corporis accidit.
Non folum viceram, qua; aliunde proueniunt, curationem ponit, fed eo- rum quoque qua: a medico fiunt . Eius generis funt , qux in tumoris ac vari- cisfe&ione a chirurgo accipi necelleelt, tum qua: fiunt in cucurbitula deli- genda , & in fanguinis detractione, hxc omnia in fine huius libri exequitur. Tumoris autem & varicis curatio alio nomine etiam vlceribus inferitur,quo- niam vbi hxc iuxta fint, fanefeere plagam non linunt . De huiufmodi autem afledhbus fupra etiam tractauit. T umor ergo propofitis medicamentis inter- dum non cedit,fed manus operam defiderat, quam nuc adfcnbit, vbi no tan- tum perfequitur tumores, qui vlceribus foperueniunt, fed illos, qui fponte ci- jotra omnem viceris occalionemnafcuntur,quum ijfdem prxfidijs tollantur. Primo autem caufam indicat, cur neque tumor neque inflammatio a catapla- linate remittantur, cur item redeant, quum antea decellerint; propterea quod fpongia feu lana, feu quid aliud, puta duplex aut triplex pannus fuper fana parte fuerit alligatum. Conftat enim, vbi tumor ad membri extremitatem Ce recipiat, fi quid ad fuperiorem partem, qua: fana eft, vinciatur, repelli humo- res ita, vt vitra ad imum locum non confluant : prxfertim vbi quod imponi- tur pofca vel liquore aliquo ex reprimentibus madeat. Quod li tumor atq; in- flammatio, vbi hac via defederint,reuertantur,caufatur venas fanguinem fundentes ; hinc enim efficitur,vt quum iam lnjc deftiterint,reuertatur:quum 40 adfunt, nihil cataplafmati cedant: fucci enim, qui afliduea venis eunt,rurfus in eadem parte recipiuntur:adeb,vtfiquidmaterix a medicamento difcu- tiatur,alia protinus in eius locum concitetur. Requirit igitur caufam, vt cura- di ratione inueniat,hanc elle credit fanguinis fluxu, nifi vbi collilum figquo- niam,& fi vena: nihil fanguinis fundant, caro vbi colhfa eft , tumorem atque inflammationem mouet,nifi vertatur in pus & tabefeat, qucmadmqdu in fu- perioribus enarrauit. Veru quia non folum pedibus, in quibus id frequencifli-
( liij
40 HIPPOCRATES
mumeft